Toshkentlik jadid ma'rifatparvar, noshir va sayyoh; 1915–1918-yillarda «Al-Isloh» jurnalini tahrir qilgan, «Sayohatnoma»lar muallifi.
- Faoliyat:
- Pedagog, Yozuvchi, Publitsist
- Haqiqiy ismi:
- Abdurahmon Sodiqov
- Taxallusi:
- Sayyoh
- Hayot yillari:
- 1879 — 1918
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Abdurahmon Sayyoh (to'liq ismi Abdurahmon Sayyoh ibn Hoji Muhammad Sodiqov) – o'zbek ma'rifatparvari, jadid, noshir, jurnalist va sayyoh. U 1879-yilda Toshkentda dunyoga kelgan va 1918-yilda Qo'qonda vafot etgan. Ko'plab mamlakatlarni aylangani uchun o'ziga «Sayyoh» taxallusini tanlagan.
Bolaligida, o'n yoshida ota-onasi va aka-singillari bilan haj niyatida Makkaga yo'l olgan. Safar chog'ida Samarqand, Buxoro, Mashhad, Isfahon va Karbaloda to'xtagan. Makkada butun oilasidan judo bo'lgan. So'ng Hindistonning Rajpur shahriga borib, besh-olti yil madrasada tahsil olgan va urdu hamda fors tillarini o'rgangan.
1906-yilda zargarlik buyumlari savdosi bilan Pekinga yo'l olgan. Xitoydan Manjuriya orqali Buxoroga qaytmoqchi bo'lganida rus–yapon urushi boshlanganligi sababli Yaponiya hukumati uni Mukdenda ushlab, Port-Arturda saqlagan. Urush yakunlangach, Gonkong orqali Hindistonning Kalkutta shahriga jo'natilgan; Bombeyda Rossiyaning bosh konsuliga murojaat qilgan. Hind, xitoy, arab, fors va turk tillarini bilgani bois 1907-yilda konsulxona unga tarjimon lavozimini bergan.
1908-yilda Toshkentga qaytib, Turkiston harbiy okrugi shtabida xizmat qilgan. Munavvarqori Abdurashidxonov bilan uchrashuvi uni jadidchilik g'oyalariga yaqinlashtirgan. 1915–1918-yillarda «Al-Isloh» jurnalining muharriri bo'lgan.
Noshir va muallif sifatida 1912–1913-yillarda bir qancha «Sayohatnoma» nashr etgan: ularda islom odob-axloqi, muqaddas shaharlar tarixi va o'zi borgan yurtlar bayon qilingan. Unga axloqqa bag'ishlangan «Me'yor ul-axloq» asari ham nisbat beriladi.
Hayot yo'li
- 1879Tug'ilgan
Toshkentda dunyoga kelgan.
- 1889Haj safari
Oilasi bilan Makkaga yo'l olgan; o'sha yerda yaqinlaridan judo bo'lgan.
- 1906Pekinga safar
Mukdenda ushlangan, Port-Arturda saqlangan.
- 1907Rossiya konsulxonasida
Bombeyda tarjimon lavozimiga qabul qilingan.
- 1908Toshkentga qaytgan
Turkiston harbiy okrugi shtabida xizmat qilgan.
- 1912–1913Sayohatnomalar
Safar yozuvlari va diniy-axloqiy kitoblarini nashr ettirgan.
- 1915–1918«Al-Isloh» jurnali
Jurnalni tahrir qilgan.
- 1918Vafot etgan
Qo'qonda olamdan o'tgan.
Asarlar
- «Sayohatnoma» turkumi (1912)Sayohatnomalar
- «Me'yor ul-axloq»Axloqqa oid asar