Султон Акбарий
Ўзбек шоири, журналист ва таржимон; бахшиона услубдаги шеърлар, «Гирдоб», «Устод» ва «Қатағон» достонлари муаллифи, «Манас» достонининг учинчи китобини ўзбек тилига ўгирган.
Биография
Султон Акбарий (ҳақиқий исми-шарифи Султон Акбаров) 1923-йил 12-мартда Тошкентда туғилган. Ёзишни 1940-йилда бошлаган, шеърлари эса аста-секин халқ бахшилари қўшиғига яқин услубда шаклланган.
1942-йилда Акбарий Тошкент педагогика институтини тамомлаган; 1942–1945-йилларда Иккинчи жаҳон урушида қатнашган.
Урушдан кейин у журналистика билан шуғулланган. 1946–1947-йилларда «Ленин учқуни» газетасида, 1952–1953-йилларда «Ёш ленинчи»да, 1953–1959-йилларда «Қизил Ўзбекистон»да ишлаган.
1960–1963-йилларда Акбарий «Бадиий адабиёт» нашриётининг бош муҳаррири бўлган. Сўнг «Тошкент ҳақиқати» ва «Сирдарё ҳақиқати» газеталарида масъул котиб ва муҳаррир ўринбосари (1963–1964), «Шарқ юлдузи» журналида бўлим мудири ва масъул котиб (1964–1966) лавозимларида ишлаган, 1968-йилда «Гулистон» журналида хизмат қилган, 1968-йилдан «Ўқитувчилар газетаси» муҳаррири ўринбосари бўлган.
Унинг шеърлари «Имоним, эътиқодим», «Яраланган қўшиқлар», «Сулув сулув эмас, суйган сулув», «Шукрона», «Меҳригиё» (1956), «Довон ва девон», «Кўнгил оҳанглари» (1968) тўпламларида жамланган. Бундан ташқари, «Гирдоб» (1964), «Устод» (1970) ва «Қатағон» (1992) достонларини ёзган.
Акбарий ўзбек тилига таржималар қилган, жумладан, қирғиз «Манас» достонининг учинчи китобини ўгирган. У хизмат кўрсатган маданият ходими фахрий унвонига сазовор бўлган. Султон Акбарий 1997-йил 6-мартда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1942
Карьера
- «Қизил Ўзбекистон» газетасиХодим · Тошкент · 1953–1959
- «Тошкент ҳақиқати» газетасиМасъул котиб, муҳаррир ўринбосари · Тошкент · 1963–1964
- «Гулистон» журналиХодим · Тошкент · 1968–1968
- «Шарқ юлдузи» журналиБўлим мудири, масъул котиб · Тошкент · 1964–1966
- «Ёш ленинчи» газетасиХодим · Тошкент · 1952–1953
- «Ленин учқуни» газетасиХодим · Тошкент · 1946–1947
- «Сирдарё ҳақиқати» газетасиМасъул котиб, муҳаррир ўринбосари · Гулистон · 1963–1964
- «Ўқитувчилар газетаси»Муҳаррир ўринбосари · Тошкент · 1968–…
Мукофотлар
Ҳаёт йўли
- 1923Тошкентда туғилиши
12-мартда туғилган.
- 1940Дастлабки адабий машқлар
Ёзишни бошлаган.
- 1942Педагогика институтини тамомлаши
Тошкент педагогика институтида ўқишни тугатган.
- 1942–1945Иккинчи жаҳон урушида иштироки
Уруш йилларида армияда хизмат қилган.
- 1946–1947«Ленин учқуни» газетаси
Газета таҳририятида ишлаган.
- 1953–1959«Қизил Ўзбекистон» газетаси
Бундан олдин, 1952–1953-йилларда, «Ёш ленинчи» газетасида ишлаган.
- 1960–1963Нашриёт бош муҳаррири
«Бадиий адабиёт» нашриёти таҳририятини бошқарган.
- 1964«Гирдоб» достони
Достонларидан бири эълон қилинган.
- 1964–1968«Шарқ юлдузи» ва «Гулистон» журналлари
«Шарқ юлдузи»да бўлим мудири ва масъул котиб (1964–1966), сўнг «Гулистон»да (1968) ишлаган.
- 1968«Ўқитувчилар газетаси»
Газета муҳаррири ўринбосари бўлган.
- 1992«Қатағон» достони
Қатағон йилларига бағишланган достон нашр этилган.
- 1997Вафоти
6-мартда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Имоним, эътиқодим»· Шеърий тўплам
Шоирнинг шеърлар тўплами.
- «Яраланган қўшиқлар»· Шеърий тўплам
Шоирнинг шеърлар тўплами.
- «Сулув сулув эмас, суйган сулув»· Шеърий тўплам
Шоирнинг шеърлар тўплами.
- «Шукрона»· Шеърий тўплам
Шоирнинг шеърлар тўплами.
- «Меҳригиё»1956 · Шеърий тўплам
1956-йилда нашр этилган шеърлар тўплами.
- «Довон ва девон»· Шеърий тўплам
Шоирнинг шеърлар тўплами.
- «Кўнгил оҳанглари»1968 · Шеърий тўплам
1968-йилда нашр этилган шеърлар тўплами.
- «Гирдоб»1964 · Достон
Шоирнинг 1964-йилда ёзилган достони.
- «Устод»1970 · Достон
Шоирнинг 1970-йилда ёзилган достони.
- «Қатағон»1992 · Достон
1992-йилда ёзилган достон, ўтган асрдаги қатағон йилларига бағишланган.