
Шарқшунос ва тарихчи олим, тарих фанлари доктори, профессор; Имом Бухорий, Имом Термизий, Замаҳшарий ва Амир Темур мероси тадқиқотчиси, араб тилидан таржимон.
Биография
Шарқшунос ва тарихчи Убайдулла Уватов чорвадор оиласида, Ғузор туманида (Қашқадарё вилояти) 1940-йилнинг 23-февралида дунёга келган. 1958–1964-йилларда Тошкент давлат университетининг (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) шарқшунослик факултетида араб филологияси йўналишида ўқиган. Ўзбекистон Фанлар академияси Шарқшунослик институти аспирантурасида таҳсил олган (1967–1970); 1974-йилда Ибн Арабшоҳнинг «Ажоиб ал-мақдур фи тарихи Таймур» асарига бағишланган номзодлик диссертациясини, 2002-йилда Мовароуннаҳр ва Хуросон алломаларининг ҳадис илмидаги ўрнига оид докторлик диссертациясини ҳимоя қилган; 2008-йилда профессор унвонини олган.
Араб тилини мукаммал билгани учун Миср, Ироқ ва Ливияда таржимонлик қилган. 1964–1966-йилларда Тошкент давлат университетида ўқитувчи бўлган. 1991–1992-йилларда Президент девонида маслаҳат сектори мудири, 1992–1995-йилларда давлат қўмитасида (Дин ишлари бўйича, Вазирлар Маҳкамаси қошида) раис биринчи ўринбосари бўлди, ундан кейин Шарқшунослик институтида етакчи илмий ходим эди. Халқаро Амир Темур жамоат фондида (1997–1999) ва «Олтин мерос» халқаро хайрия жамғармасида (1999–2000) раиснинг биринчи ўринбосари вазифасини бажарган.
1999–2008-йилларда Тошкент ислом университетида Исломшунослик илмий-тадқиқот маркази, сўнг Манбалар хазинаси бўлими мудири, 2008–2013-йилларда Имом Бухорий халқаро маркази раҳбари бўлган; 2014–2020-йилларда Ўзбекистон Маърифатпарварлар жамиятига раҳбарлик қилган, ҳаётининг охиригача эса Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказини бошқарган.
Унинг илмий қизиқиши Амир Темур, Абу Муъин Насафий, Маҳмуд Замаҳшарий, Имом Мотуридий, Ҳаким Термизий, Имом Термизий ва Имом Бухорийнинг ҳаёти ҳамда меросига қаратилган; бу мавзуларда уч юздан ортиқ мақола ёзган, тахминан элликта китоб ва рисола тайёрлаган. Замаҳшарийнинг «Навобиғул-калим»и (1992), Ибн Арабшоҳнинг «Ажоиб ал-мақдур»и (1992), Термизийнинг «Аш-Шамоил ан-Набавия»си (1993) таржималари, «Донолардан сабоқлар» (1994), «Соҳибқирон араб муаррихлари нигоҳида» (1997), «Ал-Ҳаким ат-Термизий (ҳаёти ва мероси)» (2001), «Абул Муъин ан-Насафий (ҳаёти ва мероси)» (2003), «Маҳмуд Замахшарий» (2011) каби асарлари бор; ўнлаб фан номзодлари ва докторлари илмий ишларини унинг йўл-йўриғи остида бажаришган.
Давлат мукофотларидан «Меҳнат шуҳрати» ордени (2009), «Фидокорона хизматлари учун» ордени (2020) ва 2017-йилда берилган «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» фахрий унвони унга тегишли. У Тошкентда, 2020-йил 3-ноябрда ҳаётдан кўз юмган ва Саид Ваққос ота қабристонига дафн этилган.
Таълим
- Тошкент давлат университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1958–1964ҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
Карьера
- «Олтин мерос» халқаро хайрия жамғармасиРаиснинг биринчи ўринбосари · Тошкент · 1999–2000
- Халқаро Амир Темур жамоат фондиРаиснинг биринчи ўринбосари · Тошкент · 1997–1999
Мукофотлар
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси2017 · Ўзбекистон
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2020 · Ўзбекистон
Меҳнат шуҳрати ордени2009 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 194023-февралда Ғузор туманида туғилган
- 1958–1964Тошкент давлат университетида араб филологияси бўйича ўқиган
- 1962–1985Миср, Ироқ ва Ливияда араб тили таржимони
- 1967–1970Шарқшунослик институти аспирантурасида ўқиган
- 1974Номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган
- 1991–1992Президент девонида маслаҳат сектори мудири
- 1992–1995Дин ишлари бўйича давлат қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари
- 1997–2000Амир Темур ва «Олтин мерос» фондларида раиснинг биринчи ўринбосари
- 2002Докторлик диссертациясини ҳимоя қилган
- 2008Профессор унвонини олган; Имом Бухорий халқаро маркази раҳбари (2013-йилгача)
- 2009Меҳнат шуҳрати ордени
- 2014–2020Ўзбекистон Маърифатпарварлар жамияти раиси
- 2017Ўзбекистонда хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси унвони
- 2020«Фидокорона хизматлари учун» ордени; 3-ноябрда вафот этган
Асарлар
- «Навобиғул-калим» (Замаҳшарий) (1992)Таржима
- «Ажоиб ал-мақдур» (Ибн Арабшоҳ), 1–2-жилд (1992)Таржима
- «Аш-Шамоил ан-Набавия» (Термизий) (1993)Таржима
- «Донолардан сабоқлар» (1994)Китоб
- «Муслим ибн ал-Ҳажжож» (1995)Китоб
- «Соҳибқирон араб муаррихлари нигоҳида» (1997)Китоб
- «Ал-Ҳаким ат-Термизий (ҳаёти ва мероси)» (2001)Китоб
- «Абул Муъин ан-Насафий (ҳаёти ва мероси)» (2003)Китоб
- «Хоразмлик буюк аллома» (2006)Китоб
- «Маҳмуд Замахшарий» (2011)Китоб
- «Фасоҳат илмининг султони» (2014)Ҳужжатли филм ссенарийси
- «Икки улуғ донишманд» (2016)Китоб
- «Буюк юрт алломалари» (2016)Китоб
- «Термизлик икки аллома» (И. Усмонов билан) (2017)Китоб
- «Ҳаким Термизий» (2017)Ҳужжатли филм ссенарийси
- «Табсиратул адилла» (Абу Муъин Насафий), 4 жилд, ҳаммуаллифликда (2018)Таржима
- «Мотуридия таълимоти ва Абу Муъин Насафий илмий мероси» (ҳаммуаллифликда) (2018)Китоб
- «Алломаи замон» (2019)Песа