Razzoq Abdurashid
O'zbek shoiri va tarjimoni, «Yo'l boshida», «Kaftimda olam», «Yorug'lik» kabi to'plamlar muallifi, Samad Vurg'un va Musa Jalil asarlarining tarjimoni.
Biografiya
Razzoq Abdurashid Toshkentning eski Ko'kcha dahasida tug'ilgan. Rasmiy hujjatlarda tug'ilgan sanasi 1936-yil 4-yanvar deb ko'rsatilgan, boshqa ma'lumotlarga ko'ra, u 1935-yilning yozida dunyoga kelgan. Otasi Abdumajid o'ziga to'q savdogar oilasidan chiqqan, 1920-yillarda o'zi ham savdo qilgan; do'koni tortib olingach, kolxozda ishlagan. Onasi Nurinisa uy bekasi bo'lgan, eski maktabda o'qigan, Mashrab, Yassaviy va Fuzuliy g'azallarini yod bilgan.
1953-yilda maktabni bitirib, O'rta Osiyo (keyinroq Toshkent) davlat universiteti filologiya fakultetining jurnalistika bo'limiga kirgan va 1958-yilgacha o'qigan. Universitetdan so'ng «Gulxan» jurnalida adabiy xodim (1958–1964), «Lenin uchquni» gazetasida (1964–1966) va «Yosh gvardiya» nashriyotida (manbalarga ko'ra, 1961–1969) ishlagan. 1969–1971-yillarda Moskvadagi Oliy adabiyot kurslarida tahsil olgan.
Abdurashidning she'rlari 1960-yillar boshida matbuotda chiqa boshlagan. Birinchi to'plami «Yo'l boshida» 1962-yilda nashr etilgan; she'rlarni saralashda unga ustozi shoir Shuhrat yordam bergan. Ketidan «Kaftimda olam» (1969), «Qalbim qo'lingda» (1970), «Yulduzlar xayoli» (1975), «Yorug'lik» (1983), «Otalar chirog'i» (1986), «Yo'l o'rtasida» (1988) va boshqa kitoblari chiqqan: jami yigirmaga yaqin. U «Toshfaryod», «Umrdan lavhalar», «Tiriklar» kabi dostonlar hamda bolalar uchun kitoblar yozgan; Moskvada rus tilida «Pritok» (1979) va «Otchiy porog» to'plamlari bosilgan.
Merosining alohida qismi — tarjimalar. Abdurashid o'zbek tiliga Pushkin, Nozim Hikmat, Rasul Rizo, Rasul Hamzatov va Musa Jalil she'rlarini, Samad Vurg'un va Yegor Isayev dostonlarini o'girgan. Ayniqsa ozar shoiri Samad Vurg'unning tarjimoni sifatida tanilgan: uning uchta kitobi, jumladan «Asrimiz bayroqdori» dostoni va «Voqif» dramasi Abdurashid tarjimasida chiqqan.
U O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi, Respublika radiosida muharrir bo'lib ishlagan, 1979-yildan G'afur G'ulom nomidagi nashriyotda yetakchi muharrir bo'lgan. O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi edi. 2023-yil fevralida Yozuvchilar uyushmasi Razzoq Abdurashidning vafoti munosabati bilan oilasiga hamdardlik bildirgan.
Ta'lim
- O'rta Osiyo davlat universitetiOliygoh · Toshkent · 1953–1958 · Filolog (jurnalistika bo'limi)
- M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutiOliygoh · 1969–1971 · Oliy adabiyot kurslari
Karyera
- «Yosh gvardiya» nashriyotiXodim · Toshkent · 1961–1969
- «Gulxan» jurnaliAdabiy xodim · Toshkent · 1958–1964
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo, maslahatchi · Toshkent
- G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotiYetakchi muharrir · Toshkent · 1979–…
- O'zbekiston radiosiMuharrir · Toshkent
- «Lenin uchquni» gazetasiXodim · Toshkent · 1964–1966
Hayot yo'li
- 1936Tug'ilishi
Toshkentning Ko'kcha dahasida tug'ilgan (hujjatlarda — 1936-yil 4-yanvar).
- 1953–1958Universitet
Toshkent davlat universiteti filologiya fakultetining jurnalistika bo'limida o'qigan.
- 1958–1964«Gulxan» jurnali
Jurnalda adabiy xodim bo'lib ishlagan.
- 1961–1969«Yosh gvardiya» nashriyoti
Nashriyotda ishlagan (manbalarga ko'ra).
- 1962Birinchi kitobi
«Yo'l boshida» she'riy to'plami chiqqan.
- 1964–1966«Lenin uchquni» gazetasi
Gazeta tahririyatida ishlagan.
- 1969–1971Oliy adabiyot kurslari
Moskvadagi Oliy adabiyot kurslarida o'qigan.
- 1970-yillarYozuvchilar uyushmasi va radio
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi, Respublika radiosida muharrir bo'lgan.
- 1979G'afur G'ulom nomidagi nashriyot
Nashriyotning yetakchi muharriri bo'lgan.
- 1979Rus tilidagi kitobi
Moskvada «Pritok» to'plami chop etilgan.
- 2023Vafoti
Yozuvchilar uyushmasi shoirning vafoti haqida 2023-yil fevralida xabar bergan.
Kitoblar
- «Yo'l boshida»1962 · She'riy to'plam
Shoirning birinchi kitobi.
- «Kaftimda olam»1969 · She'riy to'plam
- «Qalbim qo'lingda»1970 · She'riy to'plam
- «Yulduzlar xayoli»1975 · She'riy to'plam va doston
Dostonlaridan biri ham shu nomda.
- «Pritok»1979 · Rus tilidagi she'riy to'plam
Moskvada nashr etilgan.
- «Yorug'lik»1983 · She'riy to'plam
- «Otalar chirog'i»1986 · She'riy to'plam
- «Yo'l o'rtasida»1988 · She'riy to'plam
- «Toshfaryod», «Umrdan lavhalar», «Tiriklar»· Dostonlar
Shoir merosiga kirgan dostonlar.
- «Buvimning ertaklari» va «Quyonpolvonning ertaklari»· Bolalar kitoblari
Bolalar uchun ertaklar; birinchisi rus tilida chiqqan.
- Samad Vurg'un tarjimalari· Tarjimalar
Ozar shoirining uchta kitobi, jumladan «Asrimiz bayroqdori» dostoni va «Voqif» dramasi.
