Асосий қисмга ўтиш
Усмонхўжа Пўлатхўжаев

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Усмонхўжа Пўлатхўжаев

Сиёсатчи · Бухоро

Бухоро жадидчилик ҳаракати намояндаси, Бухоро Халқ Совет Республикаси Марказий Ижроия Қўмитасининг биринчи раиси; 1922-йилдан муҳожирликда, Туркияда яшаган.

Фаолият:
Сиёсатчи, Вазир
Тахаллуси:
Усмон Хўжа
Ҳаёт йиллари:
1878 — 28 июл 1968
Туғилган жой:
Бухоро
Отаси:
Қори Пўлатхўжа
Онаси:
Фотма Ойим

Биография

Усмонхўжа Пўлатхўжаев Бухородаги жадидчилик ҳаракатининг вакили ва Бухоро Халқ Совет Республикаси (БХСР) Марказий Ижроия Қўмитасининг биринчи раиси бўлган; кейинги йилларини Туркияда ўтказган. У 1878-йилда Бухорода савдогар оиласида туғилган. Мадрасада бошланғич таълим олгач, шаҳарда очилган дастлабки янги усул мактабларидан бирини ташкил этган; унда болаларга она тили, математика, тарих, география ва бошқа фанлар ўргатилган.

1908-йилдан Истанбулда таҳсил олган, 1912–1913-йилларда Бухорога қайтган. «Тарбияи атфол» яширин ташкилотининг фаол аъзоларидан бири бўлиб қолган, 1917-йилда Ёш бухороликлар партияси Марказий Қўмитасига киритилган.

Колесов воқеаларидан кейин, 1918-йилнинг апрелида, Тошкентда Ёш бухороликлар орасидан сўл эсерлар гуруҳини тузган. 1920-йил февралида партиянинг Туркистон Марказий бюросига аъзо бўлган.

Бухоро Халқ Совет Республикаси ташкил этилгач, 1920-йилда молия нозири, 1921-йилда Давлат назорати нозири бўлган; 1921-йил августидан 1922-йил бошигача Марказий Ижроия Қўмитасининг илк раиси сифатида ишлаган. Ҳукуматдаги кўпчилик ҳамкасблари каби у Бухорони ўз миллий армияси ва ҳукумати бўлган мустақил давлатга айлантирмоқчи бўлган ва Қизил Армия бўлинмаларининг республикадан чиқарилишини ҳамда Бухоро мустақиллигини изчил талаб қилган.

1922-йилда советлар билан алоқани узиб, Кобулга йўл олган; 29-апрелда БХСР давлат бошлиғи сифатида Афғонистон амири Омонуллахон билан битим имзолаган. Бухоро миллий армияси учун чет элдан қурол сотиб олишга уринган.

Кейинроқ Туркияга ҳижрат қилиб, Истанбул ва Анкарада яшаган ва туркистонлик муҳожирларнинг етакчиларидан бирига айланган. Анкарада Турк маданиятини тадқиқ этиш институтининг ташкил этилишида фаол иштирок этган. Туркистон тарихи ва маданиятига бағишланган кўп асарлар, жумладан «Туркистон» рисоласи (Истанбул, 1936) унинг қаламига мансуб. У 1968-йил 28-июлда Истанбулда вафот этган ва Ускудардаги Ўзбеклар такяси мақбарасига дафн қилинган. Туркияда Осман Kocaoğlu номи билан ҳам танилган.

«Тарбияи атфол» яширин ташкилоти 1910-йилда тузилган ва Пўлатхўжаев унинг фаол иштирокчилари қаторига кирган.

Совет ҳукумати билан йўллари ажралгач, у узоқ йиллар муҳожирликда яшади: Афғонистонда, сўнг Туркияда, кейинроқ Полша ва Эронда ҳам бўлди. Истанбулда 1927-йилдан Туркистон мустақиллиги ғоясини тарғиб қилувчи «Янги Туркистон» журналини нашр эттирди; бу йўналишдаги кураш унинг кейинги фаолиятининг асосига айланди.

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. 1878
    Туғилган

    Бухорода, савдогар оиласида.

  2. 1908–1912
    Истанбулда ўқиган

    Кейин Бухорога қайтиб, янги усул мактабини очган.

  3. 1917
    Марказий Қўмита аъзоси

    Ёш бухороликлар партияси.

  4. 1918
    Сўл эсерлар гуруҳи

    Апрелда Тошкентда Ёш бухороликлар орасидан сўл эсерлар гуруҳини тузган.

  5. 1920
    Молия нозири

    Бухоро Халқ Совет Республикаси.

  6. 1921
    Давлат назорати нозири

    Августдан бошлаб Марказий Ижроия Қўмитасини бошқарган.

  7. 1922
    Кобулга кетиши

    29-апрелда Омонуллахон билан битим имзолаган.

  8. 1936
    «Туркистон» рисоласи

    Истанбулда нашр этилган.

  9. 1968
    Вафот этган

    28-июлда Истанбулда.

Асарлар

  • «Туркистон» (1936)
    Рисола
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Усмонхўжа Пўлатхўжаев (1878–1968) — Сиёсатчи | Shaxs.uz