Ikrom Akbarov

Ikrom Ilhomovich Akbarov 1921-yil 1-martda Toshkentda tug'ilgan; mashhur musiqashunos Ilyos Akbarovning jiyani. Musiqiy ta'limni Hamza nomidagi Toshkent musiqa bilim yurtining fortepiano bo'limida boshlagan, so'ng Toshkent konservatoriyasining bastakorlik fakultetida (1939–1945) o'qigan; Toshkentdagi ustozlari orasida Yu. Fortunatov, S. Vasilenko, L. Revutskiy va A. Kozlovskiy bor edi. Ijodiy faoliyatini 1941-yildan boshlagan.

Toshkent konservatoriyasini 1945-yilda tamomlagach, Leningrad konservatoriyasida M. Shteynberg, keyinroq B. Arapov va V. Voloshinov sinflarida tahsil olgan: uni 1950-yilda bitirib, 1950–1953-yillarda aspiranturada o'qigan. 1954–1957-yillarda Toshkent konservatoriyasida nazariy fanlardan dars bergan.

Akbarov nomi avvalo o'zbek simfonik musiqasining shakllanishi bilan bog'liq. 1954-yilda Hamzaga bag'ishlangan «Shoir xotirasiga» simfonik poemasini yozgan, so'ng «Epik poema», «Samarqand hikoyalari», Navoiy she'rlariga «Hamsa» xor simfoniyasini yaratgan. «Samarqand hikoyalari»ning besh qismi maqom turkumlaridagi kabi sekin va tez qismlarning almashinuviga qurilgan. Bastakor uchta skripka konserti, oltita torli kvartet, 1996 va 1998-yillardagi ikkita simfoniya muallifidir.

Sahna janrlarida «Orzu», «Layli va Majnun», «Navro'z» baletlari, «So'g'd eli qoploni» (1977) va «Ibtido xatosi» operalari, «Toshkentnoma» (1964) va «Mangu xotira» (1985) oratoriyalari, musiqali drama va komediyalar yozgan. 1957-yilda «Baxt uchun» filmiga musiqa bitib, o'zbek kinosiga musiqa yozgan ilk bastakorlardan biri bo'lgan; keyinchalik ham kino va dramatik spektakllarga musiqa yaratgan. Asarlari chet ellarda ham ijro etilgan.

1959-yilda «Hurmat belgisi» ordeni bilan taqdirlangan, 1964-yilda O'zbekiston SSR san'at arbobi, 1981-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvonlarini olgan. 1977-yilda «Hamsa» xor simfoniyasi va «Samarqand» simfoniyasi uchun Hamza nomidagi Davlat mukofoti berilgan; 1999-yilda «El-yurt hurmati» ordeni bilan mukofotlangan.

Ikrom Akbarov 2011-yil 18-dekabrda Toshkentda vafot etgan.