
Биография
Нажмиддин Комилов – тасаввуфшунос ва адабиётшунос олим, таржимашунос, филология фанлари доктори, профессор. 1937-йил 5-октабрда Тожикистоннинг Панжакент туманида дунёга келган, 2012-йил 26-апрелда Тошкентда ҳаётдан кўз юмган. Мустақилликдан кейинги ўзбек тасаввуфшунослиги мактабининг асосчиси ҳисобланади.
Самарқанд давлат университетининг филология факултетини 1965-йилда битирган. 1967–1970-йилларда Ўзбекистон Фанлар академияси Тил, адабиёт ва фолклор институтида аспирант бўлган ва 1970-йилда Муҳаммадризо Огаҳийнинг таржимонлик маҳоратига бағишланган номзодлик ишини ҳимоя қилган. Докторлик диссертацияси XIX аср таржимачилигини типологик ва қиёсий жиҳатдан таҳлил этиб, Хоразм таржима мактабини ёритади; Википедияда унинг ҳимояси 1988-йилга, ziyouz.uz да эса 1975-йилга қўйилган. Профессор унвонини 1991-йилда олган.
Меҳнат йўли: Ўзбек Совет Энсиклопедияси бош таҳририятида катта муҳаррир (1970–1971); Тошкент давлат университетида 1971–1993-йилларда катта ўқитувчиликдан профессорликкача; Тошкент давлат шарқшунослик институтида кафедра мудири. 1994–1995-йилларда Президент девонида маслаҳатчи бўлган, 1995–1999-йилларда Давлат ва жамият қурилиши академиясида илмий ишлар проректори, 1999–2001-йилларда Марказий сайлов комиссиясини бошқарган. Ундан кейин 2012-йилгача шу академиянинг Диншунослик кафедрасига раҳбарлик қилган.
Илмий йўлини таржимашунослик ва қиёсий адабиётшуносликдан, таржима тарихининг назарий саволларидан бошлаган, матншунослик ва адабий жанрлар ривожи билан ҳам шуғулланган. Кейин эътиборини тасаввуф тарихи ва оқимлари, тариқат, шариат, ҳақиқат тушунчаларига қаратган; Аҳмад Яссавий, Нажмиддин Кубро, Ибн Арабий, Насафий ва Баҳоуддин Нақшбанд таълимотининг мазмунини очиб берган.
Ўзбекчага Фаридиддин Атторнинг «Илоҳийнома» ва «Мантиқ ут-тайр», Султон Валаднинг «Маъориф», Азизиддин Насафийнинг «Зубдат ул-ҳақойиқ», Ҳусайн Воиз Кошифийнинг «Футувватномаи Султоний» китобларини ўгирган. Унинг қаламига 300 дан зиёд илмий ва оммабоп мақола мансуб; бир докторлик ва ўн тўртта номзодлик диссертациясига илмий раҳбар бўлган. 1998-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени билан мукофотланган.
Таълим
- Самарқанд давлат университетиОлийгоҳ · Самарқанд · 1965 · Филология факултети
Карьера
- Тошкент давлат университетиЎқитувчи, профессор · Тошкент · 1971–1993ҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
- Ўзбекистон Республикаси Президенти девониМаслаҳатчи · Тошкент · 1994–1995ҳозирги номи — Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси
- Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши академиясиПроректор; Диншунослик кафедраси мудири · Тошкент · 1995–2012
- Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясиРаис · Тошкент · 1999–2001
Мукофотлар
Меҳнат шуҳрати ордени1998 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1937Туғилган
5-октабр, Тожикистон, Панжакент тумани.
- 1965Университетни тамомлаган
Самарқанд давлат университетида филология факултетини битирган.
- 1970Номзодлик диссертацияси
Огаҳийнинг таржимонлик маҳоратига бағишланган.
- 1971–1993Тошкент давлат университетида
Катта ўқитувчиликдан профессорлик даражасигача кўтарилган.
- 1988Докторлик диссертацияси
Хоразм таржима мактабига бағишланган (Википедия маълумоти).
- 1991Профессор
Профессорлик унвонига эга бўлган.
- 1994–1995Президент девонида
Маслаҳатчи вазифасида.
- 1995–1999Давлат ва жамият қурилиши академияси
Илмий ишлар бўйича проректор.
- 1998«Меҳнат шуҳрати» ордени
Мукофотланган.
- 1999–2001Марказий сайлов комиссияси раиси
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясини бошқарган.
- 2001–2012Диншунослик кафедраси мудири
Давлат ва жамият қурилиши академиясида раҳбарлик қилган.
- 2012Вафот этган
26-апрел, Тошкент.
Асарлар
- «Таржимон маҳорати» (ҳаммуаллифликда) (1979)Китоб
- «Дўстлик кўприклари» (Ғайбулла Саломов билан) (1979)Китоб
- «Ибн Сино ва Данте» (1983)Китоб
- «Бу қадимий санъат» (1985)Китоб
- «Ғойиблар хайлидан ёнган чироқлар» (1994)Китоб
- «Нажмиддин Кубро» (1995)Китоб
- «Ўзбек адабиёти. 9-синф учун мажмуа» (Б. Тўхлиев билан) (1997)Китоб
- «Тавҳид асрори» (1999)Китоб
- «Тафаккур карвонлари» (1999)Китоб
- «Ислом – маърифат дини» (2000)Китоб
- «Фақр нури порлаган қалб» (2001)Китоб
- «Комил инсон миллат келажаги» (2001)Китоб
- «Маърифатли жамият мухолифлари» (ҳаммуаллифликда) (2005)Китоб
- «Хизр чашмаси» (2006)Китоб
- «Тасаввуф» (2009)Китоб
- «Бадиий адабиёт ва тасаввуф тимсоллари» (2010)Китоб
- «Маънолар оламига сафар» (2012)Китоб
- Ф. Аттор, «Илоҳийнома» (1994)Таржима
- Ҳ. Воиз Кошифий, «Футувватномаи Султоний» (1994)Таржима
- А. Насафий, «Зубдат ул-ҳақойиқ» (1995)Таржима
- «Комил инсон ҳақида тўрт рисола» (1997)Таржима
- Султон Валад, «Маъориф» (1999)Таржима
- С. М. Хотамий, «Ислом тафаккури тарихидан» (2003)Таржима
- Ф. Аттор, «Мантиқ ут-тайр» (2004)Таржима