Сойиб Хўжаев
Ўзбек совет комик актёри, Муқимий театри саҳнасининг юлдузи, Ўзбекистон ССР халқ артисти (1939); «Тошболта ошиқ»даги Тошболта роли ва «Ёр-ёр» филми билан танилган.
- Фаолият:
- Актёр, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 5 декабр 1910(71 ёш) ♐ — 3 май 1982
- Туғилган жой:
- Хонобод, Андижон
Биография
Сойиб Хўжаев 1910-йил 5-декабрда Андижон вилоятининг Хонобод қишлоғида (ҳозир шаҳар) туғилган. Саҳнадаги ишини 1927-йилда Қўқондаги Ҳамза номидаги театрда бошлаган, 1928–1939-йилларда Андижон театрида ишлаган. Бу ерда у Готстсининг «Маликайи Турандот»ида Труффалдино, Гоголнинг «Ревизор»ида Бобчинский, Ҳамзанинг «Бой ила хизматчи»сида Холмат ролларини ижро этган.
1939-йилда Хўжаевга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган ва шу йили у Тошкентга кўчиб, ўша йилларда ташкил этилган Муқимий номидаги ўзбек мусиқали драма ва комедия театрига ўтган. Умрининг охиригача шу театрда ишлаб, 1982-йилгача саҳнада ўйнаган. Драматургиядан Ҳамзанинг «Майсаранинг иши»да Мулладўст, Комил Яшин ва Тўхтасин Жалиловнинг «Нурхон»ида Ҳузурхўжа, Котляревскийнинг «Наталка Полтавка»сида Микола, Шекспирнинг «Ўн иккинчи кеча»сида Сер Тоби, «Ажаб савдолар»да Вакил қассоб ролларини яратган.
Энг машҳур роли Ҳамид Ғулом ва Манас Лиевнинг «Тошболта ошиқ» спектаклидаги Тошболта бўлган — манбаларга кўра, бу ролни 1500 мартага яқин ижро этган. У халқ қизиқчилари анъанасини давом эттирган комик актёр сифатида танилган: саҳнада ҳажв, мутойиба, мимика ва андижон шевасидаги сўз ўйинларидан фойдаланган.
Кинода асосан эпизодик ва иккинчи даражали, баъзан бош ролларни ўйнаган. Айниқса 1964-йилдаги «Ёр-ёр» (рус тилида «Где тй, моя Зулфия?») комедиясидаги Аҳмаджон роли (ўғли ролида Бахтиёр Ихтиёров) ва «Еттинчи жин» (1976) телефилмидаги Хон роли эсда қолган. Шунингдек «Мафтунигман», «Плюс единитса», «Шижоат», «Ажойиб хаёлпараст», «Чинор тагидаги дуэл» каби филмларда суратга тушган, телевидение ва радио кўрсатувларида қатнашган.
Сойиб Хўжаев 1982-йил 3-майда вафот этган ва Тошкентдаги Чиғатой қабристонига дафн этилган. У Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган, вафотидан кейин, 2003-йилда, «Буюк хизматлари учун» ордени берилган. 2010-йилда унинг таваллудининг 100 йиллигига почта маркаси чиқарилган, 1999-йилда унинг хотирасига бағишланган «Сойибхўжа операцияси» спектакли саҳналаштирилган.
Карьера
- Муқимий номидаги Ўзбек давлат мусиқали театриАктёр · Тошкент · 1939–1982
- Андижон мусиқали драма театриАктёр · Андижон · 1928–1939
- Ҳамза номидаги Қўқон драма театриАктёр · Қўқон · 1927–…
Мукофотлар
«Буюк хизматлари учун» ордени2003, вафотидан кейин · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССР халқ артисти1939 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1910Туғилиши
Хонобод қишлоғида (Андижон вилояти) туғилган.
- 1927Саҳнадаги илк қадамлар
Қўқондаги Ҳамза номидаги театрда актёрликни бошлаган.
- 1928Андижон театри
1939-йилгача Андижон театрида ишлаган; Труффалдино, Бобчинский, Холмат ролларини ижро этган.
- 1939Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1939Муқимий театри
Тошкентга кўчиб, Муқимий номидаги ўзбек мусиқали драма ва комедия театрига ўтган; умрининг охиригача шу ерда ишлаган.
- 1948Кинодаги ишлари
Kino-teatr.ru рўйхатидаги энг дастлабки филм — «Доч Ферганй» (1948).
- 1964«Ёр-ёр»
Али Ҳамроев филмида Аҳмаджон ролини ўйнаган.
- 1967«Плюс единитса»
Зухуров бош роли.
- 1976«Еттинчи жин»
Телефилмда Хон ролини ижро этган.
- 1979Сўнгги филм
«Чинор тагидаги дуэл» филмидаги эпизод — кино рўйхатидаги сўнгги иш.
- 1982Вафоти
3-майда вафот этган; Тошкентдаги Чиғатой қабристонига дафн этилган.
- 2003Орденга сазовор
Вафотидан кейин «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.
- 2010Почта маркаси
Таваллудининг 100 йиллигига бағишланган почта маркаси чиқарилган.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Охирги бек | 1930 |
| «Доч Ферганй» | 1948 |
| «Мафтунигман» | 1958 |
| «Когда цветут розй» | 1959 |
| «Ёр-ёр» | 1964 |
| «Лайлак келди, ёз бўлди» | 1966 |
| «Плюс единитса» | 1967 |
| «Войди в мой дом» | 1967 |
| Дилбарим | 1967 |
| «Её имя — Весна» | 1969 |
| «Шижоат» | 1971 |
| «Учрашув» | 1971 |
| «Встречи и расставания» | 1973 |
| «Преодолеи себя» | 1975 |
| «Еттинчи жин» | 1976 |
| «Ажойиб хаёлпараст» | 1977 |
| «Жазирама қуёш остидаги уй» | 1977 |
| «Шум бола» | 1977 |
| «Тўйлар муборак» | 1978 |
| «Как старик эздил за тандйром» | 1978 |
| «Чинор тагидаги дуэл» | 1979 |
