Fozil Amirov
Xirurg va tibbiyot olimi, topografik anatomiya mutaxassisi; traxeya va bronxlarda rekonstruktiv operatsiyalarni ishlab chiqqan, SSSR Davlat mukofoti laureati (1974).
Biografiya
Fozil Fayzrahmonovich Amirov 1914-yil 26-yanvarda Buxoroda tug'ilgan. 1938-yilda Toshkent tibbiyot institutini tamomlagan va keyinchalik butun ilmiy hamda pedagogik faoliyati shu institut bilan bog'langan.
Ulug' Vatan urushi yillarida Amirov jarroh bo'lib xizmat qilgan. 1943-yilda evakuatsiya gospitalining yetakchi jarrohi sifatida Qizil Yulduz ordeni bilan mukofotlangan, 1944–1946-yillarda armiyaning yetakchi jarrohi bo'lib Vengriya va Ruminiyani ozod etishda qatnashgan. 1945-yilda unga II darajali Vatan urushi ordeni topshirilgan.
Urushdan keyin u tibbiy amaliyotni o'z institutidagi ilmiy va tashkiliy ish bilan qo'shib olib borgan: 1947–1957-yillarda davolash va stomatologiya fakultetlari dekani o'rinbosari, 1959–1967-yillarda ilmiy ishlar bo'yicha prorektor bo'lgan. 1949-yilda ochiq pnevmotoraks va vagosimpatik blokada ta'siri haqidagi nomzodlik dissertatsiyasini, 1959-yilda tajribada bronx nuqsonlari plastikasiga bag'ishlangan doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan; tibbiyot fanlari doktori darajasi unga 1960-yilda, professor unvoni 1961-yilda berilgan.
1966–1979-yillarda Amirov Toshkent tibbiyot institutining topografik anatomiya bilan operativ jarrohlik kafedrasiga mudirlik qilgan. Tadqiqotlarining asosiy yo'nalishi nafas yo'llari jarrohligi bo'lgan: traxeya va bronxlarda rekonstruktiv hamda tiklovchi operatsiyalar va ularda og'riqsizlantirish. U 143 ta ilmiy ish muallifi; «Traxeya va bronxlar plastikasi» (1962) monografiyasini A. P. Bakulev, B. V. Petrovskiy, A. A. Vishnevskiy kabi yirik sovet jarrohlari yuqori baholagan.
1971-yilda Amirovga O'zbekiston SSR fan arbobi unvoni berilgan, 1974-yilda esa traxeya va bronxlardagi operatsiyalarni ishlab chiqib, klinik amaliyotga joriy etgani uchun SSSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan. U London (1959), Rim (1960) va Berlin (1966)dagi xalqaro ilmiy anjumanlarda qatnashgan; uning rahbarligida oltita doktorlik dissertatsiyasi himoya qilingan.
Fozil Amirov 1979-yil 7-iyulda Toshkentda vafot etgan va «Minor» qabristoniga dafn qilingan.
Ta'lim
- Toshkent tibbiyot institutiOliygoh · Toshkent · 1938
Karyera
- Sovet ArmiyasiArmiyaning yetakchi jarrohi · 1944–1946
- Toshkent davlat tibbiyot institutiDekan o'rinbosari, ilmiy ishlar bo'yicha prorektor, kafedra mudiri · Toshkent · 1947–1979
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR fan arbobi1971 · O'zbekiston SSR
II darajali Vatan urushi ordeni1945 · SSSR
Qizil Yulduz ordeni1943 · SSSR
«Mehnatdagi jasorati uchun» medali1954 · SSSR
SSSR Davlat mukofoti1974 · SSSR
Hayot yo'li
- 1914Tavalludi
Buxoroda tug'ilgan.
- 1938Institutni tamomlashi
Toshkent tibbiyot institutini (ToshMI) tamomlagan.
- 1943Evakuatsiya gospitali
Evakuatsiya gospitalining yetakchi jarrohi bo'lib ishlagan; Qizil Yulduz ordeni bilan mukofotlangan.
- 1944–1946Armiya jarrohi
Armiyaning yetakchi jarrohi, Vengriya va Ruminiyani ozod etishda ishtirokchi; 1945-yilda II darajali Vatan urushi ordeni olgan.
- 1947–1957Dekan o'rinbosari
ToshMI davolash va stomatologiya fakultetlari dekani o'rinbosari.
- 1949Nomzodlik dissertatsiyasi
Ochiq pnevmotoraks va vagosimpatik blokada ta'siriga bag'ishlangan dissertatsiyasini himoya qilgan.
- 1959Doktorlik dissertatsiyasi
Tajribada bronx nuqsonlari plastikasiga oid doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan; tibbiyot fanlari doktori darajasi 1960-yilda tasdiqlangan.
- 1959–1967Ilmiy ishlar bo'yicha prorektor
ToshMI ilmiy ishlar bo'yicha prorektori; shuningdek o'quv jarayonini yaxshilash bo'yicha uslubiy seksiyaga rahbarlik qilgan.
- 1961Professor unvoni
Professor unvonini olgan.
- 1962Monografiya
«Traxeya va bronxlar plastikasi» monografiyasini nashr ettirgan; u bunday operatsiyalarning jarrohlik amaliyotiga joriy etilishiga xizmat qilgan.
- 1966–1979Kafedra mudiri
ToshMI topografik anatomiya bilan operativ jarrohlik kafedrasi mudiri.
- 1971–1974Unvon va Davlat mukofoti
1971-yilda O'zbekiston SSR fan arbobi, 1974-yilda SSSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.
- 1979Vafoti
7-iyulda Toshkentda vafot etgan; «Minor» qabristoniga dafn qilingan.
Asarlar
- «Traxeya va bronxlar plastikasi» (1962)Monografiya
Nafas yo'llaridagi tiklovchi operatsiyalar haqidagi birinchi monografiyalaridan biri; sovet jarrohlari uni yuqori baholagan.
- «Traxeya va bronxlar alloplastikasi (tajriba tadqiqoti)» (1973)Ilmiy asar
Traxeya va bronx qismlarini begona materiallar bilan almashtirishga oid tajriba tadqiqoti.
- «Qorin bo'shlig'i va uning a'zolari rentgenoanatomiyasi» (1974)Ilmiy asar
Qorin bo'shlig'i a'zolarining rentgen anatomiyasiga bag'ishlangan asar.
- «Narkozda bir o'pkali ventilyatsiya» (1976)Ilmiy asar
Narkoz paytida bir o'pkani shamollatish masalasiga bag'ishlangan; nafas yo'llari operatsiyalarida muhim.
- «Traxeya va bronxlardagi rekonstruktiv operatsiyalar» (1978)Ilmiy asar
Nafas yo'llari rekonstruktiv jarrohligidagi to'plangan tajribaning umumlashmasi.
