Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Toshkentlik shoir, tarjimon, arabshunos va xattot; «Kalila va Dimna»ni fors tilidan o'zbekchaga tarjima qilgan, Shukurxon madrasasida mudarrislik qilgan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir
Haqiqiy ismi:
Qori Fazlulloh Mirjalol o'g'li
Hayot yillari:
taxminan 1851 — taxminan 1894
Tug'ilgan joy:
Toshkent

Biografiya

Almaiy — Toshkentda yashagan shoir, tarjimon, arabshunos va xattot. Taxallusi ostida tanilgan; haqiqiy ismi Qori Fazlulloh Mirjalol o'g'li. Manbalarda tug'ilgan va vafot etgan yillari aniq berilmagan: 1851 yoki 1852-yilda dunyoga kelgan, 1894 yoki 1895-yilda olamdan o'tgan.

Eng ko'p tilga olinadigan asari — «Kalila va Dimna» tarjimasi. U kitobni fors tilidan o'zbekchaga o'girgan, har bir hikoyat ma'nosiga uyg'un fard, masnaviy, qit'a yoki ruboiy bitib, matnga qo'shgan, nusxani esa o'zi nasta'liq xatida ko'chirgan. Tarjima Toshkentda uch marta bosilgan: 1898, 1901 va 1913-yillarda. Qo'lyozma nusxasi hozir O'zbekiston Sharqshunoslik institutida turadi.

Arabcha «Sharhi Mullo»ga (1879–1880) uning «Avzon ul-jumu'» («Vaznlar jam'i») nomli manzumasi kiritilgan. Bu asar arab she'riyatidagi qofiya san'atini va ayrim grammatik qoidalarni o'zlashtirishda muhim qo'llanma hisoblangan, ba'zi arab mamlakatlarida esa darslik vazifasini o'tagan.

Almaiy 1866–1867-yillarda Toshkentdagi «Mo'yi Muborak» madrasasida, shuningdek Buxorodagi madrasalarda o'qigan. Turk, fors va arab tillarini, shu tillardagi adabiyotni, falsafa, mantiq, huquq, musiqa va tibbiyotni, xattotlik sirlarini ham egallagan. Vatanga qaytgach, Shukurxon madrasasida dars bergan, biroq erkin fikri va ba'zi din ahli bilan kelishmovchiliklari sabab bu joyni tark etishga majbur bo'lgan. Keyingi hayoti qashshoqlikda, tangchilikda kechgan.

Shoirning g'azal va she'rlari o'sha zamonda to'planib yozilgan bayozlarda saqlanib qolgan. Ularda zulm va adolatsizlikka nafrat, vafo, sadoqat va halollikka ehtirom aks etadi («Hayot», «Yetti», «Kelsangchi», «Yarashur» va boshqalar). Almaiyning fikricha, kamolot ilm-ma'rifat egasi bo'lishdan va bu ne'matni boshqalarga ham ulashishdan boshlanadi.

Toshkentning Beshyog'och dahasida yerli bolalar uchun ochilgan namunali ish maktabi Almaiy nomi bilan atalgan.

Hayot yo'li

  1. 1851/52
    Toshkentda tug'ilgan
  2. 1866–1867
    Toshkentdagi «Mo'yi Muborak» va Buxoro madrasalarida o'qigan
  3. Shukurxon madrasasida mudarris
  4. 1879–1880
    «Sharhi Mullo» tarkibiga kirgan «Avzon ul-jumu'» manzumasi
  5. 1894/95
    Vafot etgan
  6. 1898
    «Kalila va Dimna» tarjimasining Toshkentda birinchi nashri (keyingi nashrlari 1901, 1913)

Asarlar

  • «Kalila va Dimna» (1898)
    Fors tilidan tarjima (nashri 1898, 1901, 1913)
  • «Avzon ul-jumu'» (1880)
    Arabcha manzuma («Vaznlar jam'i»), «Sharhi Mullo» tarkibida
  • «Hayot»
    She'r
  • «Yetti»
    She'r
  • «Kelsangchi»
    She'r
  • «Yarashur»
    She'r
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Almaiy biografiyasi (taxminan 1851–1894) — Yozuvchi | Shaxs.uz