Said Olimxon
Buxoro amirligining so'nggi hukmdori (1910-yil oxiridan 1920-yilgacha); Qizil Armiya Buxoroni egallagach Afg'onistonga ketgan va Qobulda vafot etgan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi
- Haqiqiy ismi:
- Said Mir Muhammad Olimxon
- Tug'ilgan:
- 3 yanvar 1880(64 yosh) ♑ — 28 aprel 1944
- Tug'ilgan joy:
- Buxoro
Biografiya
Said Mir Muhammad Olimxon 1880-yil 3-yanvarda Buxoroda mang'itlar sulolasidan bo'lgan amir Abdulahadxon oilasida tug'ilgan. Taxminan 13 yoshida otasi uni davlatni boshqarish va harbiy ishni o'rganish uchun uch yilga Sankt-Peterburgga yuborgan, 1896-yilda u valiahd sifatida Buxoroga qaytgan.
Keyinchalik amirlikdagi Nasaf (Qarshi) hokimi (taxminan o'n ikki yil), so'ng Karmana hokimi bo'lgan. 1910-yil dekabrida otasi vafot etgach, amirlik taxtiga o'tirgan (ayrim manbalarda taxtga chiqish sanasi 1911-yil yanvari ko'rsatiladi).
Buxoro 1873-yildan Rossiya himoyasida edi, ammo amir ichki ishlarda mustaqil hukmdor maqomini saqlagan. Hukmronligining boshida u poraxo'rlik va asossiz soliqlarni taqiqlagani, Buxoroda madrasa qurdirgani aytiladi; keyinchalik islohotchi jadidlar bilan munosabati yomonlashgan, ularning bir qismi Moskva va Qozonga ketishga majbur bo'lgan. Tarixchilar uning hukmronligini turlicha baholaydi.
1920-yil sentyabrida Mixail Frunze boshchiligidagi Qizil Armiya qo'shinlari Buxoroga hujum qildi; amirlik tugatildi, Olimxon avval sharqiy Buxoroga, so'ng Afg'onistonga ketdi. U surgunda, Qobulda yashadi va 1944-yilda vafot etdi; Shuhadoi Solihin qabristoniga dafn etilgan.
Olimxon tasviri Sergey Prokudin-Gorskiyning 1911-yildagi rangli suratlarida saqlanib qolgan; unga Rossiya imperiyasi va Chernogoriya (Knyaz Danilo I ordeni) tomonidan unvon va ordenlar berilgan.
Karyera
- Buxoro amirligiAmir · Buxoro · 1910–1920
Hayot yo'li
- 1880Tug'ilishi
3-yanvarda Buxoroda tug'ilgan.
- 1893–1896Peterburgda o'qishi
Davlat boshqaruvi va harbiy ishni o'rganish uchun Sankt-Peterburgda bo'lgan; 1896-yilda valiahd sifatida Buxoroga qaytgan.
- 1898–1910Viloyat hokimi
Taxminan o'n ikki yil Nasaf (Qarshi), so'ng Karmana hokimi bo'lgan.
- 1910Amirlik taxtiga o'tirishi
Otasi Abdulahadxon vafotidan so'ng Buxoro amiri bo'lgan.
- 1920Amirlikning tugatilishi
Sentyabrda Qizil Armiya Buxoroni egalladi; amir sharqiy Buxoroga, so'ng Afg'onistonga ketdi.
- 1944Vafoti
Qobulda surgunda vafot etgan (28-aprel).