Асосий қисмга ўтиш
Исматуллоҳ Абдуллаев

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Исматуллоҳ Абдуллаев

Олим · Наманган

Шарқшунос ва манбашунос олим, филология фанлари доктори; Мовароуннаҳр ва Хуросон шоирларининг арабча шеъриятини ўрганган, Беруний асарларини нашр этишда иштирок этган.

Фаолият:
Олим, Филолог, Шарқшунос
Ҳақиқий исми:
Ҳожи Исматуллоҳ Абдуллоҳ
Ҳаёт йиллари:
1927 — 2005
Туғилган жой:
Наманган
  • Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Исматуллоҳ Абдуллаев шарқшунос ва манбашунос олим, филология фанлари доктори, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби. У 1927-йилда Наманган шаҳрида туғилган. Наманган ўқитувчилар институтини 1944-йилда, Ўрта Осиё давлат университетининг шарқ факултетини 1951-йилда битирган.

1951–1957-йилларда Наманган педагогика институтида дарс берган. Сўнг, 1957–1992-йилларда Ўзбекистон Фанлар академияси Шарқшунослик институтида илмий ходим, катта илмий ходим ва етакчи илмий ходим лавозимларида ишлаган. 1993-йилдан Наманган давлат университетида профессор ва кафедра мудири эди.

Докторлик диссертациясини 1979-йилда Москвадаги Шарқшунослик институтида ҳимоя қилган; у Абу Мансур ас-Саолибийнинг «Ятимат ад-даҳр» адабий қомусини тадқиқ этишга бағишланган. Бу қомус Мовароуннаҳр ва Хуросоннинг илк ўрта асрлар тарихини ўрганишда ноёб манба ҳисобланади. Олимнинг тадқиқотлари Мовароуннаҳр ва Хуросон шоирларининг X аср ҳамда XI аср бошидаги араб тилидаги шеъриятига қаратилган.

У арабча илмий асарларни ва замонавий араб адиблари — Абдураҳмон ал-Ҳамисий, Абдураҳмон аш-Шарқовий ва бошқаларнинг бадиий асарларини ўзбекчага ўгирган. Хуросонда яратилган арабча шеърлар ҳамда тарихий асарлар — «Ятимат ад-даҳр», «Латоиф ал-маориф», «Татиммат ал-ятима» ҳам унинг таржимасида ўзбек ўқувчисига етган. Усома ибн Мунқизнинг «Ибратли китоб»и ва Берунийнинг «Қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар» китобини таржима қилган; Машрабнинг «Мабдаи нур» асарини ва шеърларини ҳамда Мулло Йўлдош Хилватий девонини сўзбоши ва изоҳлар ёзиб нашрга тайёрлаган.

Берунийнинг кўп жилдли асарлари нашрида, шунингдек Қуръони каримнинг ўзбекча академик таржимасида фаол қатнашган. Ҳ. Ҳикматуллаев билан ҳамкорликда «Ўзбек совет энсиклопедияси» учун «Шарқшунослик сўзлиги»ни тузган ва ушбу 14 жилдлик нашрга 156 та мақола ёзган.

1989-йилда унга хизмат кўрсатган фан арбоби унвони берилган, шу йили у Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреати бўлган. Исматуллоҳ Абдуллаев 2005-йилда Наманганда дунёдан ўтди.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1927
    Наманган шаҳрида дунёга келган
  2. 1944
    Намангандаги ўқитувчилар институтини битирган
  3. 1951
    Ўрта Осиё давлат университети шарқ факултетида таълим олган
  4. 1951–1957
    Наманган педагогика институтида дарс берган
  5. 1957–1992
    Фанлар академиясининг Шарқшунослик институтида илмий ходим, сўнг етакчи илмий ходим бўлиб ишлаган
  6. 1979
    Москвада докторлик диссертациясини ҳимоя қилиб, филология фанлари доктори даражасини олган
  7. 1989
    Хизмат кўрсатган фан арбоби унвони берилган; Беруний номидаги Давлат мукофоти совриндори
  8. 1993
    Наманган давлат университетида кафедрага раҳбарлик қилган
  9. 2005
    Наманганда ҳаётдан кўз юмган

Асарлар

  • «Ятимат ад-даҳр»
    Абу Мансур ас-Саолибий асарини ўрганиш ва таржима (докторлик диссертацияси мавзуси)
  • «Татиммат ал-ятима»
    Таржима
  • «Латоиф ал-маориф»
    Таржима
  • «Қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар»
    Беруний асарининг таржимаси
  • «Ибратли китоб»
    Усома ибн Мунқиз асарининг таржимаси
  • «Мабдаи нур»
    Машраб асари ва шеърларининг нашри (сўзбоши ва изоҳлар билан)
  • «Мулло Йўлдош Хилватий девони»
    Нашр (сўзбоши ва изоҳлар билан)
  • «Шарқшунослик сўзлиги»
    «Ўзбек совет энсиклопедияси» учун (Ҳ. Ҳикматуллаев билан)
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Исматуллоҳ Абдуллаев (1927–2005) — Олим | Shaxs.uz