Mirmuhsin
O'zbek yozuvchisi va shoiri, «Sharq yulduzi» jurnalining uzoq yillik bosh muharriri; «Me'mor», «Temur Malik» romanlari muallifi, O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi.
Biografiya
Mirmuhsin (asl ismi Mirmuhsin Mirsaidov) 1921-yil 3-mayda Toshkentda, kambag'al kulol oilasida tug'ilgan. Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutining filologiya fakultetini 1941-yilda tamomlagan. Mehnat faoliyatini maktabda o'zbek tili va adabiyoti o'qituvchisi sifatida boshlagan, so'ng gazeta va jurnal tahririyatlarida hamda O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida ishlagan.
She'r yozishga 1936-yildan kirishgan, ilk kitoblari — «Vatan» va «Er yurak» to'plamlari 1942-yilda chiqqan. Urushdan keyingi yillarda paxtakorlar mehnatiga bag'ishlangan «Usta G'iyos» (1947) va «Yashil qishloq» (1948) dostonlarini yaratgan; keyinroq «Qadrdonlar» va «Shiroq» dostonlari, «Ziyod va Adiba» she'riy romani nashr etilgan.
Keyingi o'n yilliklarda nasrga ko'proq e'tibor bergan. Zamonaviy hayot haqidagi «Chiniqish» (1964), ishchilar avlodi tasvirlangan «Degrez o'g'li» (1972), «Chotqol yo'lbarsi» (1977) romanlarini, shuningdek tarixiy «Me'mor» (1974) va «Temur Malik» (1985) asarlarini yozgan. Bolalar uchun o'ndan ortiq kitob chop ettirgan, A. Pushkin, T. Shevchenko, V. Mayakovskiy kabi shoirlarning she'rlarini o'zbek tiliga o'girgan.
1950–1960-yillarda va 1971-yildan boshlab «Sharq yulduzi» jurnalining bosh muharriri bo'lgan; manbalarga ko'ra, bu jurnalda jami taxminan yigirma yil, «Mushtum» hajviy jurnalida esa o'n yilcha rahbarlik qilgan. «Guliston» jurnali bilan ham hamkorlik qilgan.
1968-yilda O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvonini olgan, 1974-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan, 1981-yilda unga O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi unvoni berilgan. 1998-yilda «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan.
Mustaqillik yillarida ham ijod qilgan: «Ilon o'chi» (1995) va «Turon malikasi» (1998) romanlari shu davrda yozilgan. Uch jildlik (1971–1973) va to'rt jildlik (1981–1984) asarlar to'plami nashr etilgan. Mirmuhsin 2005-yil 3-fevralda Toshkentda vafot etgan.
Ta'lim
- Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetiOliygoh · Toshkent · 1941 · Filologiya fakulteti (o'sha paytda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti)
Karyera
- «Qizil O'zbekiston» gazetasiTahririyat xodimi · Toshkent
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiXodim · Toshkent
- Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiA'zo · 1946–…
Mukofotlar
"El-yurt hurmati" ordeni1998 · O'zbekiston- O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi1981 · O'zbekiston SSR
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi1968 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1974 · O'zbekiston SSR
Lenin ordeni1991 · SSSR
Xalqlar do'stligi ordeni1981 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1951 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1957 · SSSR
Hayot yo'li
- 1921Tug'ilishi
Toshkentda kulol oilasida dunyoga kelgan.
- 1936Ilk she'rlari
She'r yozishni boshlagan va shu yili matbuotda chiqqan.
- 1941Pedagogika institutini tugatishi
Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutining filologiya fakultetini bitirgan.
- 1942Ilk to'plamlar
«Vatan» va «Er yurak» she'riy to'plamlari nashr etilgan.
- 1946Kommunistik partiya a'zoligi
Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga kirgan.
- 1947–1948«Usta G'iyos» va «Yashil qishloq»
Paxtakorlar mehnati haqidagi ikki doston yozilgan.
- 1950–1960«Sharq yulduzi» bosh muharriri
Jurnalga birinchi marta bosh muharrir etib tayinlangan.
- 1968Xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan.
- 1971«Sharq yulduzi»ga qaytishi
Yana jurnalning bosh muharriri lavozimini egallagan.
- 1974Hamza nomidagi mukofot
«Me'mor» chiqqan yili Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan.
- 1981O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi
Xalq yozuvchisi unvoni hamda Xalqlar do'stligi ordeni bilan taqdirlangan.
- 1998«El-yurt hurmati» ordeni
Mustaqillikning yetti yilligi munosabati bilan ordenga sazovor bo'lgan.
- 2005Vafoti
Toshkentda 84 yoshida vafot etgan.
Asarlar
- «Usta G'iyos» (1947)Doston
Paxtakorlar mehnatiga bag'ishlangan she'riy asar.
- «Yashil qishloq» (1948)Doston
Paxtakor qishloq hayoti haqida doston.
- «Ziyod va Adiba»She'riy roman
Yozuvchining ko'p yillik mehnati samarasi bo'lgan she'riy roman.
- «Chiniqish» (1964)Roman
Zamonaviy hayot haqidagi roman.
- «Degrez o'g'li» (1972)Roman
Ishchilar avlodi haqidagi roman; 1978-yilda ishchilar sinfi mavzusidagi eng yaxshi badiiy nasr tanlovida mukofotlangan.
- «Umid»Roman
Sovet davrida o'zbek ziyolilarining shakllanishi haqidagi roman.
- «Me'mor» (1974)Tarixiy roman
- «Chotqol yo'lbarsi» (1977)Roman
Zamonaviy O'zbekiston hayotidan olingan roman.
- «Temur Malik» (1985)Tarixiy roman
Xo'jand qal'asi himoyachisi Temur Malik haqidagi tarixiy roman.
- «Ilon o'chi» (1995)Roman
- «Turon malikasi» (1998)Roman
