Биография
Бахтиёр Тўлаганович Ибрагимов 1949-йил 11-майда Тошкентда, ишчи оиласида туғилган. Мактабни тамомлагач, Ленинград давлат университетида ўқиган ва 1973-йилда уни битирган.
Университетни битиргач, Ўзбекистон Фанлар академиясининг Биоорганик кимё институтига ишга кирган ва стажёр-тадқиқотчидан етакчи илмий ходимгача кўтарилган.
Ибрагимовнинг илмий йўналиши — супрамолекуляр кимё, яъни «мезбон–меҳмон» типидаги қўшилма бирикмалар. У табиий модда госсиполнинг қўшилма комплексаларини рентген-структуравий усул билан ўрганган, бу мавзудаги мақолалари 1980-йиллар охиридан чоп этила бошлаган. 1999 ва 2007-йиллардаги мақолаларида бир бирикманинг турли кристалл модификациялари тузилишини кристалланиш ҳарорати билан боғлайдиган қоидани илгари сурган; у «Ибрагимов қоидаси» деб ҳам аталади.
У кимё фанлари доктори, профессор. 300 дан ортиқ илмий иш, шу жумладан 3 монография ва 10 ихтиро муаллифи; унинг раҳбарлигида 3 доктор ва 12 номзодлик диссертацияси ҳимоя қилинган.
2003–2017-йилларда Ўзбекистон Фанлар академиясининг бош илмий котиби бўлган. 2017-йил 29-декабрда Президент фармони билан академия ҳақиқий аъзолари қаторига сайланган, 2018-йилдан кимё ва биология фанлари бўйича витсе-президент.
Ибрагимов 2001-йилда «Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 10 йиллиги» кўкрак нишони, 2007-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени, 2020-йилда «Дўстлик» ордени (2020-йил 27-августдаги фармон) ва 2021-йилда «Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 30 йиллиги» кўкрак нишони билан тақдирланган.
Таълим
- Ленинград давлат университетиОлийгоҳ · 1973
Карьера
- Ўзбекистон Фанлар академиясиВитсе-президент (аввал бош илмий котиб) · Тошкент · 2003–ҳозиргача
- Ўзбекистон Фанлар академияси Биоорганик кимё институтиСтажёр-тадқиқотчи, кичик, катта ва етакчи илмий ходим · Тошкент
Мукофотлар
Меҳнат шуҳрати ордени2007 · Ўзбекистон
«Дўстлик» ордени2020 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1949Туғилиши
1949-йил 11-майда Тошкентда туғилган.
- 1973Ленинград давлат университетини тамомлаган
Университетни тамомлаган.
- 1988Госсипол бўйича рентген-структуравий тадқиқотлар
Госсипол ҳосилаларининг қўшилма бирикмалари ҳақидаги мақолалар туркумида ҳаммуаллиф сифатида қатнашган.
- 1999Кристалл модификациялар ҳақидаги қоида
«Мезбон–меҳмон» комплексининг турли кристалл модификацияларини кристалланиш ҳарорати билан боғлайдиган қоидани мақолада баён этган.
- 2003–2017Фанлар академиясининг бош илмий котиби
Ўзбекистон Фанлар академиясининг бош илмий котиби лавозимида ишлаган.
- 2007«Меҳнат шуҳрати» ордени
«Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.
- 2017Академик
2017-йил 29-декабрда Ўзбекистон Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган.
- 2018Фанлар академияси витсе-президенти
Кимё ва биология фанлари бўйича витсе-президент лавозимига ўтган.
- 2020«Дўстлик» ордени
2020-йил 27-августдаги Президент фармони билан «Дўстлик» ордени берилган.
Асарлар
- «Госсипол ҳосилаларининг рентген-структуравий тадқиқи. VIII. Дианилингоссипол асосидаги янги қўшилма бирикмалар синфи» (1988)Илмий мақола
Дианилингоссипол асосида янги турдаги қўшилма бирикмалар топилгани ҳақида (Т. Назаров, С. Талипов билан ҳаммуаллифликда).
- «Табиий модда госсиполнинг қўшилма комплекслари: госсиполнинг галогенметанларни таниши» (1994)Илмий мақола
Госсиполнинг дихлорметанли комплекси тузилиши ва парчалангандан кейин монокристал сақланиб қолиши ҳақида (С. Талипов, Т. Арипов билан).
- «Бир мезбон–меҳмон комплексининг турли кристалл модификациялари тузилиши ва кристалланиш ҳароратлари орасидаги оддий боғланиш» (1999)Илмий мақола
«Ибрагимов қоидаси»га бағишланган мақолалардан бири.
- «Қўшилма бирикма полиморфларида меҳмон бўшлиғи топологияси ва меҳмон таркибини кристалланиш ҳароратлари билан боғловчи умумий қоиданинг ривожи» (2007)Илмий мақола
Қоиданинг умумлаштирилган кўриниши, «CrystEngComm» журналида.
- «Госсйпол» (2004)Энтсиклопедия мақоласи
«Encyclopedia оф Supramolecular Чемистрй» учун С. Талипов билан ёзган мақола.