Halima Nosirova

Halima Nosirova 1913-yil 29-dekabrda Qo'qon yaqinidagi Tog'liq qishlog'ida (hozirgi Farg'ona viloyati) tug'ilgan, oilaning to'qqizinchi farzandi bo'lgan va bolalar uyida tarbiyalangan. 1924–1927-yillarda O'zbekistondan borgan yoshlar guruhi bilan Boku teatr texnikumida o'qigan.

Sahnadagi yo'li 1927-yilda drama aktrisasi sifatida boshlangan: dastlab Samarqanddagi o'zbek davlat namunali truppasida, 1929-yildan Toshkentdagi Hamza nomidagi teatrda o'ynagan. Uning rollari orasida Gogolning «Revizor»idagi Mariya Antonovna, Gottsining «Turandot»idagi Adelma, Hojibekovning «Arshin mol olan»idagi Gulchehra bor. 1930-yildan o'zbek musiqali drama teatrining (1939-yildan Opera va balet teatrining, hozirgi Alisher Navoiy nomidagi Katta teatrning) solisti bo'lgan.

1934–1937-yillarda Moskva konservatoriyasi qoshidagi o'zbek opera studiyasida tahsil olgan. 1937-yil may oyida Moskvada o'tgan o'zbek san'ati dekadasidan so'ng u SSSR xalq artisti unvonini oldi — o'shanda unga yigirma uch yosh edi.

1939-yildan teatrning yetakchi solisti. «Bo'ron» (1939), «Layli va Majnun» (1940), «Ulug'bek» (1942), «Karmen» (1944, o'zbek tilida), «Gulsara» va «Tohir va Zuhra» (1949), «Hamza» (1962) operalarida bosh partiyalarni ijro etgan; «Maysaraning ishlari»dagi Maysara — o'zbek opera sahnasidagi ilk hajviy obrazlardan biri. Konsertlarda maqom yo'llari, «Tanovar» va zamonaviy qo'shiqlarni, boshqa xalqlarning qo'shiqlarini kuylagan; Sharqiy Germaniya, Xitoy, Hindiston, Indoneziya, Eronda gastrolda bo'lgan.

U SSSR Oliy Kengashining beshinchi chaqiriq deputati bo'lgan, Toshkent konservatoriyasini 1977-yilda tugatgan va 1979–1986-yillarda shu yerda Sharq musiqasi kafedrasida dars bergan. «Solntse nad Vostokom. Zapiski aktrisy» (1962) va «Men o'zbek qiziman» (1968) xotira kitoblari nashr etilgan.

Halima Nosirova 2003-yil 3-yanvarda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan.