Asosiy qismga o'tish
SHAXS
O'ktam Oripov
Tuzatish taklif qilish

O'ktam Oripov

Jarroh va tibbiyot olimi, O'zbekiston FA akademigi; Toshkentda birinchi buyrak ko'chirib o'tkazish operatsiyasini o'tkazgan, Toshkent tibbiyot institutining rektori (1971–1984).

Faoliyat:
Olim, Shifokor
Tug'ilgan:
3 yanvar 1927(74 yosh) ♑ — 14 dekabr 2001
Tug'ilgan joy:
Jizzax
  • «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti
  • Mehnat Qizil Bayroq ordeni
  • «Hurmat belgisi» ordeni

Biografiya

O'ktam Oripov 1927-yil 3-yanvarda o'sha paytda Samarqand viloyatiga qarashli Jizzax tumanida xizmatchi oilasida tug'ilgan. 1948-yilda Samarqand davlat tibbiyot institutini a'lo baholar bilan tugatgan va shu institutda ishlab qolgan: klinik ordinator, 1950-yildan assistent, 1956-yildan dotsent, 1964-yildan professor bo'lgan, umumiy jarrohlik kafedrasini boshqargan, davolash fakulteti dekani va o'quv ishlari bo'yicha prorektor lavozimlarida ishlagan.

Nomzodlik dissertatsiyasini 1953-yilda, doktorlik dissertatsiyasini 1963-yilda himoya qilgan. 1964-yilda O'zbekiston SSR sog'liqni saqlash vazirining birinchi o'rinbosari etib tayinlangan va bu lavozimda 1971-yilgacha ishlagan. Shu yili Toshkent tibbiyot institutiga rektor bo'lgan va uni 1984-yilgacha boshqargan.

1971-yilda institutda a'zo va to'qimalarni ko'chirib o'tkazishda to'qimalar nomuvofiqligini yengish bo'yicha muammoli ilmiy-tadqiqot laboratoriyasini tashkil etgan. Biografik ma'lumotnomalarga ko'ra, laboratoriyada eshak qonidan antilimfotsitar zardob va globulin olingan va ular buyrak ko'chirib o'tkazishda qo'llangan. 1972-yil 14-sentabrda Oripov Toshkentda birinchi buyrak ko'chirib o'tkazish operatsiyasini bajargan.

1983-yilda hamkasblari bilan birga surunkali buyrak yetishmovchiligini davolashning yangi usullarini klinik amaliyotga joriy etgani va immunosupressiv dorilarni yaratgani uchun Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan. Uning rahbarligida qorako'l qo'ylarining oshqozonosti bezi orolcha hujayralarini ko'chirib o'tkazish usuli ham ishlab chiqilgan; bu usul 1-tur qandli diabetni davolashda qo'llanilgan.

1984–1997-yillarda shifoxona jarrohligi kafedrasini boshqargan, 1991-yildan Sog'liqni saqlash vazirligining gepatopankreatobiliar jarrohlik bo'yicha ilmiy-ixtisoslashtirilgan markaziga rahbarlik qilgan. Rahbarligida 26 ta doktorlik hamda 65 ta nomzodlik dissertatsiyasi tayyorlangan; u 500 ga yaqin ilmiy ish, 16 ta monografiya va 3 ta darslik muallifi.

1967-yilda O'zbekiston SSR fan arbobi unvoniga sazovor bo'lgan, 1974-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan, 2001-yilda Rossiya tibbiyot fanlari akademiyasi a'zosi bo'lgan. 2001-yil 14-dekabrda Toshkentda vafot etgan va «Minor» qabristoniga dafn etilgan. 2025-yil avgustida Prezident farmoni bilan vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan mukofotlangan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1948
    Samarqand davlat tibbiyot institutini tugatdi

    A'lo baholar bilan bitirib, shu institutda klinik ordinator bo'lib ishlay boshladi.

  2. 1950–1964
    Samarqand tibbiyot institutida ilmiy-pedagogik ish

    1950-yildan assistent, 1956-yildan dotsent, 1964-yildan professor; umumiy jarrohlik kafedrasiga boshchilik qildi, davolash fakulteti dekani, prorektor.

  3. 1953, 1963
    Dissertatsiyalarni himoya qildi

    1953-yilda nomzodlik, 1963-yilda doktorlik dissertatsiyasi.

  4. 1964–1971
    O'zbekiston SSR sog'liqni saqlash vazirining birinchi o'rinbosari

    Respublika sog'liqni saqlash tizimini boshqarishda ishtirok etdi.

  5. 1971–1984
    Toshkent tibbiyot instituti rektori

    1971-yilda to'qimalar nomuvofiqligini yengish bo'yicha muammoli laboratoriya tashkil etdi.

  6. 1972
    Toshkentda birinchi buyrak ko'chirib o'tkazish

    1972-yil 14-sentabrda shaharda birinchi buyrak transplantatsiyasi operatsiyasini bajardi.

  7. 1974
    O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi

    Akademiyaning haqiqiy a'zosi etib saylandi.

  8. 1983
    Beruniy nomidagi Davlat mukofoti

    Surunkali buyrak yetishmovchiligini davolash usullari va immunosupressiv dorilar uchun.

  9. 1984–1997
    Shifoxona jarrohligi kafedrasi mudiri

    Toshkent tibbiyot institutida.

  10. 1991
    Gepatopankreatobiliar jarrohlik markazi rahbari

    Sog'liqni saqlash vazirligining ilmiy-ixtisoslashtirilgan markazini boshqardi.

  11. 2001
    Vafoti

    14-dekabrda Toshkentda vafot etdi, «Minor» qabristoniga dafn etildi.