Асосий қисмга ўтиш

Ҳалима Носирова

Ўзбек опера хонандаси (сопрано), Навоий театрининг етакчи солисти, 1937-йилдан СССР халқ артисти, Сталин ва Ҳамза номидаги мукофотлар лауреати.

Фаолият:
Хонанда, Актриса, Опера хонандаси
Туғилган:
29 декабр 1913(89 ёш) ♑ — 3 январ 2003
Туғилган жой:
Фарғона

Биография

Ҳалима Носирова 1913-йил 29-декабрда Қўқон яқинидаги Тоғлиқ қишлоғида (ҳозирги Фарғона вилояти) туғилган, оиланинг тўққизинчи фарзанди бўлган ва болалар уйида тарбияланган. 1924–1927-йилларда Ўзбекистондан борган ёшлар гуруҳи билан Боку театр техникумида ўқиган.

Саҳнадаги йўли 1927-йилда драма актрисаси сифатида бошланган: дастлаб Самарқанддаги ўзбек давлат намунали труппасида, 1929-йилдан Тошкентдаги Ҳамза номидаги театрда ўйнаган. Унинг роллари орасида Гоголнинг «Ревизор»идаги Мария Антоновна, Готтсининг «Турандот»идаги Аделма, Ҳожибековнинг «Аршин мол олан»идаги Гулчеҳра бор. 1930-йилдан ўзбек мусиқали драма театрининг (1939-йилдан Опера ва балет театрининг, ҳозирги Алишер Навоий номидаги Катта театрнинг) солисти бўлган.

1934–1937-йилларда Москва консерваторияси қошидаги ўзбек опера студиясида таҳсил олган. 1937-йил май ойида Москвада ўтган ўзбек санъати декадасидан сўнг у СССР халқ артисти унвонини олди — ўшанда унга йигирма уч ёш эди.

1939-йилдан театрнинг етакчи солисти. «Бўрон» (1939), «Лайли ва Мажнун» (1940), «Улуғбек» (1942), «Кармен» (1944, ўзбек тилида), «Гулсара» ва «Тоҳир ва Зуҳра» (1949), «Ҳамза» (1962) операларида бош партияларни ижро этган; «Майсаранинг ишлари»даги Майсара — ўзбек опера саҳнасидаги илк ҳажвий образлардан бири. Концертларда мақом йўллари, «Тановар» ва замонавий қўшиқларни, бошқа халқларнинг қўшиқларини куйлаган; Шарқий Германия, Хитой, Ҳиндистон, Индонезия, Эронда гастролда бўлган.

У СССР Олий Кенгашининг бешинчи чақириқ депутати бўлган, Тошкент консерваториясини 1977-йилда тугатган ва 1979–1986-йилларда шу ерда Шарқ мусиқаси кафедрасида дарс берган. «Солнтсе над Востоком. Записки актрисй» (1962) ва «Мен ўзбек қизиман» (1968) хотира китоблари нашр этилган.

Ҳалима Носирова 2003-йил 3-январда Тошкентда вафот этган ва Чиғатой қабристонига дафн этилган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1913
    Туғилган

    Қўқон яқинидаги Тоғлиқ қишлоғида туғилган.

  2. 1924–1927
    Боку театр техникуми

    Ўзбекистондан келган ёшлар гуруҳи билан Бокуда ўқиган.

  3. 1927
    Саҳнадаги илк қадамлар

    Драма актрисаси сифатида иш бошлаган; 1929-йилдан Тошкентдаги Ҳамза номидаги театрда ўйнаган.

  4. 1930
    Мусиқали театрда

    Ўзбек мусиқали драма театрида солист бўлган.

  5. 1934–1937
    Москва опера студияси

    Москва консерваторияси қошидаги ўзбек опера студиясида ўқиган.

  6. 1937
    СССР халқ артисти

    Москвадаги ўзбек санъати декадасидан кейин СССР халқ артисти унвони ва Меҳнат Қизил Байроқ ордени берилган.

  7. 1940
    Лайли

    Содиқов ва Глиэр операси «Лайли ва Мажнун»да Лайли партиясини ижро этган.

  8. 1949
    Гулсара

    Содиқов ва Глиэр операсида Гулсара; шу йили «Тоҳир ва Зуҳра»да Зуҳра партияси.

  9. 1968
    Ҳамза номидаги мукофот

    Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган.

  10. 1979–1986
    Консерваторияда дарс берган

    Тошкент консерваториясининг Шарқ мусиқаси кафедрасида ўқитувчи бўлган.

  11. 2003
    Вафоти

    3-январда Тошкентда вафот этган.

Асарлар

  • «Бўрон» — Норгул (1939)
    Опера партияси
  • «Лайли ва Мажнун» — Лайли (1940)
    Опера партияси
  • «Улуғбек» — Син Дун-фан (1942)
    Опера партияси
  • «Кармен» — Кармен (1944)
    Опера партияси (ўзбек тилида)
  • «Гулсара» — Гулсара (1949)
    Опера партияси
  • «Тоҳир ва Зуҳра» — Зуҳра (1949)
    Опера партияси
  • «Ҳамза» — Саодат (1962)
    Опера партияси
  • «Майсаранинг ишлари» — Майсара
    Опера партияси (ҳажвий образ)

Китоблар

  • «Солнтсе над Востоком. Записки актрисй»
    1962 · Хотиралар
  • «Мен ўзбек қизиман»
    1968 · Хотиралар

Фильмография

Алоқадор шахслар

Ҳалима Носирова (1913–2003) — Хонанда | Shaxs.uz