Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Shokirjon Rahimiy

Pedagog · Toshkent

Toshkentlik jadid ma'rifatparvari va o'qituvchi, birinchi o'zbekcha alifbe darsligi «Sovg'a» (1919) muallifi; 1937-yilda qamoqqa olingan, 1938-yilda otib tashlangan.

Faoliyat:
Pedagog
Hayot yillari:
1898 — 1938
Tug'ilgan joy:
Toshkent

Biografiya

Shokirjon Rahimiy jadid ma'rifatparvari, o'qituvchi va darslik muallifi bo'lgan. U birinchi o'zbekcha alifbe darsligi — «Sovg'a»ni (1919) yaratgan. Shokirjon 1898-yilda Toshkentda dunyoga kelgan. Dastlab otasidan harf tanigan, 1903–1909-yillarda madrasada, usuli jadid maktabida hamda kechki rus-tuzem maktabida o'qigan. 1909–1919-yillarda «Rahimiya» maktabida dars bergan.

Jamoat ishlarida ham faol bo'lgan: «Turon» teatr to'dasi faoliyatida ishtirok etgan, tashkil etilgan Xalq universiteti (1918), «Nashri maorif» jamiyati (1923) va «Ishtirokiyun» gazetasi (1919) uchun ham tashabbuskor bo'lgan. «Sadoyi Turkiston» gazetasida adabiy xodimlik qilgan (1914–1915). Maorif sohasida esa Eski shahar xalq maorif bo'limi mudiri (1918–1923) va Toshkent viloyat xalq maorif bo'limi mudiri (1924) bo'lgan, 1918–1922-yillarda 1-bosqich maktablari hamda ta'lim va tarbiya bilim yurtlarida o'qituvchilik va mudirlik qilgan.

Qo'llanma nashr etishni 1912-yilda boshlagan: u jadid usulidagi maktablar va boshqa o'quv dargohlariga mo'ljallangan edi. «Sovg'a»dan tashqari, uning qalamiga «Ona tili» (1918; Fitrat va Q. Ramazon bilan birga yozilgan), «Alifbe darsligi» (1922), «Savod» (1930), «Kattalarga o'qish», «Kattalar alifbesi» (1927), «O'zbek tili. Ish kitobi» (1932) va «Kattalar yo'ldoshi» (1924) mansub.

1924-yilda Moskvaga yuborilib, o'zbek yoshlari uchun ochilgan Buxoro Maorif uyi hamda ishchilar fakulteti mudiri vazifasini bajargan. «Milliy ittihodchilar»ga qarshi 1930–1931-yillardagi sud jarayonidan so'ng Toshkentga qaytgan va ta'lim sohasidagi idoralarda mehnat qilgan.

5-avgust kuni, 1937-yilda, «xalq dushmani» sifatida qamalgan, 1938-yilda otib tashlangan; qatl sanasi manbalarda turlicha — 4-oktabr yoki 10-aprel.

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1898
    Tug'ilgan

    Toshkentda.

  2. 1903–1909
    Ta'lim

    Madrasa, usuli jadid maktabi va kechki rus-tuzem maktabida o'qigan.

  3. 1909–1919
    «Rahimiya» maktabi

    Dars bergan.

  4. 1914–1915
    «Sadoyi Turkiston» gazetasi

    Adabiy xodimlik qilgan.

  5. 1918
    Xalq universiteti; «Ona tili»

    Universitet tashkil topishida tashabbuskorlardan biri; Fitrat va Q. Ramazon bilan birga «Ona tili» darsligini yozgan.

  6. 1919
    «Sovg'a» alifbesi; «Ishtirokiyun»

    Birinchi o'zbekcha alifbe darsligi; «Ishtirokiyun» gazetasi tashkil topishida qatnashgan.

  7. 1923
    «Nashri maorif» jamiyati

    Jamiyat tashkil topishida tashabbuskorlardan biri.

  8. 1924
    Moskvaga yuborilgan

    Buxoro Maorif uyi va ishchilar fakultetini boshqargan.

  9. 1930–1931
    «Milliy ittihodchilar» sudi

    So'ng Toshkentga qaytib, maorif muassasalarida ishlagan.

  10. 1937
    Qamoqqa olingan

    5-avgustda «xalq dushmani» sifatida.

  11. 1938
    Otib tashlangan

    Qatl sanasi manbalarda turlicha: 4-oktabr yoki 10-aprel.

Asarlar

  • «Ona tili» (1918)
    Darslik

    Fitrat va Q. Ramazon bilan hamkorlikda.

  • «Sovg'a» (1919)
    Alifbe

    O'zbek tilidagi birinchi alifbe darsligi.

  • «Kattalarga o'qish»
    Darslik
  • «Alifbe darsligi» (1922)
    Darslik
  • «Kattalar yo'ldoshi» (1924)
    Darslik
  • «Kattalar alifbesi» (1927)
    Alifbe
  • «Savod» (1930)
    Darslik
  • «O'zbek tili. Ish kitobi» (1932)
    Ish kitobi
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Shokirjon Rahimiy biografiyasi (1898–1938) — Pedagog | Shaxs.uz