Biografiya
Aleksandr Nikolayevich Volkov 1886-yil 31-avgustda (eski uslubda 19-avgustda) Yangi Marg'ilonda — keyinchalik Skobelev deb atalgan, hozirgi Farg'ona shahrida — garnizon shifokori oilasida tug'ilgan. Bolaligi Turkistonda o'tdi, 1905-yilda Orenburg kadet korpusini tamomladi.
U Peterburg universitetiga o'qishga kirdi, biroq bir necha yildan so'ng uni tashlab, rassomchilikka o'tdi: akvarelchi D. Bortnikerning ustaxonasida, 1908–1910-yillarda Badiiyot akademiyasi huzuridagi Oliy badiiy bilim yurtida V. Makovskiy sinfida, 1910–1911-yillarda M. Bernshteynning xususiy maktabida (u yerda N. Rerix, I. Bilibin, L. Sherwud dars bergan) o'qidi. 1912–1916-yillarda Kiyev rassomlik bilim yurtida F. Krichevskiy va V. Menk qo'lida ta'lim oldi.
1916-yildan Markaziy Osiyoda yashadi, hayotining asosiy qismini Toshkentda o'tkazdi. 1919-yilda Markaziy Osiyo davlat san'at muzeyi direktori bo'ldi va Turkiston badiiy ustaxonalarida dars berdi (1919–1921), 1922-yilda Proletar madaniyati teatriga rahbarlik qildi. 1921–1923-yillarda Buxoro, Xiva va Samarqandga safar qilib, Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari uchun harbiy nishonlar loyihasi va tayyorlanishida qatnashdi. 1929–1946-yillarda Toshkent rassomlik bilim yurtida o'qituvchi bo'lib ishladi.
Eng mashhur asarlari shu yillarda yaratildi: «Karvon (kelishi)» (1922–1923), «Anorli choyxona» (1924) va «Terimchi qizlar» (1932) — uchalasi ham Tretyakov galereyasida saqlanadi. 1927-yildan Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasi (AXRR) a'zosi bo'ldi, 1929-yilda «Yangi Sharq ustalari» jamiyatiga qo'shildi, 1931–1932-yillarda «Volkov brigadasi» rassomlar guruhini tuzdi. 1934-yilda Moskvada o'tgan ko'rgazmadan keyin uning bir necha asarini Tretyakov galereyasi va Rus muzeyi sotib oldi. 1930-yillarning o'rtalarida ijodi formalizmda ayblanib tanqid qilindi.
Urush yillarida TASS uchun plakatlar chizdi (1941–1946). 1941-yilda unga O'zbekiston SSR san'at arbobi, 1946-yilda O'zbekiston SSR xalq rassomi unvoni berildi. Shaxsiy ko'rgazmalari 1943, 1944–1945 va 1957-yillarda o'tdi. Volkov 1957-yil 17-dekabrda Toshkentda vafot etdi.
Volkov Markaziy Osiyo zamonaviy tasviriy san'atining asoschilaridan biri hisoblanadi. Uning asarlari hozir ham Tretyakov galereyasi va boshqa muzeylarda saqlanadi, xalqaro auksionlarda esa yuz minglab va millionlab dollarga sotiladi.
Ta'lim
- Orenburg harbiy kadet korpusiMaktab · 1900–1905
- Peterburg Imperator Badiiyot akademiyasiOliygoh · 1908–1910 · Oliy badiiy bilim yurti, V. Makovskiy sinfi
- Kiyev rassomlik bilim yurtiKollej, texnikum · 1912–1916
Karyera
- P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtiO'qituvchi · Toshkent · 1929–1946
- Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasi (AXRR)A'zo · 1927–…
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq rassomi1946 · O'zbekiston SSR- O'zbekiston SSR san'at arbobi1941 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1886Farg'onada tug'ilgan
Yangi Marg'ilonda (hozirgi Farg'ona) garnizon shifokori oilasida tug'ilgan.
- 1908–1910Badiiyot akademiyasida
Peterburgdagi Oliy badiiy bilim yurtida V. Makovskiy sinfida o'qidi.
- 1912–1916Kiyev rassomlik bilim yurti
F. Krichevskiy va V. Menk qo'lida o'qidi; 1916-yilda Markaziy Osiyoga qaytdi.
- 1919San'at muzeyi direktori
Toshkentdagi Markaziy Osiyo davlat san'at muzeyiga rahbarlik qildi va Turkiston badiiy ustaxonalarida dars berdi (1919–1921).
- 1921–1923Buxoro, Xiva va Samarqandga safarlar
Buxoro va Xorazm xalq sovet respublikalari uchun harbiy nishonlar loyihasi va tayyorlanishida qatnashdi.
- 1927AXRR a'zosi
Inqilobiy Rossiya rassomlari uyushmasiga a'zo bo'ldi; 1928-yilda uning Toshkent bo'limi ko'rgazmasida qatnashdi.
- 1929–1946Toshkent rassomlik bilim yurtida o'qituvchi
1929-yilda «Yangi Sharq ustalari» jamiyatiga qo'shildi.
- 1931–1932«Volkov brigadasi»
Rassomlarning «Volkov brigadasi» badiiy birlashmasini tuzdi.
- 1934Moskvadagi ko'rgazma
Moskvadagi ko'rgazmadan keyin bir necha asarini Tretyakov galereyasi va Rus muzeyi sotib oldi.
- 1941San'at arbobi unvoni
O'zbekiston SSR san'at arbobi unvoni berildi; urush yillarida TASS uchun plakatlar chizdi.
- 1946Xalq rassomi unvoni
O'zbekiston SSR xalq rassomi unvoni berildi.
- 1957Oxirgi shaxsiy ko'rgazma va vafoti
Shaxsiy ko'rgazmasi o'tdi; 17-dekabrda Toshkentda vafot etdi.
Asarlar
- «Karvon (kelishi)» (1922)Rangtasvir
1922–1923-yillarda yaratilgan; Tretyakov galereyasida.
- «Anorli choyxona» (1924)Rangtasvir
Rassomning eng mashhur asarlaridan biri; Tretyakov galereyasida.
- «Terimchi qizlar» (1932)Rangtasvir
Tretyakov galereyasida saqlanadi.
- «Kolxozchi»Rangtasvir
Moskvadagi Sharq xalqlari san'ati muzeyida saqlanadi.
- «Shohimardonda tong» (1934)Rangtasvir
Shohimardonga qilingan safarlar (1930–1934) natijasida yaratilgan manzara; 1934-yilda AQShdagi sovet san'ati ko'rgazmasida namoyish etilgan.
- «Ispaniya» (1937)Rangtasvir
Volkovning eng tanilgan asarlari qatoriga kiradi.
- «Kuz» (1946)Rangtasvir
O'zbekiston SSR xalq rassomi unvoni berilgan yilda yaratilgan.
- «Dala gullari» (1955)Natyurmort
O'zbekiston davlat san'at muzeyida saqlanadi.
Meros
Volkov Markaziy Osiyo zamonaviy tasviriy san'atining asoschilaridan biri hisoblanadi. Uning asarlari Tretyakov galereyasida, Moskvadagi Sharq xalqlari san'ati muzeyida, O'zbekiston davlat san'at muzeyida va Qoraqalpog'iston san'at muzeyida saqlanadi. 2010–2013-yillarda London auksionlarida ayrim asarlari yuz minglab dollarga, «Bolalar-sozandalar» esa 3 million dollardan ortiq narxga sotildi.
Davr: Turkiston va O'zbekiston SSR, 1910–1950-yillar- «Anorli choyxona» yaratildi (1924)
- Moskvada ko'rgazma, asarlarni Tretyakov galereyasi sotib oldi (1934)
- O'zbekiston SSR xalq rassomi unvoni (1946)
- «Bolalar-sozandalar» Londonda auksionda sotildi (2013)
