Биография
Шокиржон Раҳимий жадид маърифатпарвари, ўқитувчи ва дарслик муаллифи бўлган. У биринчи ўзбекча алифбе дарслиги — «Совға»ни (1919) яратган. Шокиржон 1898-йилда Тошкентда дунёга келган. Дастлаб отасидан ҳарф таниган, 1903–1909-йилларда мадрасада, усули жадид мактабида ҳамда кечки рус-тузем мактабида ўқиган. 1909–1919-йилларда «Раҳимия» мактабида дарс берган.
Жамоат ишларида ҳам фаол бўлган: «Турон» театр тўдаси фаолиятида иштирок этган, ташкил этилган Халқ университети (1918), «Нашри маориф» жамияти (1923) ва «Иштирокиюн» газетаси (1919) учун ҳам ташаббускор бўлган. «Садойи Туркистон» газетасида адабий ходимлик қилган (1914–1915). Маориф соҳасида эса Эски шаҳар халқ маориф бўлими мудири (1918–1923) ва Тошкент вилоят халқ маориф бўлими мудири (1924) бўлган, 1918–1922-йилларда 1-босқич мактаблари ҳамда таълим ва тарбия билим юртларида ўқитувчилик ва мудирлик қилган.
Қўлланма нашр этишни 1912-йилда бошлаган: у жадид усулидаги мактаблар ва бошқа ўқув даргоҳларига мўлжалланган эди. «Совға»дан ташқари, унинг қаламига «Она тили» (1918; Фитрат ва Қ. Рамазон билан бирга ёзилган), «Алифбе дарслиги» (1922), «Савод» (1930), «Катталарга ўқиш», «Катталар алифбеси» (1927), «Ўзбек тили. Иш китоби» (1932) ва «Катталар йўлдоши» (1924) мансуб.
1924-йилда Москвага юборилиб, ўзбек ёшлари учун очилган Бухоро Маориф уйи ҳамда ишчилар факултети мудири вазифасини бажарган. «Миллий иттиҳодчилар»га қарши 1930–1931-йиллардаги суд жараёнидан сўнг Тошкентга қайтган ва таълим соҳасидаги идораларда меҳнат қилган.
5-август куни, 1937-йилда, «халқ душмани» сифатида қамалган, 1938-йилда отиб ташланган; қатл санаси манбаларда турлича — 4-октабр ёки 10-апрел.
Карьера
- «Садойи Туркистон» газетасиАдабий ходим · Тошкент · 1914–1915
Ҳаёт йўли
- 1898Туғилган
Тошкентда.
- 1903–1909Таълим
Мадраса, усули жадид мактаби ва кечки рус-тузем мактабида ўқиган.
- 1909–1919«Раҳимия» мактаби
Дарс берган.
- 1914–1915«Садойи Туркистон» газетаси
Адабий ходимлик қилган.
- 1918Халқ университети; «Она тили»
Университет ташкил топишида ташаббускорлардан бири; Фитрат ва Қ. Рамазон билан бирга «Она тили» дарслигини ёзган.
- 1919«Совға» алифбеси; «Иштирокиюн»
Биринчи ўзбекча алифбе дарслиги; «Иштирокиюн» газетаси ташкил топишида қатнашган.
- 1923«Нашри маориф» жамияти
Жамият ташкил топишида ташаббускорлардан бири.
- 1924Москвага юборилган
Бухоро Маориф уйи ва ишчилар факултетини бошқарган.
- 1930–1931«Миллий иттиҳодчилар» суди
Сўнг Тошкентга қайтиб, маориф муассасаларида ишлаган.
- 1937Қамоққа олинган
5-августда «халқ душмани» сифатида.
- 1938Отиб ташланган
Қатл санаси манбаларда турлича: 4-октабр ёки 10-апрел.
Асарлар
- «Она тили» (1918)Дарслик
Фитрат ва Қ. Рамазон билан ҳамкорликда.
- «Совға» (1919)Алифбе
Ўзбек тилидаги биринчи алифбе дарслиги.
- «Катталарга ўқиш»Дарслик
- «Алифбе дарслиги» (1922)Дарслик
- «Катталар йўлдоши» (1924)Дарслик
- «Катталар алифбеси» (1927)Алифбе
- «Савод» (1930)Дарслик
- «Ўзбек тили. Иш китоби» (1932)Иш китоби