
Biografiya
Amir Fayzulla hindshunos, tarjimon va muharrir bo'lib, «Mahobharat» va «Ramayana» teleseriallarining o'zbekcha tarjimoni sifatida ko'proq tanilgan. U 1945-yil 15-yanvarda Jizzax viloyatidagi G'allaorol tumanida dunyoga kelgan (O'zbekiston Vikipediyasi tuman ichidagi Qangli qishlog'ini ko'rsatadi). 1968-yilda Toshkent davlat universitetining Sharqshunoslik fakultetini hindshunos mutaxassisligi bilan bitirdi.
Ish yo'lini 1967-yilda G'allaorol tumani maktablarida o'qituvchilikdan boshladi. Keyingi yillarda ketma-ket muharrirlik (G'afur G'ulom nomidagi nashriyot, 1971–1975), «Progress» nashriyotida bo'lim boshlig'i (1975–1990), yana muharrirlik («Xalq merosi», 1990–1994) va O'zbekiston radiosida tarjimonlik (1994–1997) qildi. 1997-yildan vafotigacha «Jahon adabiyoti» jurnalining yetakchi muharriri bo'lib ishladi va «Sharq adabiyoti» bo'limiga mudirlik qildi.
Hindiy, urdu hamda rus tillaridan o'zbekchaga o'ttizdan ortiq roman va qissani, to'rt yuzdan ortiq seriyalik hind filmlarini o'girgan; yuzlab publitsistik hamda ilmiy-ma'rifiy maqola yozgan. O'zbek o'quvchisi Premchandning «Najot» (1976) va «Nirmala» (2016) asarlarini, shuningdek «Jang maydoni» (1983), «Fidoyi» (2003), «Sevgi in'omi» (2007) kitoblarini, Krishan Chandarning «Bir qizga ming oshiq» (2011) romanini, Bhisham Sahniyning «Basantiy» (1997) asarini hamda Kartar Singx Duggalning «Kuzning to'linoy kechasi» (2000) qissasini aynan uning tarjimasida o'qigan. Gandining «Mening hayotim» (2009) kitobi rus tilidan tarjima qilingan.
Teleseriallardan «Bobur» va «Mirzo G'olib»ni, filmlardan «Sangam», «Hir va Ranjha», «Ona», «Hind Tarzani» va boshqalarni ham o'zbekchalashtirgan. Rus tili orqali Teodor Drayzer, Rayder Xaggard, Irvin Shou, Mo Yan va boshqa xorijiy yozuvchilar asarlarini tarjima qilgan.
Tarjima ishi ikki yo'nalishda bo'lgan: o'zbek adabiyoti namunalarini hindiy va urdu tillariga ham o'girgan. Tarjimalari urdu tilidagi «O'zbekiston shoirlari» (1972), hindiy tilidagi «Mustaqil O'zbekiston shoirlari» (1995) va «O'zbek adabiyoti namunalari hindiy tilida» (2014) to'plamlariga kirgan; Uvaysiy hamda Nodira she'rlarini ham hindiychaga o'girgan.
Yozuvchilar uyushmasiga 1984-yilda qabul qilingan. 2000-yilda unga «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni berildi; shuningdek, u 2016-yilda «Mustaqillikning 25 yilligi» nishoni bilan taqdirlangan va Tojikiston Fanlar akademiyasi huzuridagi Badiiy fanlar universitetining faxriy doktori (2018). Hindiy tilini xorijda o'qitish va targ'ib etishdagi xizmatlari uchun 2020-yilda Hindiston hukumati hamda Markaziy hindiy tili instituti unga doktor Jorj Grirson nomidagi xalqaro mukofotni topshirdi. U 2020-yil 21-dekabrda, 76 yoshida vafot etdi.
Ta'lim
- Toshkent davlat universitetiOliygoh · Toshkent · 1968 · Hindshunos (Sharqshunoslik fakulteti)hozirgi nomi — O'zbekiston Milliy universiteti
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1984–2020
- O'zbekiston radiosiTarjimon · Toshkent · 1994–1997
- «Jahon adabiyoti» jurnaliYetakchi muharrir, «Sharq adabiyoti» bo'limi mudiri · Toshkent · 1997–2020
Mukofotlar
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi2000 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1945Tug'ilgan
Jizzax viloyatining G'allaorol tumanida tavallud topgan.
- 1967–1971O'qituvchi
G'allaorol tumani maktablarida ta'lim bergan.
- 1968Universitetni tamomlagan
Toshkent davlat universitetining Sharqshunoslik fakultetini hindshunoslik yo'nalishi bo'yicha tugatgan.
- 1971–1975G'afur G'ulom nomidagi nashriyotda muharrir
- 1975–1990«Progress» nashriyotida bo'lim mudiri
- 1984Yozuvchilar uyushmasi a'zoligi
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi safiga kirgan.
- 1990–1994«Xalq merosi» nashriyotida muharrir
- 1994–1997O'zbekiston radiosida tarjimon
- 1997–2020«Jahon adabiyoti» jurnalida yetakchi muharrir
Shu bilan birga «Sharq adabiyoti» bo'limiga rahbarlik qilgan.
- 2000«O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni
- 2018Faxriy doktorlik unvoni
Tojikiston Fanlar akademiyasi qoshidagi Badiiy fanlar universiteti uni faxriy doktor deb tan olgan.
- 2020Jorj Grirson nomidagi xalqaro mukofot
Hindiy tilini xorijda o'qitish va targ'ib etish sohasidagi xizmati uchun.
- 2020Vafoti
21-dekabrda, 76 yoshida olamdan o'tgan.
Asarlar
- «Hind xalq ertaklari», «To'tinoma», «Ayyor vazir» (1990)Ertaklar
Hind ertaklari tarjimasi.
- Premchand, «Najot» (1976)Roman
Hindiydan tarjima.
- Premchand, «Jang maydoni» (1983)Roman
Hindiydan tarjima.
- Jagdish Chandar, «O'z uyida begona» (1980)Roman
Hindiydan tarjima.
- Bhisham Sahniy, «Basantiy» (1997)Roman
Hindiydan tarjima.
- Kartar Singx Duggal, «Kuzning to'linoy kechasi» (2000)Qissa
Hindiydan tarjima.
- Premchand, «Fidoyi» (2003)Roman
Hindiydan tarjima.
- Premchand, «Sevgi in'omi» (2007)Roman
Hindiydan tarjima.
- Gandi, «Mening hayotim» (2009)Xotira
Rus tilidan tarjima.
- Krishan Chandar, «Bir qizga ming oshiq» (2011)Roman
Hindiydan tarjima.
- Premchand, «Nirmala» (2016)Roman
Hindiydan tarjima.
- «Otash nafaslar» (hikoyalar to'plami) (1973)Hikoyalar
Hind adiblarining hikoyalari tarjimasi.
- «Indiraning sovg'asi» (hikoyalar to'plami) (1989)Hikoyalar
Hind adiblarining hikoyalari tarjimasi.
- «O'zbekiston shoirlari» (urdu tilida) (1972)To'plam
O'zbek she'riyati namunalarining urduchasi.
- «Mustaqil O'zbekiston shoirlari» (hindiy tilida) (1995)To'plam
O'zbek she'riyati namunalarining hindiychasi.
- «O'zbek adabiyoti namunalari hindiy tilida» (2014)To'plam
O'zbek adabiyoti namunalarining hindiychasi.