Biografiya
Po'latjon Qayyumov — Qo'qonlik jadid ma'rifatparvari, o'qituvchi va tarjimon. U yangi usul maktablarida dars bergan, o'zbek mumtoz adabiyotining ko'p shoirlari haqidagi ma'lumotlarni to'plab, «Tazkirai Qayyumiy» nomli yirik tazkira yaratgan.
1885-yilda Qo'qonda, xattotlar oilasida tug'ilgan: otasi Abduqayum Mirzo, bobosi esa Qo'qon xonligi saroyida kotib va xattot bo'lgan. Dastlab Qo'qondagi madrasada o'qigan, 1906-yilda rus-tuzem maktabida tahsil olgan.
1910–1917-yillarda jadid maktablarida dars bergan; 1912-yilda Qo'qonda o'zining yangi usul maktabini ochgan. Hamza, Ibrohim Davron, Ashurali Zohiriy kabi jadid o'qituvchilari bilan hamkorlik qilgan. Sovet davrida internat va oliy o'quv yurtlariga tayyorlov kurslarida til va adabiyotdan dars bergan, 1945–1955-yillarda Qo'qon o'lkashunoslik muzeyining tarix bo'limini boshqargan. Shogirdlari qatorida Abdulla Qahhor va Usmon Nosir ham bo'lgan.
Eng yirik ishi «Tazkirai Qayyumiy» uch yuz yigirma to'rt o'zbek shoirining tarjimai holi va ijodini qamrab oladi, har biridan she'r namunalari berilgan (jami 10 259 misra). Qo'qon xonligining tarixi va adabiy muhiti esa «Xo'qand tarixi va uning adabiyoti» asarida yoritilgan. Furqatning qo'lyozma devonini u 1959-yilda tartibga solgan, 1950-yilda Mahmurning 69 she'rli nodir devonini kashf etgan. Buxorolik Qori Rahmatulloh Vozehning tazkirasi («Tuhfat ul-ahbob fi tazkirat ul-ashob») uning tarjimasida o'zbek kitobxoniga yetib kelgan; «Uch og'ayni botirlar» ertagini ham yozib olib, e'lon qildirgan.
1940-yillarda unga O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan o'qituvchi unvoni berilgan. U atoqli olimlar Azizxon va Laziz Qayumovlarning otasi; Qo'qondagi ko'chalardan biri uning nomi bilan ataladi. 1964-yilda vafot etgan.
Karyera
- Qo'qon o'lkashunoslik muzeyiTarix bo'limi mudiri · Qo'qon · 1945–1955
Hayot yo'li
- 1885Tug'ilgan
Qo'qon.
- 1906Rus-tuzem maktabi
Madrasadan so'ng shu maktabda o'qigan.
- 1910–1917Jadid maktablarida
O'qituvchi.
- 1912Yangi usul maktabi
Qo'qonda o'z maktabini ochgan.
- 1945–1955Muzey tarix bo'limi mudiri
Qo'qon o'lkashunoslik muzeyida.
- 1950Mahmur devoni
69 she'rlik noyob qo'lyozma topilgan.
- 1959Furqat devoni
Qo'lyozma devon tuzilgan.
- 1964Vafot etgan
Vafot etgan joyi manbalarda ko'rsatilmagan.
Asarlar
- «Tazkirai Qayyumiy»
- «Xo'qand tarixi va uning adabiyoti»
- Furqat devoni (tuzgan) (1959)
- Qori Rahmatulloh Vozeh, «Tuhfat ul-ahbob fi tazkirat ul-ashob» (tarjima)
- «Uch og'ayni botirlar» (ertak, yozib olgan)