
Sharqshunos va manbashunos olim, filologiya fanlari doktori; Movarounnahr va Xuroson shoirlarining arabcha she'riyatini o'rgangan, Beruniy asarlarini nashr etishda ishtirok etgan.
- Faoliyat:
- Olim, Filolog, Sharqshunos
- Haqiqiy ismi:
- Hoji Ismatulloh Abdulloh
- Hayot yillari:
- 1927 — 2005
- Tug'ilgan joy:
- Namangan
Biografiya
Ismatulloh Abdullayev sharqshunos va manbashunos olim, filologiya fanlari doktori, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi. U 1927-yilda Namangan shahrida tug'ilgan. Namangan o'qituvchilar institutini 1944-yilda, O'rta Osiyo davlat universitetining sharq fakultetini 1951-yilda bitirgan.
1951–1957-yillarda Namangan pedagogika institutida dars bergan. So'ng, 1957–1992-yillarda O'zbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim va yetakchi ilmiy xodim lavozimlarida ishlagan. 1993-yildan Namangan davlat universitetida professor va kafedra mudiri edi.
Doktorlik dissertatsiyasini 1979-yilda Moskvadagi Sharqshunoslik institutida himoya qilgan; u Abu Mansur as-Saolibiyning «Yatimat ad-dahr» adabiy qomusini tadqiq etishga bag'ishlangan. Bu qomus Movarounnahr va Xurosonning ilk o'rta asrlar tarixini o'rganishda noyob manba hisoblanadi. Olimning tadqiqotlari Movarounnahr va Xuroson shoirlarining X asr hamda XI asr boshidagi arab tilidagi she'riyatiga qaratilgan.
U arabcha ilmiy asarlarni va zamonaviy arab adiblari — Abdurahmon al-Hamisiy, Abdurahmon ash-Sharqoviy va boshqalarning badiiy asarlarini o'zbekchaga o'girgan. Xurosonda yaratilgan arabcha she'rlar hamda tarixiy asarlar — «Yatimat ad-dahr», «Latoif al-maorif», «Tatimmat al-yatima» ham uning tarjimasida o'zbek o'quvchisiga yetgan. Usoma ibn Munqizning «Ibratli kitob»i va Beruniyning «Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» kitobini tarjima qilgan; Mashrabning «Mabdai nur» asarini va she'rlarini hamda Mullo Yo'ldosh Xilvatiy devonini so'zboshi va izohlar yozib nashrga tayyorlagan.
Beruniyning ko'p jildli asarlari nashrida, shuningdek Qur'oni karimning o'zbekcha akademik tarjimasida faol qatnashgan. H. Hikmatullayev bilan hamkorlikda «O'zbek sovet ensiklopediyasi» uchun «Sharqshunoslik so'zligi»ni tuzgan va ushbu 14 jildlik nashrga 156 ta maqola yozgan.
1989-yilda unga xizmat ko'rsatgan fan arbobi unvoni berilgan, shu yili u Beruniy nomidagi O'zbekiston Davlat mukofoti laureati bo'lgan. Ismatulloh Abdullayev 2005-yilda Namanganda dunyodan o'tdi.
Ta'lim
- O'rta Osiyo davlat universitetiOliygoh · Toshkent · 1951hozirgi nomi — O'zbekiston Milliy universiteti
Karyera
- Namangan davlat universitetiKafedra mudiri, professor · Namangan · 1993–2005
- Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutiIlmiy xodim, katta va yetakchi ilmiy xodim · Toshkent · 1957–1992
- Namangan davlat pedagogika institutiO'qituvchi · Namangan · 1951–1957
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR fan arbobi1989 · O'zbekiston SSR
Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1989 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1927Namangan shahrida dunyoga kelgan
- 1944Namangandagi o'qituvchilar institutini bitirgan
- 1951O'rta Osiyo davlat universiteti sharq fakultetida ta'lim olgan
- 1951–1957Namangan pedagogika institutida dars bergan
- 1957–1992Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida ilmiy xodim, so'ng yetakchi ilmiy xodim bo'lib ishlagan
- 1979Moskvada doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, filologiya fanlari doktori darajasini olgan
- 1989Xizmat ko'rsatgan fan arbobi unvoni berilgan; Beruniy nomidagi Davlat mukofoti sovrindori
- 1993Namangan davlat universitetida kafedraga rahbarlik qilgan
- 2005Namanganda hayotdan ko'z yumgan
Asarlar
- «Yatimat ad-dahr»Abu Mansur as-Saolibiy asarini o'rganish va tarjima (doktorlik dissertatsiyasi mavzusi)
- «Tatimmat al-yatima»Tarjima
- «Latoif al-maorif»Tarjima
- «Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar»Beruniy asarining tarjimasi
- «Ibratli kitob»Usoma ibn Munqiz asarining tarjimasi
- «Mabdai nur»Mashrab asari va she'rlarining nashri (so'zboshi va izohlar bilan)
- «Mullo Yo'ldosh Xilvatiy devoni»Nashr (so'zboshi va izohlar bilan)
- «Sharqshunoslik so'zligi»«O'zbek sovet ensiklopediyasi» uchun (H. Hikmatullayev bilan)