Биография
Тошхўжа Умарович Хўжаев 1922-йил 1-сентабрда Тошкентда туғилган. 1950-йилдан Ҳамза номидаги Ўзбек давлат академик драма театрида режиссёр сифатида спектакллар қўя бошлади, 1951-йилда эса Тошкент театр ва рассомлик санъати институтининг режиссёрлик факултетини тамомлади.
Унинг биринчи спектакли Молернинг «Скапеннинг найранглари» бўлди. 1952-йилда И. Поповнинг «Оила» песасини ва Абдулла Қаҳҳорнинг «Шоҳи сўзана»сини (А. Гинзбург билан ҳамкорликда), 1953-йилда Ботир Раҳмоновнинг «Юрак сирлари»ни, 1954-йилда эса Ойбек романи асосида ўзи ёзган саҳна талқини — «Қутлуғ қон»ни саҳналаштирди.
Хўжаев театрнинг бош режиссёри лавозимида икки марта ишлади: 1958–1960-йилларда ва 1966–1970-йилларда. Шу йилларда Уйғуннинг «Ҳуррият» (1958), ўзи Б. Авезов билан ёзган «Фурқат» (1959), Чингиз Айтматов асари асосидаги «Сарвқомат дилбарим» (1964), Моримото Каорунинг «Ўғирланган умр» (1965) ва Роблеснинг «Монсерра» (1967) спектаклларини қўйди. Бошқа саҳналарда ҳам ишлади: Нозим Ҳикматнинг «Байрамнинг биринчи куни»ни Тошкент рус драма театрида, Муқимий номидаги театрда А. Бобожоннинг «Ғазал фожиаси»ни саҳналаштирди, ўзбек телевидениеси учун ҳам кўп спектакл тайёрлади.
Тошкент театр ва рассомлик санъати институтида 1957–1970-йилларда дарс берди. Рус ва хорижий драматургларнинг бир қанча песасини, шунингдек, К. С. Станиславскийнинг «Актёрнинг ўз устида ишлаши» китобини ўзбек тилига таржима қилди. Айтматов асари асосидаги спектаклни Қозондаги Г. Камол номидаги Татар академик театрида ҳам қўйди ва шу иш учун 1967-йилда Татаристон Тукай номидаги давлат мукофотини олди.
1959-йилда унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилди, 1970-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР давлат мукофоти лауреати бўлди. 1970-йилдан умрининг охиригача «Ўзбекфилм» киностудиясида ишлади: киноактёрлар студиясига раҳбарлик қилди, ўзи ҳам суратга тушди. 1975-йил 22-майда Тошкентда вафот этди.
Таълим
- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1951 · Режиссёр
Карьера
- Ўзбек Миллий академик драма театриРежиссёр, бош режиссёр · Тошкент · 1950–1970
- «Ўзбекфилм» киностудиясиКиноактёрлар студияси раҳбари, актёр · Тошкент · 1970–1975
- А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтиЎқитувчи · Тошкент · 1957–1970
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1959 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1970 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1922Тошкентда туғилган
1922-йил 1-сентабрда Тошкентда туғилган.
- 1950Ҳамза театрида режиссёр
Ҳамза номидаги Ўзбек давлат академик драма театрида спектакллар қўя бошлади.
- 1951Институтни тамомлади
Тошкент театр ва рассомлик санъати институтининг режиссёрлик факултетини тамомлади.
- 1954«Қутлуғ қон» спектакли
Ойбек романи асосидаги ўзининг саҳна талқинини қўйди.
- 1957–1970Институтда педагог
Тошкент театр ва рассомлик санъати институтида дарс берди.
- 1958–1960Театрнинг бош режиссёри
Ҳамза номидаги театрнинг биринчи марта бош режиссёри бўлди; шу йилларда «Ҳуррият» қўйилди.
- 1959Халқ артисти унвони
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилди.
- 1964Айтматов асари саҳнада
Чингиз Айтматов асари асосидаги спектаклни Тошкентда қўйди.
- 1966–1970Яна бош режиссёр
Бош режиссёр лавозимига қайтди ва 1970-йилгача шу вазифада ишлади.
- 1967Тукай мукофоти
Қозондаги Камол театрида Айтматов асари спектакли учун Татаристон Тукай номидаги давлат мукофотини олди.
- 1970Ҳамза номидаги мукофот
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР давлат мукофоти лауреати бўлди.
- 1970–1975«Ўзбекфилм» киностудияси
Киноактёрлар студиясига раҳбарлик қилди, ўзи ҳам суратга тушди; 1975-йил 22-майда Тошкентда вафот этди.
Асарлар
- «Скапеннинг найранглари»Спектакл
Молер комедияси, режиссёрнинг биринчи спектакли.
- «Қутлуғ қон» (1954)Спектакл
Ойбек романи асосидаги ўзининг саҳна талқини.
- «Ҳуррият» (1958)Спектакл
Уйғун песаси асосидаги спектакл.
- «Фурқат» (1959)Спектакл
Ўзи Б. Авезов билан ёзган песа асосидаги спектакл.
- «Сарвқомат дилбарим» (1964)Спектакл
Чингиз Айтматов асари асосидаги спектакл; кейинроқ Қозонда ҳам қўйилган.
- «Ўғирланган умр» (1965)Спектакл
Моримото Каору песаси асосидаги спектакл.
- «Монсерра» (1967)Спектакл
Роблеснинг машҳур песаси асосидаги спектакл.
- «Байрамнинг биринчи куни»Спектакл
Нозим Ҳикмат асари бўйича Тошкент рус драма театридаги спектакл.
- «Актёрнинг ўз устида ишлаши»Таржима
К. С. Станиславский китобининг ўзбекча таржимаси.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Абу Райҳон Беруний | 1974 |
