Boysunqor Mirzo
Temuriylar sulolasidan Samarqand hukmdori (1495–1497), Sulton Mahmud Mirzoning o'g'li; Bobur va akasi Sulton Alidan mag'lub bo'lgan, Hisorda o'ldirilgan, «Odiliy» taxallusi bilan g'azallar yozgan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Yozuvchi
- Taxallusi:
- Odiliy
- Tug'ilgan:
- 1477 — 17 avgust 1499
- Otasi:
- Sulton Mahmud Mirzo
Biografiya
Boysunqor Mirzo 1477-yilda tug'ilgan. U Temuriylar sulolasi vakili, Sulton Mahmud Mirzoning o'g'li va Abu Said Mirzoning nevarasi edi. Otasi unga dastlab Buxoroni boshqarishni topshirgan.
1495-yilda otasi vafot etgach, amirlar uni Samarqand hukmdori etib ko'tardilar. Uning hukmronligi (1495–1497) notinch kechdi: o'sha yili u Samarqandga qarshi qilingan mo'g'ul xoni Mahmudning hujumini qaytargan, 1496-yilda esa hokimiyatni saqlab qolish uchun akasi Sulton Ali Mirzo bilan kurashishga majbur bo'lgan; Buxoro keyinchalik Sulton Aliga o'tgan.
1497-yilda Samarqandni Bobur yetti oy davom etgan qamaldan so'ng egalladi, Boysunqor esa Hisorga, Xusrav Shoh huzuriga ketdi. Dastlab uni qo'llab-quvvatlagan Xusrav Shoh Samarqandni qaytarib olishga qilingan muvaffaqiyatsiz urinishlardan keyin undan yuz o'girdi.
Boysunqor Mirzo 1499-yil 17-avgustda Hisor yaqinida, Obiyj daryosining kechuvida Xusrav Shoh buyrug'i bilan kamon torida bo'g'ib o'ldirildi.
U she'r ham yozgan, «Odiliy» taxallusini qo'llagan. Bobur «Boburnoma»da uning yaxshi she'r yozganini, Samarqandda g'azallari shu qadar tarqalganki, mirzo she'rlari yo'q uy kam bo'lganini qayd etgan.
Karyera
Hayot yo'li
- 1477Tug'ilishi
Temuriylar sulolasida, Sulton Mahmud Mirzo oilasida dunyoga kelgan.
- 1495-yilgachaBuxoro hokimi
Otasi unga Buxoroni boshqarishni topshirgan.
- 1495Samarqand taxtiga chiqishi
Otasi vafot etgach, amirlar uni hukmdor etib ko'tardilar; u mo'g'ul xoni Mahmudning Samarqandga hujumini qaytardi.
- 1496Sulton Ali Mirzo bilan kurash
Hokimiyatni saqlab qolish uchun akasi bilan to'qnashishga majbur bo'ldi.
- 1497Samarqandning yo'qotilishi
Bobur Samarqandni yetti oylik qamaldan so'ng egalladi; Boysunqor Hisorga qochdi.
- 1497–1499Hisorda, Xusrav Shoh yonida
Samarqandni qaytarib olishga uringan, ammo Xusrav Shoh uni qo'llab-quvvatlashdan to'xtadi.
- 1499Halok bo'lishi
17-avgustda Hisor yaqinida Xusrav Shoh buyrug'i bilan o'ldirildi.
Meros
Boysunqor Mirzo Movarounnahrdagi Temuriylar hokimiyatining so'nggi o'n yilliklaridagi taxt kurashlarining ishtirokchisi bo'lgan: uning mag'lubiyati Samarqandning Boburga o'tishiga olib kelgan. Adabiy merosidan Boburning guvohligi orqali xabar topamiz — g'azallari Samarqandda keng tarqalgan bo'lgan.
Davr: Movarounnahrda Temuriylar hukmronligining so'nggi yillari, XV asr oxiri- Sulton Mahmud Mirzoning vafoti, Boysunqorning Samarqandda hokimiyatga kelishi (1495)
- Boburning Samarqandni qamal qilib egallashi (1497)
- Boysunqor Mirzoning Hisorda o'ldirilishi (1499)
