Усмон Қўчқор
Ўзбек шоири ва таржимони: «Оғир карвон», «Чамангул» шеърий тўпламлари, «Қувғин» ва «Широқ» достонлари муаллифи, озарбайжон адабиётидан қилинган таржималари билан танилган.
- Фаолият:
- Ёзувчи, Шоир
- Туғилган:
- 15 июл 1953(64 ёш) ♋ — 21 сентабр 2017
- Туғилган жой:
- Шофиркон тумани, Бухоро
Биография
Усмон Қўчқор 1953-йил 15-июлда Бухоро вилоятининг Шофиркон туманида туғилган. 1970–1975-йилларда Тошкент давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон миллий университети) филология факултетида ўқиган.
Меҳнат фаолиятини 1975-йилда Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётида бошлаган. 1977–1979-йилларда Шофиркон туманида она тили ва адабиёти ўқитувчиси бўлган, 1979–1986-йилларда «Ўзбекистон» нашриётида муҳаррир бўлиб ишлаган, сўнг «Чўлпон» нашриёти, «Ёшлик» журнали ва «Маънавият» нашриётида хизмат қилган; охиргисида бош муҳаррир лавозимида ишлаган.
Биринчи шеърий тўплами «Ҳаяжонга кўмилган дунё» 1982-йилда чоп этилган. Ундан кейин «Акссиз садолар» (1986), «Уйқудаги минора» (1987) ва «Оғир карвон» (1991) китоблари нашр этилган. «Оғир карвон»даги шеърларнинг кўпи инсон руҳияти ва маънавияти ҳақида. Болалар учун ёзилган «Чамангул» (1996) тўплами Республика Давлат матбуот қўмитаси мукофотига сазовор бўлган. Шоир қатағон даври азоблари ҳақида «Қувғин», қадимги турон қаҳрамони ҳақида «Широқ» достонларини ёзган.
Қўчқор таржимон сифатида ҳам танилган, айниқса озарбайжон адабиётини ўзбек тилига ўгирган. Унинг таржимасида Ҳусайн Жовиднинг «Амир Темур» ва «Шайх Санъон» драмалари, Юсуф Самадўғлининг «Қатл куни», Анарнинг «Беш қаватли уйнинг олтинчи қавати» асарлари, Насимийнинг «Мен бу жаҳонга сиғмасман» шеърлар тўплами, Юнус Ўғузнинг «Султон Алп Арслон» романи (2016) ўзбек ўқувчисига етиб келган. «Имом Бухорий» шеърий драмаси унинг вафотидан кейин, 2020-йилда «Адабиёт» нашриётида чоп этилган.
Усмон Қўчқор «Шуҳрат» медали ва «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими» унвони билан тақдирланган. У 2017-йил 21-сентябрда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1970–1975 · Филология
Карьера
- Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётиХодим · Тошкент · 1975–1977
- «Чўлпон» нашриётиХодим · Тошкент · 1986–1988
Мукофотлар

«Шуҳрат» медалиЎзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1953Туғилиши
Бухоро вилоятининг Шофиркон туманида туғилган.
- 1970–1975Тошкент давлат университети
Университетнинг филология факултетида ўқиган.
- 1975–1977Ғафур Ғулом номидаги нашриёт
Адабиёт ва санъат нашриётида меҳнат фаолиятини бошлаган.
- 1977–1979Шофиркон мактабида ўқитувчи
Туғилган туманида она тили ва адабиёти фанидан дарс берган.
- 1979–1986«Ўзбекистон» нашриётида муҳаррир
Тошкентга қайтиб, нашриётда муҳаррир бўлиб ишлаган.
- 1982Биринчи шеърий китоби
«Ҳаяжонга кўмилган дунё» тўплами чоп этилган.
- 1986–1988«Чўлпон» нашриёти
«Чўлпон» нашриётида ишлаган; шу йили «Акссиз садолар» тўплами чиққан.
- 1988–1996«Маънавият» нашриёти
«Ёшлик» журнали ва «Маънавият» нашриётида ишлаган, нашриётда бош муҳаррир лавозимида бўлган.
- 1991«Оғир карвон»
Шоирнинг йирик шеърий тўплами нашр этилган.
- 1996«Чамангул»
Болалар учун ёзилган тўплам Республика Давлат матбуот қўмитаси мукофотига сазовор бўлган.
- 2016«Султон Алп Арслон»
Юнус Ўғузнинг романини ўзбек тилига таржима қилган.
- 2017Вафоти
21-сентябрда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Ҳаяжонга кўмилган дунё»1982 · Шеърий тўплам
Шоирнинг биринчи шеърий китоби.
- «Акссиз садолар»1986 · Шеърий тўплам
Ғафур Ғулом номидаги нашриётда чоп этилган шеърлар тўплами.
- «Уйқудаги минора»1987 · Шеърий тўплам
Шеърлар тўплами.
- «Оғир карвон»1991 · Шеърий тўплам
Кўп шеърлари инсон руҳияти ва маънавиятига бағишланган тўплам.
- «Чамангул»1996 · Болалар шеърияти
Болалар учун ёзилган шеърий гулдаста; Республика Давлат матбуот қўмитаси мукофотига сазовор бўлган.
- «Қувғин»· Достон
Қатағон даври азоблари ҳақидаги достон.
- «Широқ»· Достон
Аҳамонийлар шоҳи Доро I босқинига қарши курашган халқ қаҳрамони Широқ жасоратини куйлаган достон.
- «Имом Бухорий»2020 · Шеърий драма
Имом ал-Бухорий ҳаёти ҳақидаги шеърий драма; муаллиф вафотидан кейин «Адабиёт» нашриётида чоп этилган.
Асарлар
- Ҳусайн Жовид, «Амир Темур»Таржима
Озарбайжон драматургининг песаси ўзбек тилига ўгирилган.
- Ҳусайн Жовид, «Шайх Санъон»Таржима
Озарбайжон драматургининг песаси ўзбек тилига ўгирилган.
- Юсуф Самадўғли, «Қатл куни»Таржима
Озарбайжон ёзувчисининг романи.
- Анар, «Беш қаватли уйнинг олтинчи қавати»Таржима
Озарбайжон ёзувчисининг асари.
- Насимий, «Мен бу жаҳонга сиғмасман»Таржима
Саййид Имомиддин Насимий шеърлари тўплами.
- Юнус Ўғуз, «Султон Алп Арслон» (2016)Таржима
Салжуқийлар султони Алп Арслон ҳақидаги тарихий роман; «Мумтоз сўз» нашриётида чоп этилган.
