Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Жўрахон Султонов
Тузатиш таклиф қилиш

Жўрахон Султонов

Марғилонлик хонанда ва бастакор, ўзбек катта ашуласи ва ялла ижросининг устаси; Ўзбекистон ССР халқ артисти (1939).

Фаолият:
Хонанда, Мусиқачи, Халқ қўшиқчиси
Туғилган:
29 январ 1903(62 ёш) ♒ — 19 октабр 1965
Туғилган жой:
Марғилон, Фарғона
  • «Буюк хизматлари учун» ордени
  • Ўзбекистон ССР халқ артисти

Биография

Жўрахон Султонов 1903-йил 29-январда Марғилонда туғилган. Хонандаликнинг илк сабоқларини отасидан олган, сўнг ялла йўлларини Мадали ҳофиздан, катта ашулани Болтабой Ражабов ва Маматбува Сатторовдан, мақом йўлларини эса Содирхон ҳофиз ва Мулла Тўйчи ҳофиздан ўрганган. Дастлаб халқ тўйларида ва чойхоналарда куйлаган.

1920-йилларнинг ўрталарида, 1926-йилдан, Муҳиддин Қориёқубов бошчилигидаги ўзбек давлат этнографик труппасига қўшилган. Труппа билан Москва, Ленинград, Қозон, Астрахан ва Бокуда гастрол сафарларида бўлган; шундан кейин унинг номи кенг танилган.

Султонов аввал Марғилон театрида (1928–1932), сўнг Тошкентда яккахон хонанда бўлиб ишлаган: Ўзбек давлат мусиқали театри (1932-йилдан), Ўзбек давлат филармонияси (1936–1939), Муқимий номидаги мусиқали театр (1940–1950). Саҳнада Парфи ҳофиз («Тоҳир ва Зуҳра») ва Норқўзи («Нурхон») ролларини ҳам ижро этган. 1939-йилда унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.

1950–1958-йилларда Ўзбек давлат эстрадасида, 1958-йилдан умрининг охиригача радио ҳузуридаги «Мақом» ансамблида қўшиқ айтган. Шогирди Маъмуржон Узоқов билан чорак асрдан ортиқ ҳамнафас бўлиб, ўзига хос ижро услубини шакллантирган.

Халқ орасида «катта ашула пири» номи билан машҳур бўлган; ялла устаси ва аскиячи сифатида ҳам танилган. «Найлайин», «Ўлмасун» (Навоий шеъри), «Келинг, эй аҳбоблар» (Фурқат), «Бир қадаҳ» (Чустий) каби катта ашулаларни чолғу жўрлигида куйлаб, янги услуб яратган. Ижролари Ўзбекистон радиоси ва Санъатшунослик институти фоноархивларида сақланади, бир неча грампластинка, аудиокассета ва дискка ёзилган.

Жўрахон Султонов 1965-йил 19-октабрда вафот этган. 2000-йилда унга вафотидан кейин «Буюк хизматлари учун» ордени берилган. 1997-йилдан Марғилонда Султонов ва Узоқов номидаги республика хонандалар танлови ўтказилади.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1903
    Марғилонда туғилган

    Хонандаликни отасидан, сўнг Марғилоннинг етук ҳофизларидан ўрганган.

  2. 1926
    Этнографик труппага қўшилган

    Муҳиддин Қориёқубов бошчилигидаги ўзбек давлат труппаси билан Москва, Ленинград, Қозон, Астрахан ва Бокуда гастрол қилган.

  3. 1928–1932
    Марғилон театри

    Яккахон хонанда сифатида ишлаган.

  4. 1932–1936
    Ўзбек давлат мусиқали театри

    Тошкентга кўчиб, театрда яккахон хонанда бўлган.

  5. 1936–1939
    Ўзбек давлат филармонияси

    Филармонияда яккахон хонанда сифатида чиқиш қилган.

  6. 1939
    Ўзбекистон ССР халқ артисти

    Унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.

  7. 1940–1950
    Муқимий номидаги театр

    Мусиқали театрда хонанда ва роллар ижрочиси бўлган: Парфи ҳофиз, Норқўзи.

  8. 1950–1958
    Ўзбек давлат эстрадаси

    Радиоқўмита ҳузуридаги эстрада жамоасида яккахон хонанда бўлган.

  9. 1958–1965
    Радиодаги «Мақом» ансамбли

    Умрининг охиригача ансамбл билан куйлаган.

  10. 1965
    Вафоти

    19-октабрда вафот этган.

  11. 2000
    «Буюк хизматлари учун» ордени

    Вафотидан кейин мукофотланган.

Қўшиқлар

#ҚўшиқТинглаш
1«Ушшоқ»
2«Содирхон Ушшоғи»
3«Дугоҳ Ҳусайн»
4«Беш парда Сувора»
5«Чаман ялла»
6«Шафоат»
7«Хайрул башар»
8«Найлайин»
9«Ўлмасун» (Навоий шеъри)
10«Келинг, эй аҳбоблар» (Фурқат шеъри)
11«Бир қадаҳ» (Чустий шеъри)
12«Эй дилбари жононим»

Мерос

Султонов катта ашула ва ялла ижрочилигининг энг йирик усталаридан бири сифатида тан олинган; унинг ижролари радио ва фоноархивларда сақланади. 1997-йилдан Марғилонда Султонов ва Узоқов номидаги республика хонандалар танлови ўтказилади, 2003-йилда унинг портрети Ўзбекистон почта маркасида тасвирланган.

Давр: Совет даври ўзбек хонандалиги
  • Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони (1939)
  • Султонов ва Узоқов номидаги хонандалар танлови биринчи марта ўтказилди (1997)
  • «Буюк хизматлари учун» ордени (вафотидан кейин) (2000)
  • Портрети туширилган почта маркаси чиқди (2003)

Алоқадор шахслар

Жўрахон Султонов (1903–1965) — Хонанда | Shaxs.uz