Asosiy qismga o'tish
Baxtiyor Isabek

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Baxtiyor Isabek

Olim

Tilshunos va turkolog, tarjimon; «Turkologiyaga kirish», «O'g'uznoma», «Yassaviy hikmatlari lug'ati» kabi asarlar muallifi, Mahmud Qoshg'ariy nomidagi xalqaro mukofot sohibi.

Faoliyat:
Olim, Filolog
Hayot yillari:
1945 — 9 noyabr 2025

Biografiya

Baxtiyor Isabek — tilshunos, turkolog va tarjimon. U 1945-yilda Qozog'istonning Chimkent viloyatiga qarashli Sulton Rabot qishlog'ida dunyoga kelgan. Toshkentdagi Nizomiy nomli davlat pedagogika institutida (bugungi pedagogika universiteti) 1961–1966-yillarda tahsil olgan va tarix-filologiya fakultetini bitirgan.

Ish yo'li 1966-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasida laborantlikdan boshlangan. 1968-yildan 1993-yilgacha o'sha davrdagi Toshkent davlat universitetida (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) dars bergan, o'qituvchi, keyin dotsent lavozimida bo'lgan. O'zbek tili va adabiyoti o'qituvchisi sifatida 1988-yilda o'zbek tiliga davlat tili maqomini berish talabi bilan chiqqan talabalar harakatini qo'llab-quvvatlagan; bu haqda 2023-yilda Kun.uz bilan suhbatda gapirib bergan.

Birinchi kitobi — Iristoy Qo'chqortoyev bilan hammuallifikda tayyorlangan «Turkiy filologiyaga kirish» o'quv qo'llanmasi (1984). Undan so'ng «Sayram» risolasini (1995) yozdi; Qozog'istondagi o'zbek maktablarida 10-sinf o'quvchilari foydalanadigan «O'zbek tili» darsligi esa 2006-yilda yaratildi. Qalamiga yana o'nlab kitoblar mansub, jumladan «O'g'uznoma», «Yassaviy hikmatlari lug'ati», «Sulton Rabot», «Qiziqarli ona tili», «Turkologiyaga kirish» va «Erk yo'lida». «Yassaviy nasabnomasi va Amir Temur» kitobi uning so'zboshisi bilan nashr etilgan.

Tarjimalari orasida Lev Gumilyovning «Qadimgi turklar», Fuod Ko'prulining «Turk adabiyotida ilk mutasavviflar» asarlari, Boymirza Hayitning «Turkiston Rossiya va Xitoy oralig'ida» tadqiqoti va qozoq adibi O'ljas Sulaymonovning «Az i Ya» kitobi bor — barchasini o'zbek tiliga o'girgan. Besh ilmiy asari va ikki yuzdan ziyod maqolasi bosilgan. Mahmud Qoshg'ariy nomidagi xalqaro mukofot laureati.

Olim 2025-yil 9-noyabrda Toshkentda olamdan o'tgan.

Ta'lim

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1945
    Dunyoga kelgan joyi — Qozog'iston, Chimkent viloyatidagi Sulton Rabot qishlog'i
  2. 1961–1966
    Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetida o'qigan
  3. 1966
    Mehnat faoliyatini O'zbekiston Fanlar akademiyasida laborant bo'lib boshlagan
  4. 1968–1993
    Toshkent davlat universitetida o'qituvchi, keyinroq dotsent bo'lib dars bergan
  5. 1984
    I. Qo'chqortoyev bilan hamkorlikda yozgan «Turkiy filologiyaga kirish» — uning ilk kitobi
  6. 1995
    «Sayram» nomli risola yozgan
  7. 2006
    Qozog'iston o'zbek maktablarining 10-sinfi uchun «O'zbek tili» darsligini yaratgan
  8. 2025
    Toshkentda vafot etgan (9-noyabr)

Asarlar

  • «Turkiy filologiyaga kirish» (1984)
    Qo'llanma (I. Qo'chqortoyev bilan)
  • «Sayram» (1995)
    Risola
  • «O'zbek tili» (2006)
    Qozog'istondagi o'zbek maktablarining 10-sinfi uchun darslik
  • «Sulton Rabot»
    Kitob
  • «Erk yo'lida»
    Kitob
  • «Turkologiyaga kirish»
    Kitob
  • «Qiziqarli ona tili»
    Kitob
  • «O'g'uznoma»
    Kitob
  • «Yassaviy hikmatlari lug'ati»
    Lug'at
  • «Turkiston Rossiya va Xitoy oralig'ida»
    B. Hayit asarining tarjimasi
  • «Turk adabiyotida ilk mutasavviflar»
    F. Ko'prulu asarining tarjimasi
  • «Qadimgi turklar»
    L. Gumilyov asarining tarjimasi
  • «Az i Ya»
    O. Sulaymonov kitobining tarjimasi
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Baxtiyor Isabek (1945–2025) — Olim | Shaxs.uz