Ashurali Jo'rayev
Yozuvchi va publitsist, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist; «Toshbaqalar poygasi» va «Yurak bo'ronlari» kitoblari muallifi, «Mushtum» va «Gulxan» jurnallariga bosh muharrirlik qilgan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Publitsist
- Haqiqiy ismi:
- Ashurali Ochilovich Jo'rayev
- Tug'ilgan:
- 8 avgust 1956(70 yosh) ♌
- Tug'ilgan joy:
- Karmana tumani, Navoiy
Biografiya
Ashurali Ochilovich Jo'rayev 1956-yil 8-avgustda Navoiy viloyati Karmana tumanidagi Jaloyir qishlog'ida tug'ilgan. Maktabni tugatgach, «Tashselmash» zavodida ishlagan, 1974–1978-yillarda Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutida (hozirgi O'zbekiston davlat san'at va madaniyat instituti) o'qigan.
1976-yildan Toshkentdagi texnologiya bilim yurtining kechki bo'limida tarbiyachi, keyin o'qituvchi va ishlab chiqarish ta'limi ustasi bo'lib ishlagan; bu ish 1983-yilgacha davom etgan. O'sha yili «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» gazetasiga o'tib, 1996-yilgacha shu nashrda ishladi, san'at bo'limiga boshchilik qildi. Gazetada u xalq hayotidagi dolzarb muammolarni ko'targan maqolalar yozdi: tanqidiy ruhdagi «Hamqishloqlarimga maktublar» rukni qishloq aholisining kundalik muammolarini ko'rsatib, ularning bir qismi hal bo'lishiga sabab bo'ldi, «Teleanketa» rukni esa televideniyedagi saviyasi past ko'rsatuvlarni tanqid qildi.
Birinchi kitobi — hikoyalar to'plami «Toshbaqalar poygasi» 1986-yilda chop etildi. 1989-yilda xonanda Botir Zokirovga bag'ishlangan «Yurak bo'ronlari» qissasi nashr etilgan; muallif uni to'ldirib qayta ishlab, 2024-yilda ma'rifiy roman holida chiqardi, uning ruscha varianti 2026-yilda Moskvada bosildi. Shuningdek yozuvchi Odil Yoqubov haqida xotira-esse («Odil Yoqubov xazinasidan»), xonanda Otajon Xudoyshukurov haqida esse yozgan. Uning ijodida hikoya, qissa, feleton-qissa, ocherk, esse va chimdim hikoyalar bor.
1996-yildan keyin u O'zbekiston Respublikasi Prezidenti devonida ishladi, «Mushtum» hamda «Gulxan» jurnallariga bosh muharrirlik qildi, «O'zbekiston» nashriyoti bosh direktorining o'rinbosari bo'ldi. «Mushtum» 1923-yilda Abdulla Qodiriy tashkil etgan hajviy jurnal bo'lib, Jo'rayev uning bosh muharriri sifatida ham tanilgan.
Hozir O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutida yoshlarga dars beradi, O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi. 1990-yilda Yoshlar ittifoqi mukofotini, 1999-yilda «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist» unvonini, 2025-yilda Botir Zokirov nomidagi milliy estrada san'ati mukofotini oldi; 2026-yil 28-maydagi Prezident farmoni bilan «Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlandi. 2026-yil sentabrida uning 70 yilligiga bag'ishlangan ilmiy-ma'rifiy va adabiy tadbir O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutida o'tkazildi.
Ta'lim
- Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutiOliygoh · Toshkent · 1974–1978
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent · hozirgacha
- «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» gazetasiSan'at bo'limi mudiri · Toshkent · 1983–1996
- O'zbekiston Respublikasi Prezidenti devoniXodim · Toshkent
- O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutiO'qituvchi · Toshkent · hozirgacha
Mukofotlar
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist1999 · O'zbekiston
Mehnat shuhrati ordeni2026 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1956Tug'ilishi
Navoiy viloyati Karmana tumanidagi Jaloyir qishlog'ida tug'ilgan.
- 1974–1978Madaniyat instituti
Toshkent davlat madaniyat institutida o'qigan.
- 1976–1983Bilim yurtida
Toshkentdagi texnologiya bilim yurtining kechki bo'limida tarbiyachi, o'qituvchi va ishlab chiqarish ta'limi ustasi bo'lgan.
- 1983–1996Gazetada
«O'zbekiston adabiyoti va san'ati» gazetasida ishlagan, san'at bo'limiga boshchilik qilgan.
- 1986Birinchi kitobi
«Toshbaqalar poygasi» hikoyalar to'plami chop etilgan.
- 1989«Yurak bo'ronlari»
Botir Zokirov haqidagi qissa nashr etilgan.
- 1990Yoshlar ittifoqi mukofoti
Yoshlar ittifoqining mukofotini olgan.
- 1996Prezident devoni
Gazetadan keyin Prezident devonida ishlagan; keyinchalik «Mushtum» va «Gulxan» jurnallariga bosh muharrirlik qilgan.
- 1999Faxriy unvon
«O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist» unvoni berilgan.
- 2024Ma'rifiy roman
«Yurak bo'ronlari» to'ldirilib, ma'rifiy roman sifatida qayta nashr etilgan.
- 2025Botir Zokirov mukofoti
Botir Zokirov nomidagi milliy estrada san'ati mukofotini olgan.
- 2026«Mehnat shuhrati» ordeni
28-mayda Prezident farmoni bilan «Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.
Kitoblar
- «Toshbaqalar poygasi»1986 · Hikoyalar to'plami
Muallifning ilk kitobi; hayotning achchiq haqiqatlarini anglay boshlagan bola obrazi hikoyalarning markazida.
- «Yurak bo'ronlari»1989 · Qissa
Xonanda Botir Zokirov hayoti va san'ati haqida; keyinroq ma'rifiy romanga aylantirilgan.
- «O'q uzgan kim?»1994
- «Senga ko'ngil bersam...»1999
- «Konvert odam»2015 · Feleton-qissa
- «Odil Yoqubov xazinasidan»2017 · Xotira-esse
Yozuvchi Odil Yoqubovning hayoti va ijodi haqida.
- «Uyg'onish zamoning muborak bo'lsin»2020 · Ocherk va esselar to'plami
- «Sahifaga sig'magan satrlar»2022
- «Yurak bo'ronlari» (yangi nashr)2024 · Ma'rifiy roman
1989-yilgi qissaning to'ldirilgan va qayta ishlangan varianti.
- «Do'ppisi yo'q dunyo»2026 · Chimdim hikoyalar
- «Oltin ovozlar»2026
- «Botir Zokirov – o'zbek bulbuli»2026 · Rus tilidagi nashr
«Yurak bo'ronlari»ning ruscha varianti, Moskvada bosilgan.
