Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Mirsodiq Tojiyev
Tuzatish taklif qilish

Mirsodiq Tojiyev

O'zbek bastakori va musiqa o'qituvchisi, maqom an'analarini simfonik shaklga qo'shgan o'n to'qqizta simfoniya muallifi, O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan san'at arbobi (1981).

Faoliyat:
Kompozitor, Pedagog
Tug'ilgan:
25 mart 1944 ♈ — 1996
Tug'ilgan joy:
Toshkent

Biografiya

Mirsodiq Mahmudovich Tojiyev 1944-yil 25-martda Toshkent yaqinidagi Yunusobod qishlog'ida tug'ilgan. Toshkentdagi Hamza nomidagi musiqa bilim yurtining tarix-nazariya bo'limida o'qigan, bastakorlikdan Malaxov sinfida shug'ullangan; 1964–1972-yillarda shu bilim yurtida o'zi ham dars bergan.

Toshkent davlat konservatoriyasida avval R. Vildanov, keyin Feliks Yanov-Yanovskiy sinfida bastakorlikni o'rgangan va 1970-yilda tamomlagan. Talabalik yillarida turli janrlarda qalam surgan; bitiruv ishi sifatida Ikkinchi simfoniya-balet — Hamid Olimjonning «Oygul va Baxtiyor» dostoni asosidagi asarini taqdim etgan.

Konservatoriyada 1972–1973-yillarda nazariya kafedrasida, 1979–1996-yillarda bastakorlik va cholg'ulashtirish kafedrasida dars bergan, 1987-yildan dotsent bo'lgan. Bundan oldin 1973–1975-yillarda «Go'zal» vokal-raqs ansamblining, 1975–1976-yillarda «Shodlik» ashula va raqs ansamblining badiiy rahbari, 1976–1979-yillarda M. Qori-Yoqubov nomidagi O'zbek filarmoniyasida badiiy rahbar bo'lgan.

Tojiyev o'zbek musiqasi tarixiga maqom an'analarini yevropacha simfonik shakl bilan qo'shgan «maqom simfonizmi» yaratuvchisi sifatida kirgan: o'n to'qqizta simfoniya yozgan. Ular orasida 1972-yilda O'zbekiston SSR 50 yilligiga bag'ishlangan Uchinchi, G'alabaning 30 yilligiga atalgan To'rtinchi (1975) va G'alabaning 40 yilligiga bag'ishlangan «Xotira» (O'n ikkinchi, 1985) simfoniyalari bor. O'n beshinchi simfoniya («Gulag arxipelagi») ommaviy qatag'on qurbonlari xotirasiga bag'ishlangan va o'zbek simfonik musiqasining eng e'tiborli asarlaridan biri hisoblanadi.

Sahna asarlaridan «Chollar va kampirlar» musiqali komediyasi (1979) va Abdulla Qodiriyning «O'tgan kunlar» romani asosida Izzat Sulton librettosiga yozilgan «Kumush» operasi (1988) mashhur; yana kamer va xalq cholg'ulari orkestri uchun asarlar, chang uchun rapsodiyalar, «Bakenshchik» filmi (1967) va boshqa sahna asarlariga musiqa yaratgan.

1974-yilda O'zbekiston SSR Lenin komsomoli mukofoti, 1976-yilda to'rtinchi simfoniyasi uchun Lenin komsomoli mukofoti laureati bo'lgan, 1981-yilda O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvonini olgan. 1996-yilda vafot etgan. Uning haqida 2000-yilda «Kompozitor Mirsodiq Tojiyev» hujjatli filmi (rejissyor A. Fatxullin) suratga olingan; «Kumush» operasining birinchi konsert ijrosi 2017-yil 28-aprelda O'zbekiston davlat konservatoriyasining katta zalida bo'lib o'tgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1944
    Tug'ilgan

    25-martda Toshkent yaqinidagi Yunusobod qishlog'ida tug'ilgan.

  2. 1964–1972
    Hamza nomidagi musiqa bilim yurti

    Hamza nomidagi musiqa bilim yurtida o'qigan va shu yerda o'qituvchi bo'lgan.

  3. 1970
    Konservatoriya

    Toshkent davlat konservatoriyasini F. Yanov-Yanovskiy sinfi bo'yicha tamomlagan.

  4. 1973–1976
    Ansambllar rahbari

    «Go'zal» (1973–1975) va «Shodlik» (1975–1976) ansambllarining badiiy rahbari bo'lgan.

  5. 1974–1976
    Komsomol mukofotlari

    1974-yilda O'zbekiston SSR Lenin komsomoli mukofoti, 1976-yilda to'rtinchi simfoniyasi uchun Lenin komsomoli mukofoti laureati bo'lgan.

  6. 1976–1979
    O'zbek filarmoniyasi

    M. Qori-Yoqubov nomidagi O'zbek filarmoniyasida badiiy rahbar bo'lgan.

  7. 1979–1996
    Konservatoriya kafedrasi

    Bastakorlik va cholg'ulashtirish kafedrasida dars bergan; 1987-yildan dotsent.

  8. 1981
    San'at arbobi

    O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan san'at arbobi unvoni berilgan.

  9. 1988
    «Kumush» operasi

    Qodiriyning «O'tgan kunlar» romani asosida «Kumush» operasini yaratgan.

  10. 1996
    Vafoti

    Vafot etgan.

Asarlar

  • «Ikkinchi simfoniya-balet» (1970)
    Simfoniya-balet

    Konservatoriyani tamomlash diplom ishi; Hamid Olimjonning «Oygul va Baxtiyor» dostoni asosida.

  • «Shoir muhabbati» (1968)
    Simfonik poema

    O'quvchi va simfonik orkestr uchun, so'zlari Izzat Sulton va Uyg'un.

  • «Uchinchi simfoniya» (1972)
    Simfoniya

    O'zbekiston SSR 50 yilligiga bag'ishlangan; fojiaviy boshlanishni kuchaytirish uchun motam marshi unsurlari kiritilgan.

  • «To'rtinchi simfoniya» (1975)
    Simfoniya

    G'alabaning 30 yilligiga bag'ishlangan; 1976-yilda Lenin komsomoli mukofoti berilgan.

  • «Chollar va kampirlar» (1979)
    Musiqali komediya

    Sahna uchun yozilgan musiqali komediya.

  • «Xotira» (O'n ikkinchi simfoniya) (1985)
    Simfoniya

    Buyuk Vatan urushidagi G'alabaning 40 yilligiga bag'ishlangan.

  • «Kumush» (1988)
    Opera

    Abdulla Qodiriyning «O'tgan kunlar» romani asosida, libretto muallifi Izzat Sulton; birinchi konsert ijrosi 2017-yilda.

  • «O'n beshinchi simfoniya» («Gulag arxipelagi»)
    Simfoniya

    Ommaviy qatag'on qurbonlari xotirasiga bag'ishlangan; marsh janri elektron musiqa va aleatorika bilan uyg'unlashadi.

Aloqador shaxslar