Baxtiyor Ibragimov

Supramolekulyar kimyo olimi, kimyo fanlari doktori, professor, akademik; 2018-yildan O'zbekiston Fanlar akademiyasining vitse-prezidenti, gossipol asosidagi «mezbon–mehmon» birikmalarini o'rgangan.

Ma'lumot:

Faoliyat:: Olim, Kimyogar
Tug'ilgan:: 11 may 1949(77 yosh) ♉
Tug'ilgan joy:: Toshkent

Biografiya

Baxtiyor To'laganovich Ibragimov 1949-yil 11-mayda Toshkentda, ishchi oilasida tug'ilgan. Maktabni tamomlagach, Leningrad davlat universitetida o'qigan va 1973-yilda uni bitirgan.

Universitetni bitirgach, O'zbekiston Fanlar akademiyasining Bioorganik kimyo institutiga ishga kirgan va stajyor-tadqiqotchidan yetakchi ilmiy xodimgacha ko'tarilgan.

Ibragimovning ilmiy yo'nalishi — supramolekulyar kimyo, ya'ni «mezbon–mehmon» tipidagi qo'shilma birikmalar. U tabiiy modda gossipolning qo'shilma kompleksalarini rentgen-strukturaviy usul bilan o'rgangan, bu mavzudagi maqolalari 1980-yillar oxiridan chop etila boshlagan. 1999 va 2007-yillardagi maqolalarida bir birikmaning turli kristall modifikatsiyalari tuzilishini kristallanish harorati bilan bog'laydigan qoidani ilgari surgan; u «Ibragimov qoidasi» deb ham ataladi.

U kimyo fanlari doktori, professor. 300 dan ortiq ilmiy ish, shu jumladan 3 monografiya va 10 ixtiro muallifi; uning rahbarligida 3 doktor va 12 nomzodlik dissertatsiyasi himoya qilingan.

2003–2017-yillarda O'zbekiston Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi bo'lgan. 2017-yil 29-dekabrda Prezident farmoni bilan akademiya haqiqiy a'zolari qatoriga saylangan, 2018-yildan kimyo va biologiya fanlari bo'yicha vitse-prezident.

Ibragimov 2001-yilda «O'zbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yilligi» ko'krak nishoni, 2007-yilda «Mehnat shuhrati» ordeni, 2020-yilda «Do'stlik» ordeni (2020-yil 27-avgustdagi farmon) va 2021-yilda «O'zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi» ko'krak nishoni bilan taqdirlangan.

Ta'lim

Leningrad davlat universiteti
Oliygoh · 1973

Karyera

O'zbekiston Fanlar akademiyasi
Vitse-prezident (avval bosh ilmiy kotib) · Toshkent · 2003–hozirgacha
O'zbekiston Fanlar akademiyasi Bioorganik kimyo instituti
Stajyor-tadqiqotchi, kichik, katta va yetakchi ilmiy xodim · Toshkent

Mukofotlar

Mehnat shuhrati ordeni
2007 · O'zbekiston
«Do'stlik» ordeni
2020 · O'zbekiston

Hayot yo'li

1949
Tug'ilishi
1949-yil 11-mayda Toshkentda tug'ilgan.
1973
Leningrad davlat universitetini tamomlagan
Universitetni tamomlagan.
1988
Gossipol bo'yicha rentgen-strukturaviy tadqiqotlar
Gossipol hosilalarining qo'shilma birikmalari haqidagi maqolalar turkumida hammuallif sifatida qatnashgan.
1999
Kristall modifikatsiyalar haqidagi qoida
«Mezbon–mehmon» kompleksining turli kristall modifikatsiyalarini kristallanish harorati bilan bog'laydigan qoidani maqolada bayon etgan.
2003–2017
Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi
O'zbekiston Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi lavozimida ishlagan.
2007
«Mehnat shuhrati» ordeni
«Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.
2017
Akademik
2017-yil 29-dekabrda O'zbekiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi etib saylangan.
2018
Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti
Kimyo va biologiya fanlari bo'yicha vitse-prezident lavozimiga o'tgan.
2020
«Do'stlik» ordeni
2020-yil 27-avgustdagi Prezident farmoni bilan «Do'stlik» ordeni berilgan.

Asarlar

«Gossipol hosilalarining rentgen-strukturaviy tadqiqi. VIII. Dianilingossipol asosidagi yangi qo'shilma birikmalar sinfi» (1988)
Ilmiy maqola
Dianilingossipol asosida yangi turdagi qo'shilma birikmalar topilgani haqida (T. Nazarov, S. Talipov bilan hammualliflikda).
«Tabiiy modda gossipolning qo'shilma komplekslari: gossipolning galogenmetanlarni tanishi» (1994)
Ilmiy maqola
Gossipolning dixlormetanli kompleksi tuzilishi va parchalangandan keyin monokristal saqlanib qolishi haqida (S. Talipov, T. Aripov bilan).
«Bir mezbon–mehmon kompleksining turli kristall modifikatsiyalari tuzilishi va kristallanish haroratlari orasidagi oddiy bog'lanish» (1999)
Ilmiy maqola
«Ibragimov qoidasi»ga bag'ishlangan maqolalardan biri.
«Qo'shilma birikma polimorflarida mehmon bo'shlig'i topologiyasi va mehmon tarkibini kristallanish haroratlari bilan bog'lovchi umumiy qoidaning rivoji» (2007)
Ilmiy maqola
Qoidaning umumlashtirilgan ko'rinishi, «CrystEngComm» jurnalida.
«Gossypol» (2004)
Entsiklopediya maqolasi
«Encyclopedia of Supramolecular Chemistry» uchun S. Talipov bilan yozgan maqola.