Асосий қисмга ўтиш
Беҳзод Йўлдошев

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Беҳзод Йўлдошев

Олим · Тошкент

Ядро физиги, академик; Ядро физикаси институти директори (1990–2006), Ўзбекистон Фанлар академияси президенти (2000–2005 ва 2017-йилдан вафотигача), юқори энергиялар физикаси бўйича олим.

Фаолият:
Олим, Физик
Ҳақиқий исми:
Беҳзод Содиқович Йўлдошев
Ҳаёт йиллари:
9 май 1945(79 ёш) ♉ — 28 август 2024
Туғилган жой:
Тошкент
  • Ўзбекистон фан арбоби
  • "Эл-юрт ҳурмати" ордени
  • Меҳнат шуҳрати ордени
  • Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Беҳзод Йўлдошев (Беҳзод Содиқович Йўлдошев) 1945-йил 9-майда Тошкентда туғилган. 1968-йилда Тошкент давлат университетининг физика факултетини ядро физикаси йўналишида аъло баҳо билан тамомлаган; талабалик йилларида кафедра мудири академик Содиқ Азимовнинг шогирди бўлган.

1968–1971-йилларда Фанлар академияси Ядро физикаси институтида кичик илмий ходим бўлиб ишлаган ва Дубнадаги Қўшма ядро тадқиқотлари институтига (БЯТИ) юборилган, 1971-йилда ўша ерда номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 1981-йилда физика-математика фанлари доктори бўлган, 1984–1990-йилларда Физика-техника институти лабораториясини бошқарган, 1987-йилда профессор унвонини олган.

1990-йил июнидан 2006-йилгача Ядро физикаси институти директори бўлган. Институт унинг бошчилигида жаҳон андозаларига жавоб берадиган радиоизотопларни катта ҳажмда тайёрлаб, чет элга сотишни йўлга қўйди; шунингдек, мамлакат тоғ-кон корхоналари қолдиқларидан қимматбаҳо ва ноёб металларни қайта ажратиш усули яратилди. 1994-йилда Фанлар академияси мухбир аъзоси, 2000-йилда академиги этиб сайланган.

2000-йилда Ўзбекистон Фанлар академияси президенти этиб сайланган; 2005-йил ноябрида бу лавозимдан озод этилган. Шу даврда (2000–2005) Олий Мажлиснинг 2-чақириқ депутати бўлган. 2006–2017-йилларда Ядро физикаси институти лабораториясини бошқарган, 2017-йил 10-январда яна Фанлар академияси президенти этиб сайланган ва вафотигача шу лавозимда ишлаган.

Тадқиқотлари юқори энергиялар физикаси, ядро физикаси ҳамда элементар зарралар соҳасини қамраб олади. У юқори энергияли лептонлар ва адронларнинг ядролар билан ўзаро таъсирида кварк адронланишнинг ягона механизми мавжудлигини тажрибада исботлаган, тор дибарён резонанслар деб аталувчи адрон материясининг янги тури мавжудлигига экспериментал далиллар олган ва ядро моддасида маҳаллий хоссалар борлигини аниқлаган. Уч юздан ортиқ илмий иш, жумладан учта монография ва йигирмата ихтиро муаллифи бўлган, ўнлаб фан номзодлари ва докторлари тайёрлаган.

Йўлдошев Вашингтон университетида (1977–1978, 1980–1981, 1989–1990) профессор сифатида юқори энергияли нейтриноларнинг ядролар билан ўзаро таъсирини ўрганган, кейинроқ Стенфорд университетида меҳмон профессор бўлган (2007–2008, 2010–2011), МАГАТЕда (Вена) тахминан тўрт йил маслаҳатчи бўлиб ишлаган. Канададаги «Триумф» маркази ва АҚШдаги Фермилаб (Батавиа) тезлаткичларида ўтказилган халқаро тажрибалар раҳбари бўлган. 2022-йилда Россия фанлар академиясининг хорижий аъзоси этиб сайланган.

Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати (1983), «Меҳнат шуҳрати» (2003) ва «Эл-юрт ҳурмати» (2011) орденлари соҳиби, «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби» (2018) фахрий унвони эгаси; Бирлашган ядро тадқиқотлари институтининг фахрий доктори (2005) эди. Беҳзод Йўлдошев 2024-йил 28-августда 79 ёшида вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1945
    9-майда Тошкентда туғилган
  2. 1968
    Тошкент давлат университетини тамомлаган; Ядро физикаси институтида кичик илмий ходим
  3. 1971
    Дубнадаги БЯТИда номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган
  4. 1981
    Физика-математика фанлари доктори
  5. 1983
    Беруний номидаги Давлат мукофоти
  6. 1984–1990
    Физика-техника институти лаборатория мудири
  7. 1990–2006
    Ядро физикаси институти директори
  8. 1994
    Фанлар академияси мухбир аъзоси
  9. 2000
    Академик; Фанлар академияси президенти
  10. 2005
    Академия президенти лавозимидан озод этилган (ноябр)
  11. 2017
    Яна Фанлар академияси президенти этиб сайланган (10-январ)
  12. 2022
    Россия фанлар академиясининг хорижий аъзоси
  13. 2024
    28-августда вафот этган
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Беҳзод Йўлдошев биографияси (1945–2024) — Олим | Shaxs.uz