Фозил Амиров
Хирург ва тиббиёт олими, топографик анатомия мутахассиси; трахея ва бронхларда реконструктив операцияларни ишлаб чиққан, СССР Давлат мукофоти лауреати (1974).
Биография
Фозил Файзраҳмонович Амиров 1914-йил 26-январда Бухорода туғилган. 1938-йилда Тошкент тиббиёт институтини тамомлаган ва кейинчалик бутун илмий ҳамда педагогик фаолияти шу институт билан боғланган.
Улуғ Ватан уруши йилларида Амиров жарроҳ бўлиб хизмат қилган. 1943-йилда эвакуация госпиталининг етакчи жарроҳи сифатида Қизил Юлдуз ордени билан мукофотланган, 1944–1946-йилларда армиянинг етакчи жарроҳи бўлиб Венгрия ва Руминияни озод этишда қатнашган. 1945-йилда унга II даражали Ватан уруши ордени топширилган.
Урушдан кейин у тиббий амалиётни ўз институтидаги илмий ва ташкилий иш билан қўшиб олиб борган: 1947–1957-йилларда даволаш ва стоматология факултетлари декани ўринбосари, 1959–1967-йилларда илмий ишлар бўйича проректор бўлган. 1949-йилда очиқ пневмоторакс ва вагосимпатик блокада таъсири ҳақидаги номзодлик диссертациясини, 1959-йилда тажрибада бронх нуқсонлари пластикасига бағишланган докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; тиббиёт фанлари доктори даражаси унга 1960-йилда, профессор унвони 1961-йилда берилган.
1966–1979-йилларда Амиров Тошкент тиббиёт институтининг топографик анатомия билан оператив жарроҳлик кафедрасига мудирлик қилган. Тадқиқотларининг асосий йўналиши нафас йўллари жарроҳлиги бўлган: трахея ва бронхларда реконструктив ҳамда тикловчи операциялар ва уларда оғриқсизлантириш. У 143 та илмий иш муаллифи; «Трахея ва бронхлар пластикаси» (1962) монографиясини А. П. Бакулев, Б. В. Петровский, А. А. Вишневский каби йирик совет жарроҳлари юқори баҳолаган.
1971-йилда Амировга Ўзбекистон ССР фан арбоби унвони берилган, 1974-йилда эса трахея ва бронхлардаги операцияларни ишлаб чиқиб, клиник амалиётга жорий этгани учун СССР Давлат мукофоти лауреати бўлган. У Лондон (1959), Рим (1960) ва Берлин (1966)даги халқаро илмий анжуманларда қатнашган; унинг раҳбарлигида олтита докторлик диссертацияси ҳимоя қилинган.
Фозил Амиров 1979-йил 7-июлда Тошкентда вафот этган ва «Минор» қабристонига дафн қилинган.
Таълим
- Тошкент тиббиёт институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1938
Карьера
- Совет АрмиясиАрмиянинг етакчи жарроҳи · 1944–1946
- Тошкент давлат тиббиёт институтиДекан ўринбосари, илмий ишлар бўйича проректор, кафедра мудири · Тошкент · 1947–1979
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1971 · Ўзбекистон ССР
II даражали Ватан уруши ордени1945 · СССР
Қизил Юлдуз ордени1943 · СССР
«Меҳнатдаги жасорати учун» медали1954 · СССР
СССР Давлат мукофоти1974 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1914Таваллуди
Бухорода туғилган.
- 1938Институтни тамомлаши
Тошкент тиббиёт институтини (ТошМИ) тамомлаган.
- 1943Эвакуация госпитали
Эвакуация госпиталининг етакчи жарроҳи бўлиб ишлаган; Қизил Юлдуз ордени билан мукофотланган.
- 1944–1946Армия жарроҳи
Армиянинг етакчи жарроҳи, Венгрия ва Руминияни озод этишда иштирокчи; 1945-йилда II даражали Ватан уруши ордени олган.
- 1947–1957Декан ўринбосари
ТошМИ даволаш ва стоматология факултетлари декани ўринбосари.
- 1949Номзодлик диссертацияси
Очиқ пневмоторакс ва вагосимпатик блокада таъсирига бағишланган диссертациясини ҳимоя қилган.
- 1959Докторлик диссертацияси
Тажрибада бронх нуқсонлари пластикасига оид докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; тиббиёт фанлари доктори даражаси 1960-йилда тасдиқланган.
- 1959–1967Илмий ишлар бўйича проректор
ТошМИ илмий ишлар бўйича проректори; шунингдек ўқув жараёнини яхшилаш бўйича услубий секцияга раҳбарлик қилган.
- 1961Профессор унвони
Профессор унвонини олган.
- 1962Монография
«Трахея ва бронхлар пластикаси» монографиясини нашр эттирган; у бундай операцияларнинг жарроҳлик амалиётига жорий этилишига хизмат қилган.
- 1966–1979Кафедра мудири
ТошМИ топографик анатомия билан оператив жарроҳлик кафедраси мудири.
- 1971–1974Унвон ва Давлат мукофоти
1971-йилда Ўзбекистон ССР фан арбоби, 1974-йилда СССР Давлат мукофоти лауреати бўлган.
- 1979Вафоти
7-июлда Тошкентда вафот этган; «Минор» қабристонига дафн қилинган.
Асарлар
- «Трахея ва бронхлар пластикаси» (1962)Монография
Нафас йўлларидаги тикловчи операциялар ҳақидаги биринчи монографияларидан бири; совет жарроҳлари уни юқори баҳолаган.
- «Трахея ва бронхлар аллопластикаси (тажриба тадқиқоти)» (1973)Илмий асар
Трахея ва бронх қисмларини бегона материаллар билан алмаштиришга оид тажриба тадқиқоти.
- «Қорин бўшлиғи ва унинг аъзолари рентгеноанатомияси» (1974)Илмий асар
Қорин бўшлиғи аъзоларининг рентген анатомиясига бағишланган асар.
- «Наркозда бир ўпкали вентиляция» (1976)Илмий асар
Наркоз пайтида бир ўпкани шамоллатиш масаласига бағишланган; нафас йўллари операцияларида муҳим.
- «Трахея ва бронхлардаги реконструктив операциялар» (1978)Илмий асар
Нафас йўллари реконструктив жарроҳлигидаги тўпланган тажрибанинг умумлашмаси.
