Asosiy qismga o'tish
Usmonxo'ja Po'latxo'jayev

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Usmonxo'ja Po'latxo'jayev

Siyosatchi · Buxoro

Buxoro jadidchilik harakati namoyandasi, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Markaziy Ijroiya Qo'mitasining birinchi raisi; 1922-yildan muhojirlikda, Turkiyada yashagan.

Faoliyat:
Siyosatchi, Vazir
Taxallusi:
Usmon Xo'ja
Hayot yillari:
1878 — 28 iyul 1968
Tug'ilgan joy:
Buxoro
Otasi:
Qori Po'latxo'ja
Onasi:
Fotma Oyim

Biografiya

Usmonxo'ja Po'latxo'jayev Buxorodagi jadidchilik harakatining vakili va Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BXSR) Markaziy Ijroiya Qo'mitasining birinchi raisi bo'lgan; keyingi yillarini Turkiyada o'tkazgan. U 1878-yilda Buxoroda savdogar oilasida tug'ilgan. Madrasada boshlang'ich ta'lim olgach, shaharda ochilgan dastlabki yangi usul maktablaridan birini tashkil etgan; unda bolalarga ona tili, matematika, tarix, geografiya va boshqa fanlar o'rgatilgan.

1908-yildan Istanbulda tahsil olgan, 1912–1913-yillarda Buxoroga qaytgan. «Tarbiyai atfol» yashirin tashkilotining faol a'zolaridan biri bo'lib qolgan, 1917-yilda Yosh buxoroliklar partiyasi Markaziy Qo'mitasiga kiritilgan.

Kolesov voqealaridan keyin, 1918-yilning aprelida, Toshkentda Yosh buxoroliklar orasidan so'l eserlar guruhini tuzgan. 1920-yil fevralida partiyaning Turkiston Markaziy byurosiga a'zo bo'lgan.

Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tashkil etilgach, 1920-yilda moliya noziri, 1921-yilda Davlat nazorati noziri bo'lgan; 1921-yil avgustidan 1922-yil boshigacha Markaziy Ijroiya Qo'mitasining ilk raisi sifatida ishlagan. Hukumatdagi ko'pchilik hamkasblari kabi u Buxoroni o'z milliy armiyasi va hukumati bo'lgan mustaqil davlatga aylantirmoqchi bo'lgan va Qizil Armiya bo'linmalarining respublikadan chiqarilishini hamda Buxoro mustaqilligini izchil talab qilgan.

1922-yilda sovetlar bilan aloqani uzib, Kobulga yo'l olgan; 29-aprelda BXSR davlat boshlig'i sifatida Afg'oniston amiri Omonullaxon bilan bitim imzolagan. Buxoro milliy armiyasi uchun chet eldan qurol sotib olishga uringan.

Keyinroq Turkiyaga hijrat qilib, Istanbul va Ankarada yashagan va turkistonlik muhojirlarning yetakchilaridan biriga aylangan. Ankarada Turk madaniyatini tadqiq etish institutining tashkil etilishida faol ishtirok etgan. Turkiston tarixi va madaniyatiga bag'ishlangan ko'p asarlar, jumladan «Turkiston» risolasi (Istanbul, 1936) uning qalamiga mansub. U 1968-yil 28-iyulda Istanbulda vafot etgan va Uskudardagi O'zbeklar takyasi maqbarasiga dafn qilingan. Turkiyada Osman Kocaoğlu nomi bilan ham tanilgan.

«Tarbiyai atfol» yashirin tashkiloti 1910-yilda tuzilgan va Po'latxo'jayev uning faol ishtirokchilari qatoriga kirgan.

Sovet hukumati bilan yo'llari ajralgach, u uzoq yillar muhojirlikda yashadi: Afg'onistonda, so'ng Turkiyada, keyinroq Polsha va Eronda ham bo'ldi. Istanbulda 1927-yildan Turkiston mustaqilligi g'oyasini targ'ib qiluvchi «Yangi Turkiston» jurnalini nashr ettirdi; bu yo'nalishdagi kurash uning keyingi faoliyatining asosiga aylandi.

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1878
    Tug'ilgan

    Buxoroda, savdogar oilasida.

  2. 1908–1912
    Istanbulda o'qigan

    Keyin Buxoroga qaytib, yangi usul maktabini ochgan.

  3. 1917
    Markaziy Qo'mita a'zosi

    Yosh buxoroliklar partiyasi.

  4. 1918
    So'l eserlar guruhi

    Aprelda Toshkentda Yosh buxoroliklar orasidan so'l eserlar guruhini tuzgan.

  5. 1920
    Moliya noziri

    Buxoro Xalq Sovet Respublikasi.

  6. 1921
    Davlat nazorati noziri

    Avgustdan boshlab Markaziy Ijroiya Qo'mitasini boshqargan.

  7. 1922
    Kobulga ketishi

    29-aprelda Omonullaxon bilan bitim imzolagan.

  8. 1936
    «Turkiston» risolasi

    Istanbulda nashr etilgan.

  9. 1968
    Vafot etgan

    28-iyulda Istanbulda.

Asarlar

  • «Turkiston» (1936)
    Risola
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Usmonxo'ja Po'latxo'jayev (1878–1968) — Siyosatchi | Shaxs.uz