Xiva shoiri, tarjimon va xattot (XIX asr); Xorazm xonlariga qasidalar bitgan, Mirxondning «Ravzat us-safo» asari boblarini fors tilidan o'zbekchaga o'girgan.
Biografiya
Rojiy — taxallus; shoirning asl ismi Muhammad Yusuf Mahzum ibn Xo'jamberdi. U XIX asrning 30-yillarida Xivada tug'ilgan va Xorazm adabiy muhitida yashab ijod qilgan. Manbalarda vafot yili aniq ko'rsatilmaydi: u XX asr boshlarida o'tgan.
Rojiy shoirlikdan tashqari tarjimon va xattot ham bo'lgan, tanburni yaxshi chalgan. Uning she'riyatida ishq-muhabbat yetakchi o'rinda turadi; ayni paytda g'azallarida ma'rifat g'oyalarini targ'ib etib, saxovat va kamtarlikka da'vat qilgan. «Choy», «Bel og'riq», «Kelur», «Bois» kabi g'azallari ma'lum.
Mumtoz uslubga sodiq qolgan Rojiy ko'plab shoirlar — Navoiy, Fuzuliy, Husayniy, Komil Xorazmiy, Zirak — g'azallari ruhida muxammaslar yaratgan. Said Muhammadxon (1856–1865) va Muhammad Rahimxon II (1865–1910) saroyida xonlarga atab qasidalar yozgan.
Tarjimonlik ishlaridan biri — Mirxond «Ravzat us-safo»sining to'rtinchi va beshinchi boblari; fors tilidagi boshqa badiiy asarlarni ham o'zbekchalashtirgan. Shoirning uchta devoni saqlanib qolgan, ularning qo'lyozmalari Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida (922, 1119 va 1271-raqamli nusxalar) turadi.
Hayot yo'li
- 1830-yillarTug'ilishi
Xivada tug'ilgan.
- 1856–1865Said Muhammadxon davri
Xon sha'niga qasidalar bitgan.
- 1865–1910Muhammad Rahimxon II davri
Xonga bag'ishlab qasidalar yozgan; «Ravzat us-safo»ning 4–5-boblarini tarjima qilgan.
- XX asr boshiVafoti
Aniq yili manbalarda ko'rsatilmagan.
Asarlar
- Uch devonShe'riy to'plam
G'azal, muxammas va qasidalar; qo'lyozmalari Sharqshunoslik institutida saqlanadi.
- Mirxond. «Ravzat us-safo» (4–5-boblar)Tarjima
Fors tilidan o'zbek tiliga tarjima.