Aleksandr Domoryad

Aleksandr Petrovich Domoryad 1907-yil 13-iyulda Toshkentda tug'ilgan. 1930-yilda O'rta Osiyo davlat universitetini tugatgan. Hali talaba bo'lgan paytidayoq Toshkent oliy o'quv yurtlarida dars bera boshlagan, 1931-yildan esa Toshkent universitetida ishlagan va bu yerda qirq besh yil — fizika-matematika (keyinchalik mexanika-matematika) fakultetida o'qitish bilan o'tkazgan.

Uning ma'ruzalari orasida oliy algebra va guruhlar nazariyasi, tahlil, sonlar nazariyasi, geometrik yasashlar, chekli ayirmalar, ehtimollar, taxminiy hisoblashlar, shuningdek chizma geometriya, nomografiya va elementar geometriya bor edi.

SSSRning bir qancha universitetlarida hisoblovchi matematiklar tayyorlash yo'lga qo'yilganda, Domoryad Toshkent universiteti mexanika-matematika fakultetida «hisoblash matematikasi» ixtisosligini ochish bo'yicha katta tashkiliy ishni bajargan. 1959–1967-yillarda hisoblash matematikasi kafedrasi mudiri bo'lgan; mavjud ma'lumotlarga ko'ra, shu davrda yuzga yaqin hisoblovchi matematik tayyorlangan.

Uning asarlarining bir qismi matematika o'qituvchilariga mo'ljallangan. «Elementar matematika ensiklopediyasi» ikkinchi kitobida (1951) tenglamalarni yechishning hisobli va grafik usullari bo'limini yozgan; bu ensiklopediya 1952-yilda nemis tiliga tarjima qilingan. «Matematik o'yinlar va ko'ngilochar mashg'ulotlar» kitobi (1961) sinfdan tashqari ishlar tashkilotchilari uchun qo'llanma bo'lib, ingliz, nemis, fransuz, litva va boshqa tillarga tarjima qilingan.

Domoryad maktab o'quvchilari bilan ishlashga alohida e'tibor bergan. 1934-yilda universitet qoshida maktab matematika to'garagini tashkil etgan, Toshkent fizika-matematika jamiyatining (1940–1955-yillarda uning kotibi bo'lgan) maktab bo'limini o'n yil boshqargan, Toshkentdagi matematika olimpiadalarining tashabbuskorlaridan biri bo'lgan: 24 ta olimpiadaning tashkiliy qo'mitasida qatnashgan, birinchi va ikkinchi respublika olimpiadalari raisining o'rinbosari bo'lgan.

U Ulug' Vatan urushidagi mehnati uchun medal bilan va «O'zSSR xalq maorifi a'lochisi» nishoni bilan taqdirlangan. Aleksandr Domoryad 1975-yil 23-iyulda Toshkentda vafot etgan.