Саид Олимхон

Саид Мир Муҳаммад Олимхон 1880-йил 3-январда Бухорода манғитлар сулоласидан бўлган амир Абдулаҳадхон оиласида туғилган. Тахминан 13 ёшида отаси уни давлатни бошқариш ва ҳарбий ишни ўрганиш учун уч йилга Санкт-Петербургга юборган, 1896-йилда у валиаҳд сифатида Бухорога қайтган.

Кейинчалик амирликдаги Насаф (Қарши) ҳокими (тахминан ўн икки йил), сўнг Кармана ҳокими бўлган. 1910-йил декабрида отаси вафот этгач, амирлик тахтига ўтирган (айрим манбаларда тахтга чиқиш санаси 1911-йил январи кўрсатилади).

Бухоро 1873-йилдан Россия ҳимоясида эди, аммо амир ички ишларда мустақил ҳукмдор мақомини сақлаган. Ҳукмронлигининг бошида у порахўрлик ва асоссиз солиқларни тақиқлагани, Бухорода мадраса қурдиргани айтилади; кейинчалик ислоҳотчи жадидлар билан муносабати ёмонлашган, уларнинг бир қисми Москва ва Қозонга кетишга мажбур бўлган. Тарихчилар унинг ҳукмронлигини турлича баҳолайди.

1920-йил сентябрида Михаил Фрунзе бошчилигидаги Қизил Армия қўшинлари Бухорога ҳужум қилди; амирлик тугатилди, Олимхон аввал шарқий Бухорога, сўнг Афғонистонга кетди. У сургунда, Қобулда яшади ва 1944-йилда вафот этди; Шуҳадои Солиҳин қабристонига дафн этилган.

Олимхон тасвири Сергей Прокудин-Горскийнинг 1911-йилдаги рангли суратларида сақланиб қолган; унга Россия империяси ва Черногория (Княз Данило I ордени) томонидан унвон ва орденлар берилган.