Биография
Собир Собирович Охунжонов 1919-йил 10-октабрда Тошкентда туғилган. 1938-йилдан армия сафида хизмат қилган, 1940-йилда В. И. Ленин номидаги Тошкент Қизил байроқли ҳарбий билим юртини тамомлаб, Украинадаги Ахтирка пиёда аскарлар билим юртида курсантлар пулемёт взводи командири бўлган.
Улуғ Ватан уруши фронтларида 1941-йил 3-сентабрдан хизмат қилган: Жануби-Ғарбий фронт 40-армиясининг алоҳида мақсадли отрядида лейтенант сифатида хизматни бошлаган ва сентабр ойи ўртасида Киев мудофааси пайтида енгил яраланган. Даволанганидан кейин Ўрта Осиё ҳарбий округига юборилиб, Наманганда курсантларга қўмондонлик қилган, 1942-йил январидан эса Фарғонада тузилган 94-алоҳида ўқчи бригаданинг автоматчилар ротасини бошқарган. Бригада Москва мудофаасида, сўнг Сталинград учун жангларда ва Донда душман мудофаасини ёриб ўтишда, Серафимович ҳудудида иштирок этган.
1943-йил январидан капитан, кейинчалик маёр Охунжонов 3-гвардия армияси штабида хизмат қилган: дастлаб дала бошқармаси коменданти, 1943-йил августидан эса оператив бўлим бошлиғининг ёрдамчиси бўлган. Армия Донбасс ва Запорижжядан Днепр ва Никопол орқали Полшагача йўл босиб ўтган. 1945-йил 22-январда Ласк шаҳри яқинида оёғидан оғир яраланган, аммо сафга қайтиб, Берлин яқинидаги жангларда, Дрезден операциясида ва Прагани озод қилишда қатнашган. Уруш йилларида унга Қизил Юлдуз (1943), Қизил Байроқ (1945) ва I даражали Ватан уруши (1945) орденлари берилган.
Урушдан кейин Прагадаги Марказий қўшинлар гуруҳи, Волга бўйи ва Туркистон ҳарбий округлари штабларида хизмат қилган; 1946-йилда СССР ҳукуматининг Хитой ҳудудидаги махсус топшириғини бажарган. 1947–1951-йилларда Сурхондарё вилояти Бойсун тумани ҳарбий комиссари бўлган, 1955-йилда М. В. Фрунзе номидаги ҳарбий академияни тамомлаган. Сўнг Каттақўрғон ва Самарқандда полкка қўмондонлик қилган, 1964–1967-йилларда Фарғона вилояти ҳарбий комиссари, 1967–1971-йилларда Ўзбекистон ССР ҳарбий комиссарининг ўринбосари бўлган. 1966-йилда Фарғона педагогика институтини сиртдан тугатган.
1971–1986-йилларда Ўзбекистон ССР фуқаро мудофааси штабига бошчилик қилган (кейинчалик республика фуқаро мудофааси бошлиғининг ўринбосари ҳам бўлган); 1973-йилда генерал-лейтенант унвони берилган. Шу йилларда фуқаро мудофааси ва уруш тарихига оид китоблари чоп этилган. У Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими (1982) ва Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси (1989) унвонларига сазовор бўлган.
1986-йилда истеъфога чиққач, фахрийлар ҳаракатида фаолият юритган: 1987–1991-йилларда Тошкент шаҳар уруш ва меҳнат фахрийлари кенгашига раислик қилган, 1991–1997-йилларда Ўзбекистон фахрийлар ташкилотлари иттифоқи кенгаши раисининг ўринбосари бўлган. 2012-йил 13-апрелда Тошкентда вафот этган. Унинг номи Ўзбекистон Хотира китобига киритилган, байрам формаси ва орденлари эса Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари давлат музейи экспозициясидан жой олган.
Таълим
- В. И. Ленин номидаги Тошкент Қизил байроқли ҳарбий билим юртиКоллеж, техникум · Тошкент · 1940
- Фарғона давлат университетиОлийгоҳ · Фарғона · 1966 · Сиртқи таълим
- М. В. Фрунзе номидаги ҳарбий академияОлийгоҳ · 1955
Карьера
- Совет АрмиясиҲарбий хизматчи, генерал-лейтенант · 1938–1986
- Ўзбекистон ССР фуқаро мудофаасиШтаб бошлиғи · Тошкент · 1971–1986
- Ўзбекистон фахрийлар ташкилотлари иттифоқи кенгашиРаис ўринбосари · Тошкент · 1991–1997
Мукофотлар
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими1982 · Ўзбекистон ССР
Қизил Байроқ ордени1945 · СССР
I даражали Ватан уруши ордени1945 · СССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1977 · СССР
Қизил Юлдуз ордени1943 · СССР
Қизил Юлдуз ордени1953 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1919Туғилиши
Тошкентда туғилган.
- 1940Ҳарбий билим юрти
В. И. Ленин номидаги Тошкент Қизил байроқли ҳарбий билим юртини тамомлаган; 1940–1941-йилларда Ахтирка пиёда аскарлар билим юртида курсантлар пулемёт взводига қўмондонлик қилган.
- 1941Фронтда
3-сентабрдан фаол армияда, Жануби-Ғарбий фронт 40-армиясида хизмат қилган; Киев мудофаасида яраланган.
- 1942–194394-ўқчи бригада
Фарғонада тузилган бригаданинг автоматчилар ротасига қўмондонлик қилган; Москва ва Сталинград мудофаасида ҳамда Донда мудофаани ёриб ўтишда қатнашган.
- 1943–19453-гвардия армияси штаби
Дала бошқармаси коменданти, сўнг оператив бўлим бошлиғининг ёрдамчиси; Донбасс, Запорижжя, Никополни озод қилиш, Берлин ва Дрезден операциялари, Прагани озод қилиш.
- 1945Ласк яқинида яраланиши
22-январда Полшанинг Ласк шаҳри яқинида оёғидан оғир яраланган, аммо сафга қайтган.
- 1947–1951Бойсун тумани ҳарбий комиссари
Сурхондарё вилоятидаги туман ҳарбий комиссарлигига бошчилик қилган.
- 1955Фрунзе номидаги ҳарбий академия
Академияни тамомлаб, Олма-Отада 203-ўқчи дивизия ҳаво ҳужумидан мудофаа бошлиғи лавозимига тайинланган.
- 1958–1964Полк командири
80-гвардия ўқув дивизиясининг 55-гвардия мотоўқчи полкига Каттақўрғон ва Самарқандда қўмондонлик қилган.
- 1964–1971Ҳарбий комиссар
Фарғона вилояти ҳарбий комиссари (1964–1967), сўнг Ўзбекистон ССР ҳарбий комиссарининг ўринбосари (1967–1971).
- 1971–1986Фуқаро мудофааси
Ўзбекистон ССР фуқаро мудофааси штаби бошлиғи; 1973-йилда генерал-лейтенант унвонини олган.
- 1987–1997Фахрийлар ташкилотлари
Тошкент шаҳар уруш ва меҳнат фахрийлари кенгаши раиси (1987–1991), Ўзбекистон фахрийлар ташкилотлари иттифоқи кенгаши раисининг ўринбосари (1991–1997).
- 2012Вафоти
13-апрелда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Табиат кучларига қарши кураш — бутун халқ иши»1978
- «Ўзбекистон ССР фуқаро мудофаасига 50 йил»1982
- «Фуқаро мудофааси тизимида санитария дружинаси»1982
- «Ўзбекистон фуқаро мудофааси ҳозирги босқичда»1983
- «Совет халқининг 1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушида ғалабасининг жаҳон-тарихий аҳамияти»1985
- «Социализм ва тинчлик ютуқлари посбонлиғида»1987
