Mirumar Asadov

Samarqandlik ta'mirchi usta, ganch, koshin va tosh o'ymakorligi mohiri; Registon, Shohi Zinda, Go'ri Amir va Bahouddin Naqshbandiy maqbarasini tiklashda qatnashgan, O'zbekiston Qahramoni.

Ma'lumot:

Faoliyat:: Me'mor, Hunarmand
Tug'ilgan:: 1927 — 2010
Tug'ilgan joy:: Samarqand
Farzandlar:: Sodiq Asadov

Biografiya

Mirumar Asadov 1927-yilda Samarqandda tug'ilgan. 1939-yilda shaharda milliy hunarmandchilik maktabi ochilgan, o'quv kurslari Sherdor madrasasida joylashgan. Uni bu maktabga Abdulavaz oqsoqol nomi bilan tanilgan, naslan usta bobosi olib borgan. Asadovning o'zi ham nasliy ta'mirchi ustalar sulolasidan edi.

Maktabda unga buxorolik usta Shirin Murodov ustozlik qilgan: kasbning amaliy ko'nikmalari va sirlarini aynan undan o'rgangan. Ikkinchi jahon urushi yillarida Samarqandga Moskvadan ko'chirilgan badiiy institut mutaxassislari ham o'quvchilarga dars bergan, Asadov o'zining xotiralarida ulardan chizmachilik va rassomlik asoslarini olganini aytgan. 1941-yilda u Samarqand yodgorliklarni ta'mirlash maktabini tamomlagan.

1940-yillarda Asadov va Samarqand maktabining bir necha o'quvchisi Shirin Murodov bilan Toshkentga borib, Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatri hamda Muqimiy nomidagi teatrni milliy uslubda bezashda qatnashgan; ganch o'ymakorligi va koshin ishlari samarqandlik ustalar qo'lida bajarilgan. 1950-yillarda u Samarqanddagi Ulug'bek madrasasi, Amir Temur maqbarasi (Go'ri Amir), Bibixonim masjidi, Tillakori madrasasi, Buxorodagi Mir Arab madrasasi, Bahouddin Naqshband maqbarasi, Toshkentdagi Yunusxon madrasasi va Qaldirg'ochbiy maqbarasini ta'mirlashda ishtirok etgan deb ko'rsatiladi.

1960-yillarda Dushanbega taklif etilib, Tojikistonning hurmatli yodgorliklarini tiklashda qatnashgan: Sadriddin Ayniy maqbarasi va Panjikentdagi Rudakiy maqbarasi shular jumlasidandir. Bu obyektlar ilgari asosan Leningraddan kelgan mutaxassislar qo'lida ta'mirlangan edi.

Mustaqillik yillarida Asadov ter to'kkan dastlabki yirik obyekt — Buxoro viloyatidagi Bahouddin Naqshbandiy maqbarasi bo'ldi; u hukumatning maxsus qaroriga ko'ra ta'mirlangan. Keyin usta Imom al-Buxoriy majmuasi, Registon ansambli, Bibixonim masjidi, Go'ri Amir, Shohi Zinda yodgorlik majmuasi va Hazrati Xizr masjidi bilan bog'liq ta'mir ishlarida ishtirok etdi. U ganch, koshin va tosh o'ymakorligi ustasi sifatida tanilgan.

Asadovga «Mehnatdagi namunasi uchun» medali (1957), Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti (1974) berilgan; 1996-yilda Prezident farmoni bilan «O'zbekiston Qahramoni» unvoniga sazovor bo'lgan. Ukalari usta Mirusmon va usta Mir Said bilan birga ta'mirchilar sulolasini davom ettirgan; o'g'li Sodiq Asadov ham Sherdor madrasasini ta'mirlashda qatnashayotgan ustalardan biri. Mirumar Asadov 2010-yilda vafot etgan.

Ta'lim

Samarqand milliy hunarmandchilik maktabi (Sherdor madrasasida)
Maktab · Samarqand · 1939–1941 · Ta'mirchi usta

Mukofotlar

O'zbekiston Qahramoni
1996 · O'zbekiston
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti
1974 · O'zbekiston SSR
«Mehnatdagi namunasi uchun» medali
1957 · SSSR

Hayot yo'li

1927
Tug'ilishi
Samarqandda tug'ilgan.
1939–1941
Milliy hunarmandchilik maktabi
Sherdor madrasasidagi milliy hunarmandchilik maktabida usta Shirin Murodovdan ta'lim olgan; 1941-yilda ta'mirlash maktabini tamomlagan.
1940-yillar
Toshkent teatrlari
Samarqand ustalari bilan Navoiy nomidagi opera va balet teatri hamda Muqimiy teatrini bezashda qatnashgan.
1950–1955
Samarqand, Buxoro va Toshkent obidalari
Ulug'bek madrasasi, Go'ri Amir, Bibixonim masjidi, Tillakori va boshqa yodgorliklarni ta'mirlashda ishtirok etgan.
1957
Mehnat medali
«Mehnatdagi namunasi uchun» medali bilan taqdirlangan.
1960-yillar
Tojikistonda
Dushanbeda Sadriddin Ayniy maqbarasi va Panjikentdagi Rudakiy maqbarasini ta'mirlashda qatnashgan.
1974
Hamza mukofoti
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.
1991-yildan keyin
Bahouddin Naqshbandiy maqbarasi
Mustaqillik yillaridagi dastlabki yirik ishi — Buxorodagi Bahouddin Naqshbandiy maqbarasini ta'mirlash; keyin Imom al-Buxoriy majmuasi, Registon, Shohi Zinda va boshqalar.
1996
O'zbekiston Qahramoni
Prezident farmoni bilan «O'zbekiston Qahramoni» unvoni berilgan.
2010
Vafoti
Vafot etgan.

Asarlar

Navoiy nomidagi opera va balet teatrining bezagi (Toshkent) (1947)
Teatr bezagi
Teatr binosini milliy uslubda bezashda — ganch o'ymakorligi va koshin ishlarida — ishtirok etgan.
Muqimiy nomidagi teatrning bezagi (Toshkent)
Teatr bezagi
Samarqand ustalari bilan birga teatrni milliy uslubda bezagan.
Ulug'bek madrasasi (Samarqand)
Restavratsiya
1950-yillardagi ta'mir ishlarida qatnashgan.
Go'ri Amir maqbarasi (Samarqand)
Restavratsiya
Amir Temur maqbarasini ta'mirlashda ishtirok etgan.
Sadriddin Ayniy va Rudakiy maqbaralari (Tojikiston)
Restavratsiya
1960-yillarda Dushanbe va Panjikentdagi maqbaralarni tiklashda qatnashgan.
Bahouddin Naqshbandiy maqbarasi (Buxoro viloyati)
Restavratsiya
Mustaqillik yillaridagi dastlabki yirik obyekti; maqbara hukumatning maxsus qaroriga ko'ra ta'mirlangan.
Imom al-Buxoriy majmuasi
Restavratsiya
Ganch, koshin va tosh o'ymakorligi ishlari bilan qatnashgan.
Shohi Zinda yodgorlik majmuasi (Samarqand)
Restavratsiya
Ta'mir va bezak ishlarida ishtirok etgan.