
Бухоро жадидчилик ҳаракати намояндаси, Бухоро Халқ Совет Республикаси Марказий Ижроия Қўмитасининг биринчи раиси; 1922-йилдан муҳожирликда, Туркияда яшаган.
Биография
Усмонхўжа Пўлатхўжаев Бухородаги жадидчилик ҳаракатининг вакили ва Бухоро Халқ Совет Республикаси (БХСР) Марказий Ижроия Қўмитасининг биринчи раиси бўлган; кейинги йилларини Туркияда ўтказган. У 1878-йилда Бухорода савдогар оиласида туғилган. Мадрасада бошланғич таълим олгач, шаҳарда очилган дастлабки янги усул мактабларидан бирини ташкил этган; унда болаларга она тили, математика, тарих, география ва бошқа фанлар ўргатилган.
1908-йилдан Истанбулда таҳсил олган, 1912–1913-йилларда Бухорога қайтган. «Тарбияи атфол» яширин ташкилотининг фаол аъзоларидан бири бўлиб қолган, 1917-йилда Ёш бухороликлар партияси Марказий Қўмитасига киритилган.
Колесов воқеаларидан кейин, 1918-йилнинг апрелида, Тошкентда Ёш бухороликлар орасидан сўл эсерлар гуруҳини тузган. 1920-йил февралида партиянинг Туркистон Марказий бюросига аъзо бўлган.
Бухоро Халқ Совет Республикаси ташкил этилгач, 1920-йилда молия нозири, 1921-йилда Давлат назорати нозири бўлган; 1921-йил августидан 1922-йил бошигача Марказий Ижроия Қўмитасининг илк раиси сифатида ишлаган. Ҳукуматдаги кўпчилик ҳамкасблари каби у Бухорони ўз миллий армияси ва ҳукумати бўлган мустақил давлатга айлантирмоқчи бўлган ва Қизил Армия бўлинмаларининг республикадан чиқарилишини ҳамда Бухоро мустақиллигини изчил талаб қилган.
1922-йилда советлар билан алоқани узиб, Кобулга йўл олган; 29-апрелда БХСР давлат бошлиғи сифатида Афғонистон амири Омонуллахон билан битим имзолаган. Бухоро миллий армияси учун чет элдан қурол сотиб олишга уринган.
Кейинроқ Туркияга ҳижрат қилиб, Истанбул ва Анкарада яшаган ва туркистонлик муҳожирларнинг етакчиларидан бирига айланган. Анкарада Турк маданиятини тадқиқ этиш институтининг ташкил этилишида фаол иштирок этган. Туркистон тарихи ва маданиятига бағишланган кўп асарлар, жумладан «Туркистон» рисоласи (Истанбул, 1936) унинг қаламига мансуб. У 1968-йил 28-июлда Истанбулда вафот этган ва Ускудардаги Ўзбеклар такяси мақбарасига дафн қилинган. Туркияда Осман Kocaoğlu номи билан ҳам танилган.
«Тарбияи атфол» яширин ташкилоти 1910-йилда тузилган ва Пўлатхўжаев унинг фаол иштирокчилари қаторига кирган.
Совет ҳукумати билан йўллари ажралгач, у узоқ йиллар муҳожирликда яшади: Афғонистонда, сўнг Туркияда, кейинроқ Полша ва Эронда ҳам бўлди. Истанбулда 1927-йилдан Туркистон мустақиллиги ғоясини тарғиб қилувчи «Янги Туркистон» журналини нашр эттирди; бу йўналишдаги кураш унинг кейинги фаолиятининг асосига айланди.
Карьера
- «Ёш бухороликлар» партиясиМарказий Қўмита аъзоси · Бухоро · 1917–1921
- Бухоро Халқ Совет Республикаси Халқ Нозирлари КенгашиМолия нозирлиги (1920), Давлат назорати нозирлиги (1921), кейин Марказий Ижроия Қўмитасининг биринчи раиси (1921–1922) · Бухоро · 1920–1922
Ҳаёт йўли
- 1878Туғилган
Бухорода, савдогар оиласида.
- 1908–1912Истанбулда ўқиган
Кейин Бухорога қайтиб, янги усул мактабини очган.
- 1917Марказий Қўмита аъзоси
Ёш бухороликлар партияси.
- 1918Сўл эсерлар гуруҳи
Апрелда Тошкентда Ёш бухороликлар орасидан сўл эсерлар гуруҳини тузган.
- 1920Молия нозири
Бухоро Халқ Совет Республикаси.
- 1921Давлат назорати нозири
Августдан бошлаб Марказий Ижроия Қўмитасини бошқарган.
- 1922Кобулга кетиши
29-апрелда Омонуллахон билан битим имзолаган.
- 1936«Туркистон» рисоласи
Истанбулда нашр этилган.
- 1968Вафот этган
28-июлда Истанбулда.
Асарлар
- «Туркистон» (1936)Рисола