Ubay Orifov

Ubay Orifovich Orifov 1909-yil 15-iyunda (eski uslubda 2-iyunda) Qo'qonda tug'ilgan. 1931-yilda Samarqanddagi O'zbek pedagogika akademiyasini tamomlagan, so'ngra Toshkentdagi O'rta Osiyo davlat universitetida assistent bo'lib ishlagan (1935–1941).

Ikkinchi jahon urushi yillarida urushda qatnashgan, 1944-yilda partiyaga kirgan. Urushdan keyin, 1945-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining Fizika-texnika institutiga rahbarlik qilgan va bu lavozimda ikki marta ishlagan: 1945–1956 va 1963–1967-yillarda.

1956-yilda akademik etib saylangan va Yadro fizikasi institutini boshqargan (1956–1962); manbalarda u shu institutning asoschilaridan biri sifatida tilga olinadi. 1962-yil 23-yanvardan 1966-yil 26-fevralgacha O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining prezidenti bo'lgan, shu yillarda akademiyaning «Ma'ruzalar» jurnalini ham tahrir qilgan.

Ilmiy ishlari fizik elektronika, qattiq jism sirti fizikasi, yadro va radiatsiya fizikasi, mass-spektrometriya hamda quyosh texnikasiga bag'ishlangan: u metall sirtidagi nostatsionar jarayonlarni, sirt ionlanishi va atom zarralarining qattiq jism bilan o'zaro ta'sirini o'rgangan, quyosh pechlari va fotoelektrik qurilmalar yaratishda qatnashgan. «Geliotexnika» jurnalining asoschisi va bosh muharriri bo'lgan (1965–1976).

1966-yilda Elektronika institutini tashkil etib, 1975-yilgacha unga rahbarlik qildi; 1963-yildan Toshkent politexnika institutida kafedra mudiri bo'lib ham ishladi. U Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1965), Qizil Yulduz ordeni, ikkita «Hurmat belgisi» ordeni bilan taqdirlangan, 1968-yilda Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'ldi.

Ubay Orifov 1976-yil 24-dekabrda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristonidagi Olimlar xiyobonida dafn etilgan. 2002-yilda vafotidan keyin «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni berildi. Elektronika instituti uning nomi bilan atalgan (2012-yilda qayta nomlanguncha), Toshkentning Yunusobod tumanidagi ko'chalardan biri ham uning nomini olgan.