Asosiy qismga o'tish
Behzod Yo'ldoshev

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Behzod Yo'ldoshev

Olim · Toshkent

Yadro fizigi, akademik; Yadro fizikasi instituti direktori (1990–2006), O'zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti (2000–2005 va 2017-yildan vafotigacha), yuqori energiyalar fizikasi bo'yicha olim.

Faoliyat:
Olim, Fizik
Haqiqiy ismi:
Behzod Sodiqovich Yo'ldoshev
Hayot yillari:
9 may 1945(79 yosh) ♉ — 28 avgust 2024
Tug'ilgan joy:
Toshkent
  • O'zbekiston fan arbobi
  • "El-yurt hurmati" ordeni
  • Mehnat shuhrati ordeni
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Behzod Yo'ldoshev (Behzod Sodiqovich Yo'ldoshev) 1945-yil 9-mayda Toshkentda tug'ilgan. 1968-yilda Toshkent davlat universitetining fizika fakultetini yadro fizikasi yo'nalishida a'lo baho bilan tamomlagan; talabalik yillarida kafedra mudiri akademik Sodiq Azimovning shogirdi bo'lgan.

1968–1971-yillarda Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida kichik ilmiy xodim bo'lib ishlagan va Dubnadagi Qo'shma yadro tadqiqotlari institutiga (BYaTI) yuborilgan, 1971-yilda o'sha yerda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1981-yilda fizika-matematika fanlari doktori bo'lgan, 1984–1990-yillarda Fizika-texnika instituti laboratoriyasini boshqargan, 1987-yilda professor unvonini olgan.

1990-yil iyunidan 2006-yilgacha Yadro fizikasi instituti direktori bo'lgan. Institut uning boshchiligida jahon andozalariga javob beradigan radioizotoplarni katta hajmda tayyorlab, chet elga sotishni yo'lga qo'ydi; shuningdek, mamlakat tog'-kon korxonalari qoldiqlaridan qimmatbaho va noyob metallarni qayta ajratish usuli yaratildi. 1994-yilda Fanlar akademiyasi muxbir a'zosi, 2000-yilda akademigi etib saylangan.

2000-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasi prezidenti etib saylangan; 2005-yil noyabrida bu lavozimdan ozod etilgan. Shu davrda (2000–2005) Oliy Majlisning 2-chaqiriq deputati bo'lgan. 2006–2017-yillarda Yadro fizikasi instituti laboratoriyasini boshqargan, 2017-yil 10-yanvarda yana Fanlar akademiyasi prezidenti etib saylangan va vafotigacha shu lavozimda ishlagan.

Tadqiqotlari yuqori energiyalar fizikasi, yadro fizikasi hamda elementar zarralar sohasini qamrab oladi. U yuqori energiyali leptonlar va adronlarning yadrolar bilan o'zaro ta'sirida kvark adronlanishning yagona mexanizmi mavjudligini tajribada isbotlagan, tor dibaryon rezonanslar deb ataluvchi adron materiyasining yangi turi mavjudligiga eksperimental dalillar olgan va yadro moddasida mahalliy xossalar borligini aniqlagan. Uch yuzdan ortiq ilmiy ish, jumladan uchta monografiya va yigirmata ixtiro muallifi bo'lgan, o'nlab fan nomzodlari va doktorlari tayyorlagan.

Yo'ldoshev Vashington universitetida (1977–1978, 1980–1981, 1989–1990) professor sifatida yuqori energiyali neytrinolarning yadrolar bilan o'zaro ta'sirini o'rgangan, keyinroq Stenford universitetida mehmon professor bo'lgan (2007–2008, 2010–2011), MAGATEda (Vena) taxminan to'rt yil maslahatchi bo'lib ishlagan. Kanadadagi «Triumf» markazi va AQShdagi Fermilab (Batavia) tezlatkichlarida o'tkazilgan xalqaro tajribalar rahbari bo'lgan. 2022-yilda Rossiya fanlar akademiyasining xorijiy a'zosi etib saylangan.

Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati (1983), «Mehnat shuhrati» (2003) va «El-yurt hurmati» (2011) ordenlari sohibi, «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi» (2018) faxriy unvoni egasi; Birlashgan yadro tadqiqotlari institutining faxriy doktori (2005) edi. Behzod Yo'ldoshev 2024-yil 28-avgustda 79 yoshida vafot etgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1945
    9-mayda Toshkentda tug'ilgan
  2. 1968
    Toshkent davlat universitetini tamomlagan; Yadro fizikasi institutida kichik ilmiy xodim
  3. 1971
    Dubnadagi BYaTIda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan
  4. 1981
    Fizika-matematika fanlari doktori
  5. 1983
    Beruniy nomidagi Davlat mukofoti
  6. 1984–1990
    Fizika-texnika instituti laboratoriya mudiri
  7. 1990–2006
    Yadro fizikasi instituti direktori
  8. 1994
    Fanlar akademiyasi muxbir a'zosi
  9. 2000
    Akademik; Fanlar akademiyasi prezidenti
  10. 2005
    Akademiya prezidenti lavozimidan ozod etilgan (noyabr)
  11. 2017
    Yana Fanlar akademiyasi prezidenti etib saylangan (10-yanvar)
  12. 2022
    Rossiya fanlar akademiyasining xorijiy a'zosi
  13. 2024
    28-avgustda vafot etgan
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish