Асосий қисмга ўтиш

Фаррух Зокиров

Ўзбек эстрада хонандаси ва бастакори, 1976-йилдан «Ялла» ансамблининг бадиий раҳбари, «Учқудуқ» қўшиғи мусиқасининг муаллифи; Ўзбекистон ССР халқ артисти (1987).

Фаолият:
Хонанда, Актёр, Композитор, Эстрада хонандаси
Туғилган:
16 апрел 1946(80 ёш) ♈
Туғилган жой:
Тошкент
Отаси:
Карим Зокиров
Онаси:
Шоҳиста Саидова
  • «Буюк хизматлари учун» ордени
  • "Эл-юрт ҳурмати" ордени
  • «Фидокорона хизматлари учун» ордени
  • «Дўстлик» ордени
  • «Шуҳрат» медали
  • Ўзбекистон ССР халқ артисти
  • Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти
  • Россиянинг Дўстлик ордени

Биография

Фаррух Каримович Зокиров 1946-йил 16-апрелда Тошкентда туғилган ва мусиқачилар оиласида вояга етган. Отаси Карим Зокиров Алишер Навоий номидаги опера ва балет театрида баритон сифатида куйлаган ва Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонига эга бўлган, онаси Шоҳиста Саидова эса Муқимий номидаги мусиқали театр саҳнасида халқ қўшиқларини ижро этган. Оиладаги олти фарзанд — Ботир, Луиза, Науфал, Фаррух, Жамшид ва Равшан — асосан саҳна йўлини танлагани учун Зокировларни ўзбек маданиятида мусиқий сулола деб аташади: акаси Ботир Зокиров ўзбек эстрадасига асос солганлардан бири, опаси Луиза эстрада хонандаси, укаси Жамшид эса театр ва кино актёри бўлган.

1969-йилда Фаррух Тошкент давлат консерваториясининг хор дирижёрлиги факултетини битирган. Ўша йилларда Тошкент театр ва рассомлик санъати институти талабалари ҳаваскор вокал-чолғу ансамбли тузган эди; 1970-йилдан у «Ялла» номи билан чиқа бошлаган. Фаррух укаси Равшан билан бу жамоага қўшилган ва 1970-йилларнинг бошидан унинг доимий хонандасига айланган. Гуруҳ электрогитара ва электроорган ёнига рубоб ва доирани қўшиб, ўзбек халқ куйларини янгича ишловда чалган, ўзбек, рус ва инглиз тилларида куйлаган. 1973-йилда «Ялла» Берлиндаги X Бутунжаҳон ёшлар ва талабалар фестивалида чиқиш қилган ва ГДРнинг «Амига» фирмасида немис тилида бир неча қўшиқ ёздирган.

1976-йилда Зокиров ансамблнинг бадиий раҳбари бўлган ва ўшандан бери уни бошқариб келади. 1979-йилда таркиб деярли бутунлай янгиланган, аввалги аъзолардан гуруҳда фақат унинг ўзи қолган. 1980-йилда у шоир Юрий Энтин сўзларига «Учқудуқ» қўшиғини басталаган: ўзининг айтишича, куй Қизилқумдаги Учқудуқ шаҳарчасида гастрол чоғида қирқ дақиқа атрофида туғилган ва ўша оқшомнинг ўзида саҳнадан янграган. Қўшиқ Совет Иттифоқининг барча бурчакларида машҳур бўлиб, ансамблнинг танилган белгисига айланган. 1982-йилда «Мелодия» фирмаси гуруҳнинг илк катта пластинкаси — «Уч қудуқ»ни чиқарган, «Ялла» эса 1981–1988-йиллар оралиғида беш марта «Йил қўшиғи» телефестивалининг якуний концертига йўл олган.

Ансамбл ижро этадиган кўплаб қўшиқларнинг мусиқаси Зокировники: «Ялла», «Севгилим чеҳраси», «Ватан», «Самарқанднинг мовий гумбазлари», «Шаҳрисабз ҳақида қўшиқ» шулар жумласидан, Ўзбекистон шаҳарларига бағишланган туркум ҳам унинг қаламига мансуб. 1980-йилларда гуруҳнинг «Севгилим чеҳраси» (1983) ва «Мусиқий чойхона» (1988) албомлари чиққан. Зокиров кино учун ҳам мусиқа ёзган — «Вуадиллик келин» (1984), «Майсаранинг иши» (1989), «Темир хотин» (1990) филмлари шулар қаторида, 2003-йилда эса «Тақдир» филмида бош ролни ўйнаган.

1987-йилда Фаррух Зокировга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган, 1989-йилда у Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган. 1991-йил ёзида уни СССР халқ артисти унвонига тақдим этиш ҳақидаги ҳужжатлар Москвага юборилган, бироқ август воқеалари ва Иттифоқнинг тарқалиб кетиши сабабли бу иш ниҳоясига етмаган. Кейинги йилларда у Қорақалпоғистон (1993), Қозоғистон ва Қирғизистон (1995), Тожикистон ва Ингушетия (2000), сўнгра Татаристон (2023), Бошқирдистон ва Озарбайжон (2024) халқ артисти унвонларини олган. 1990-йилларда ансамбл тўпламлари АҚШда Имагина Productions ёрлиғи остида компакт-дискларда нашр этилган.

2002–2004-йилларда Зокиров Ўзбекистон маданият вазирининг ўринбосари лавозимида ишлаган, лекин ансамблдан кетмаган. 2002-йил кузида «Ялла» Москвадаги «Россия» концерт залида 30 йиллик юбилей дастурини кўрсатган. Гуруҳ Ветнам ва Сейлондан тортиб Исроил, Туркия, Швейтсария ва АҚШгача кўп мамлакатларда гастролда бўлган; Зокировнинг сўзларига кўра, чет элда ансамбл албатта мезбон халқ тилида ҳеч бўлмаганда битта қўшиқ куйлайди. Ўзбекистон давлат мукофотларидан у «Шуҳрат» медали (1996), «Дўстлик» (2003) ва «Фидокорона хизматлари учун» (2018) орденлари билан тақдирланган.

2021-йил январида Ўзбекистон почтаси «Ялла»нинг 50 йиллигига атаб марка чиқарган. 2023-йил 1-июлда ансамблнинг 50 йиллиги муносабати билан Зокиров «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан, гуруҳдаги ҳамкасблари эса «Дўстлик» ордени билан мукофотланган. 2024-йилда Россия президенти уни Дўстлик ордени билан тақдирлаган. 2026-йил апрелида, 80 ёшга тўлиши муносабати билан, Зокиров «Буюк хизматлари учун» ордени билан, Қозоғистон президентининг қарори билан эса II даражали «Достйқ» ордени билан мукофотланган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1969
    Консерваторияни тамомлаган

    Тошкент давлат консерваториясининг хор дирижёрлиги факултетини битирган.

  2. 1970-йиллар боши
    «Ялла» хонандаси

    Театр ва рассомлик институти талабалари тузган ансамблга укаси Равшан билан қўшилиб, унинг доимий хонандасига айланган.

  3. 1973
    Берлиндаги фестивал

    «Ялла» X Бутунжаҳон ёшлар ва талабалар фестивалида қатнашган, ГДРда немис тилида қўшиқлар ёздирган.

  4. 1976
    Бадиий раҳбар

    «Ялла» ансамблини бошқара бошлаган ва бугунгача унга раҳбарлик қилади.

  5. 1980
    «Учқудуқ»

    Юрий Энтин сўзларига ёзган қўшиғи бутун Иттифоққа тарқалиб, ансамблнинг рамзига айланган.

  6. 1982
    Биринчи катта пластинка

    «Мелодия» фирмаси «Ялла»нинг «Уч қудуқ» албомини чиқарган.

  7. 1987
    Ўзбекистон ССР халқ артисти

    Фахрий унвон берилган; 1989-йилда Ҳамза номидаги Давлат мукофотини олган.

  8. 1993–2000
    Бошқа республикаларнинг унвонлари

    Қорақалпоғистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ингушетиянинг халқ артисти бўлган.

  9. 2002–2004
    Маданият вазири ўринбосари

    Ўзбекистон Маданият вазирлигида ишлаган, ансамбл билан ижодини тўхтатмаган.

  10. 2023
    «Ялла»нинг 50 йиллиги

    Юбилей муносабати билан «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан мукофотланган.

  11. 2026
    80 йиллик юбилей

    «Буюк хизматлари учун» ордени ва Қозоғистоннинг II даражали «Достйқ» ордени билан тақдирланган.

Қўшиқлар

#ҚўшиқТинглаш
1Шарқ юлдузи (Д. Тухманов)
2Учқудуқ — Уч қудуқ (Ф. Зокиров — Ю. Энтин)
3Ялла (Ф. Зокиров — А. Пулат)
4Бу — муҳаббат, «Сўнгги шеър» (А. Рибников — Р. Тагор)
5Севгилим чеҳраси (Ф. Зокиров)
6Ватан (Ф. Зокиров)
7Шаҳрисабз ҳақида қўшиқ (Ф. Зокиров)
8Самарқанднинг мовий гумбазлари (Ф. Зокиров)
9Мусиқий чойхона
10Дорбоз (Наталья Нурмуҳамедова билан дуэт)

Дискография

ЙилНоми
1982Уч қудуқ
1983Фаррух Зокиров қўшиқлари
1983Севгилим чеҳраси
1988Мусиқий чойхона
1991Фалакнинг феъл-афъоли
1995Тҳе Беард оф тҳе Camel
1997Жиноуни
2001Шарқ чойхонаси
2008ВИА Ялла

Фильмография

НомиЙил
Тўйлар муборак1978
Вуадиллик келин1984
Орзулар оғушида1986
Майсаранинг иши1989
Темир хотин1990
Темир эркак1991
Тақдир2003
Ялла... бошланиши...2010

Алоқадор шахслар