
Адабиётшунос, фолклоршунос ва санъатшунос олим; Истанбул университетини битирган, ўзбек адабиёти ва театри тарихини ўрганган; 1937-йилда ҳибсга олиниб, 1938-йилда отиб ташланган қатағон қурбони.
Биография
Миён Бузрук Солиҳов — адабиётшунос, фолклоршунос ва санъатшунос олим. У 1891-йилда Тошкентнинг Қашқарча маҳалласида дунёга келган. 1927-йилда Истанбул университетини битириб, ўша йили Ўзбекистонга қайтган.
Ватанга қайтгач, 1927–1931-йилларда Ўрта Осиё университетининг шарқ факултетида ўзбек тили ва адабиётидан сабоқ берган. 1931–1932-йилларда Тожикистон давлат маориф институтида ўқитувчи бўлган; 1932–1933-йилларда Ўзбекистон Маданий қурилиш илмий-тадқиқот институтида, 1934–1935-йилларда эса Фан қўмитаси ҳузуридаги Тил ва адабиёт институтида илмий ходимлик қилган. Шунингдек 1936-йилда Самарқанд давлат университетида, ўша йилнинг апрелида Бухоро педагогика институтида, ундан илгари Тошкент педагогика институтида ўқитувчилик қилган.
Солиҳов ёш авлодга — Иззат Султон, Ҳамид Сулаймон, Имомхон Ҳусанхўжаев, Мумтоз Муҳамедов, Шуҳрат ва бошқаларга — ўзбек ҳамда Шарқ адабиёти тарихидан маъруза ўқиган. Ҳамкасблари орасида таржимон Л. Сотсердотова, олимлар Улуғ Турсунов, Шорасул Зуннун, Қаюм Рамазон, шунингдек Абдулла Авлоний, Ғози Олим Юнусов, Е. Д. Поливанов ва профессор Фитрат бор эди.
Олим театр ва адабиёт тарихи, этнография, фолклор, тил ва таржима масалаларига бағишланган асарлар ёзган. Улар орасида «Ўзбек театри тарихи учун материаллар» (1935), «Сўфизода ва унинг ижоди ҳақида» (1934), «Ўрта Осиё ва ўзбек адабиёти тарихига умумий қараш» (1930), «„Меҳробдан чаён“ ҳақида» (1929), «Бедил» (1928) ҳамда «Ўзбек» ва «Октябргача бўлган ўзбек фолклори» бор. Фанлар академияси архивидаги ҳужжатларга таянсак, у Садриддин Айний — тожик совет адабиёти пойдеворини қўйган адиб — ижодини ҳам тадқиқ этган ва унинг «Дохунда» романини тожикчадан ўзбек тилига ўгирган; бу таржима 1932-йилда Тошкентда босилган.
1937-йил 7-августда Солиҳов ҳибсга олинди, 1938-йил 4-октябрда эса «халқ душмани» деб эълон қилиниб, отиб ташланди. Мустақилликдан сўнг у қатағон қурбони сифатида оқланди ва илмий мероси ўрганила бошлади.
Таълим
- Истанбул университетиОлийгоҳ · 1927
Карьера
- Ўрта Осиё давлат университетиШарқ факултетида ўзбек тили ва адабиёти ўқитувчиси · Тошкент · 1927–1931ҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
- Тил ва адабиёт институтиИлмий ходим (Фан қўмитаси қошида) · Тошкент · 1934–1935
Ҳаёт йўли
- 1891Туғилган
Тошкентнинг Қашқарча маҳалласида.
- 1927Истанбул университетини тамомлаган
Шу йили Ўзбекистонга қайтган.
- 1927–1931Ўрта Осиё университетида
Шарқ факултетида ўзбек тили ва адабиёти ўқитувчиси.
- 1931–1935Илмий ва ўқув муассасаларида
Тожикистон маориф институти (1931–1932), Маданий қурилиш институти (1932–1933), Тил ва адабиёт институти (1934–1935).
- 1932«Дохунда» таржимаси
Садриддин Айний романининг ўзбекча таржимаси Тошкентда нашр этилган.
- 1936Олий ўқув юртларида
Самарқанд университети ва Бухоро педагогика институтида ўқитувчи.
- 1937Ҳибсга олинган
7-августда.
- 1938Отиб ташланган
4-октябрда «халқ душмани» сифатида; кейинроқ оқланган.
Асарлар
- «Ўзбек»Мақола
- «Бедил» (1928)Мақола
- «„Меҳробдан чаён“ ҳақида» (1929)Мақола
- «Ўрта Осиё ва ўзбек адабиёти тарихига умумий қараш» (1930)Илмий китоб
- «Октябргача бўлган ўзбек фолклори»Илмий китоб
- «Суфизода ва унинг ижоди ҳақида» (1934)Мақола
- «Ўзбек театри тарихи учун материаллар» (1935)Илмий китоб
- Садриддин Айний, «Дохунда» (таржима) (1932)Таржима