
Adabiyotshunos, folklorshunos va san'atshunos olim; Istanbul universitetini bitirgan, o'zbek adabiyoti va teatri tarixini o'rgangan; 1937-yilda hibsga olinib, 1938-yilda otib tashlangan qatag'on qurboni.
Biografiya
Miyon Buzruk Solihov — adabiyotshunos, folklorshunos va san'atshunos olim. U 1891-yilda Toshkentning Qashqarcha mahallasida dunyoga kelgan. 1927-yilda Istanbul universitetini bitirib, o'sha yili O'zbekistonga qaytgan.
Vatanga qaytgach, 1927–1931-yillarda O'rta Osiyo universitetining sharq fakultetida o'zbek tili va adabiyotidan saboq bergan. 1931–1932-yillarda Tojikiston davlat maorif institutida o'qituvchi bo'lgan; 1932–1933-yillarda O'zbekiston Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida, 1934–1935-yillarda esa Fan qo'mitasi huzuridagi Til va adabiyot institutida ilmiy xodimlik qilgan. Shuningdek 1936-yilda Samarqand davlat universitetida, o'sha yilning aprelida Buxoro pedagogika institutida, undan ilgari Toshkent pedagogika institutida o'qituvchilik qilgan.
Solihov yosh avlodga — Izzat Sulton, Hamid Sulaymon, Imomxon Husanxo'jayev, Mumtoz Muhamedov, Shuhrat va boshqalarga — o'zbek hamda Sharq adabiyoti tarixidan ma'ruza o'qigan. Hamkasblari orasida tarjimon L. Sotserdotova, olimlar Ulug' Tursunov, Shorasul Zunnun, Qayum Ramazon, shuningdek Abdulla Avloniy, G'ozi Olim Yunusov, Ye. D. Polivanov va professor Fitrat bor edi.
Olim teatr va adabiyot tarixi, etnografiya, folklor, til va tarjima masalalariga bag'ishlangan asarlar yozgan. Ular orasida «O'zbek teatri tarixi uchun materiallar» (1935), «So'fizoda va uning ijodi haqida» (1934), «O'rta Osiyo va o'zbek adabiyoti tarixiga umumiy qarash» (1930), «„Mehrobdan chayon“ haqida» (1929), «Bedil» (1928) hamda «O'zbek» va «Oktyabrgacha bo'lgan o'zbek folklori» bor. Fanlar akademiyasi arxividagi hujjatlarga tayansak, u Sadriddin Ayniy — tojik sovet adabiyoti poydevorini qo'ygan adib — ijodini ham tadqiq etgan va uning «Doxunda» romanini tojikchadan o'zbek tiliga o'girgan; bu tarjima 1932-yilda Toshkentda bosilgan.
1937-yil 7-avgustda Solihov hibsga olindi, 1938-yil 4-oktyabrda esa «xalq dushmani» deb e'lon qilinib, otib tashlandi. Mustaqillikdan so'ng u qatag'on qurboni sifatida oqlandi va ilmiy merosi o'rganila boshladi.
Ta'lim
- Istanbul universitetiOliygoh · 1927
Karyera
- Oʻrta Osiyo davlat universitetiSharq fakultetida o'zbek tili va adabiyoti o'qituvchisi · Toshkent · 1927–1931hozirgi nomi — O'zbekiston Milliy universiteti
- Til va adabiyot institutiIlmiy xodim (Fan qo'mitasi qoshida) · Toshkent · 1934–1935
Hayot yo'li
- 1891Tug'ilgan
Toshkentning Qashqarcha mahallasida.
- 1927Istanbul universitetini tamomlagan
Shu yili O'zbekistonga qaytgan.
- 1927–1931O'rta Osiyo universitetida
Sharq fakultetida o'zbek tili va adabiyoti o'qituvchisi.
- 1931–1935Ilmiy va o'quv muassasalarida
Tojikiston maorif instituti (1931–1932), Madaniy qurilish instituti (1932–1933), Til va adabiyot instituti (1934–1935).
- 1932«Doxunda» tarjimasi
Sadriddin Ayniy romanining o'zbekcha tarjimasi Toshkentda nashr etilgan.
- 1936Oliy o'quv yurtlarida
Samarqand universiteti va Buxoro pedagogika institutida o'qituvchi.
- 1937Hibsga olingan
7-avgustda.
- 1938Otib tashlangan
4-oktyabrda «xalq dushmani» sifatida; keyinroq oqlangan.
Asarlar
- «O'zbek»Maqola
- «Bedil» (1928)Maqola
- «„Mehrobdan chayon“ haqida» (1929)Maqola
- «O'rta Osiyo va o'zbek adabiyoti tarixiga umumiy qarash» (1930)Ilmiy kitob
- «Oktyabrgacha bo'lgan o'zbek folklori»Ilmiy kitob
- «Sufizoda va uning ijodi haqida» (1934)Maqola
- «O'zbek teatri tarixi uchun materiallar» (1935)Ilmiy kitob
- Sadriddin Ayniy, «Doxunda» (tarjima) (1932)Tarjima