Асосий қисмга ўтиш

Собир Охунжонов

Совет ва ўзбек ҳарбий арбоби, генерал-лейтенант, Улуғ Ватан уруши қатнашчиси; 1971–1986-йилларда Ўзбекистон ССР фуқаро мудофааси штаби бошлиғи.

Фаолият:
Ҳарбий
Туғилган:
10 октабр 1919(92 ёш) ♎ — 13 апрел 2012
Туғилган жой:
Тошкент
  • Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими
  • Қизил Байроқ ордени
  • I даражали Ватан уруши ордени
  • Меҳнат Қизил Байроқ ордени
  • Қизил Юлдуз ордени
  • Қизил Юлдуз ордени

Биография

Собир Собирович Охунжонов 1919-йил 10-октабрда Тошкентда туғилган. 1938-йилдан армия сафида хизмат қилган, 1940-йилда В. И. Ленин номидаги Тошкент Қизил байроқли ҳарбий билим юртини тамомлаб, Украинадаги Ахтирка пиёда аскарлар билим юртида курсантлар пулемёт взводи командири бўлган.

Улуғ Ватан уруши фронтларида 1941-йил 3-сентабрдан хизмат қилган: Жануби-Ғарбий фронт 40-армиясининг алоҳида мақсадли отрядида лейтенант сифатида хизматни бошлаган ва сентабр ойи ўртасида Киев мудофааси пайтида енгил яраланган. Даволанганидан кейин Ўрта Осиё ҳарбий округига юборилиб, Наманганда курсантларга қўмондонлик қилган, 1942-йил январидан эса Фарғонада тузилган 94-алоҳида ўқчи бригаданинг автоматчилар ротасини бошқарган. Бригада Москва мудофаасида, сўнг Сталинград учун жангларда ва Донда душман мудофаасини ёриб ўтишда, Серафимович ҳудудида иштирок этган.

1943-йил январидан капитан, кейинчалик маёр Охунжонов 3-гвардия армияси штабида хизмат қилган: дастлаб дала бошқармаси коменданти, 1943-йил августидан эса оператив бўлим бошлиғининг ёрдамчиси бўлган. Армия Донбасс ва Запорижжядан Днепр ва Никопол орқали Полшагача йўл босиб ўтган. 1945-йил 22-январда Ласк шаҳри яқинида оёғидан оғир яраланган, аммо сафга қайтиб, Берлин яқинидаги жангларда, Дрезден операциясида ва Прагани озод қилишда қатнашган. Уруш йилларида унга Қизил Юлдуз (1943), Қизил Байроқ (1945) ва I даражали Ватан уруши (1945) орденлари берилган.

Урушдан кейин Прагадаги Марказий қўшинлар гуруҳи, Волга бўйи ва Туркистон ҳарбий округлари штабларида хизмат қилган; 1946-йилда СССР ҳукуматининг Хитой ҳудудидаги махсус топшириғини бажарган. 1947–1951-йилларда Сурхондарё вилояти Бойсун тумани ҳарбий комиссари бўлган, 1955-йилда М. В. Фрунзе номидаги ҳарбий академияни тамомлаган. Сўнг Каттақўрғон ва Самарқандда полкка қўмондонлик қилган, 1964–1967-йилларда Фарғона вилояти ҳарбий комиссари, 1967–1971-йилларда Ўзбекистон ССР ҳарбий комиссарининг ўринбосари бўлган. 1966-йилда Фарғона педагогика институтини сиртдан тугатган.

1971–1986-йилларда Ўзбекистон ССР фуқаро мудофааси штабига бошчилик қилган (кейинчалик республика фуқаро мудофааси бошлиғининг ўринбосари ҳам бўлган); 1973-йилда генерал-лейтенант унвони берилган. Шу йилларда фуқаро мудофааси ва уруш тарихига оид китоблари чоп этилган. У Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими (1982) ва Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси (1989) унвонларига сазовор бўлган.

1986-йилда истеъфога чиққач, фахрийлар ҳаракатида фаолият юритган: 1987–1991-йилларда Тошкент шаҳар уруш ва меҳнат фахрийлари кенгашига раислик қилган, 1991–1997-йилларда Ўзбекистон фахрийлар ташкилотлари иттифоқи кенгаши раисининг ўринбосари бўлган. 2012-йил 13-апрелда Тошкентда вафот этган. Унинг номи Ўзбекистон Хотира китобига киритилган, байрам формаси ва орденлари эса Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари давлат музейи экспозициясидан жой олган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1919
    Туғилиши

    Тошкентда туғилган.

  2. 1940
    Ҳарбий билим юрти

    В. И. Ленин номидаги Тошкент Қизил байроқли ҳарбий билим юртини тамомлаган; 1940–1941-йилларда Ахтирка пиёда аскарлар билим юртида курсантлар пулемёт взводига қўмондонлик қилган.

  3. 1941
    Фронтда

    3-сентабрдан фаол армияда, Жануби-Ғарбий фронт 40-армиясида хизмат қилган; Киев мудофаасида яраланган.

  4. 1942–1943
    94-ўқчи бригада

    Фарғонада тузилган бригаданинг автоматчилар ротасига қўмондонлик қилган; Москва ва Сталинград мудофаасида ҳамда Донда мудофаани ёриб ўтишда қатнашган.

  5. 1943–1945
    3-гвардия армияси штаби

    Дала бошқармаси коменданти, сўнг оператив бўлим бошлиғининг ёрдамчиси; Донбасс, Запорижжя, Никополни озод қилиш, Берлин ва Дрезден операциялари, Прагани озод қилиш.

  6. 1945
    Ласк яқинида яраланиши

    22-январда Полшанинг Ласк шаҳри яқинида оёғидан оғир яраланган, аммо сафга қайтган.

  7. 1947–1951
    Бойсун тумани ҳарбий комиссари

    Сурхондарё вилоятидаги туман ҳарбий комиссарлигига бошчилик қилган.

  8. 1955
    Фрунзе номидаги ҳарбий академия

    Академияни тамомлаб, Олма-Отада 203-ўқчи дивизия ҳаво ҳужумидан мудофаа бошлиғи лавозимига тайинланган.

  9. 1958–1964
    Полк командири

    80-гвардия ўқув дивизиясининг 55-гвардия мотоўқчи полкига Каттақўрғон ва Самарқандда қўмондонлик қилган.

  10. 1964–1971
    Ҳарбий комиссар

    Фарғона вилояти ҳарбий комиссари (1964–1967), сўнг Ўзбекистон ССР ҳарбий комиссарининг ўринбосари (1967–1971).

  11. 1971–1986
    Фуқаро мудофааси

    Ўзбекистон ССР фуқаро мудофааси штаби бошлиғи; 1973-йилда генерал-лейтенант унвонини олган.

  12. 1987–1997
    Фахрийлар ташкилотлари

    Тошкент шаҳар уруш ва меҳнат фахрийлари кенгаши раиси (1987–1991), Ўзбекистон фахрийлар ташкилотлари иттифоқи кенгаши раисининг ўринбосари (1991–1997).

  13. 2012
    Вафоти

    13-апрелда Тошкентда вафот этган.

Китоблар

  • «Табиат кучларига қарши кураш — бутун халқ иши»
    1978
  • «Ўзбекистон ССР фуқаро мудофаасига 50 йил»
    1982
  • «Фуқаро мудофааси тизимида санитария дружинаси»
    1982
  • «Ўзбекистон фуқаро мудофааси ҳозирги босқичда»
    1983
  • «Совет халқининг 1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушида ғалабасининг жаҳон-тарихий аҳамияти»
    1985
  • «Социализм ва тинчлик ютуқлари посбонлиғида»
    1987