Жасур Исҳоқов
Ўзбек кинорежиссёри, ссенарийнавис ва драматург; Элёр Ишмуҳамедов билан «Прошчай, зелен лета», «Шок» филмлари ссенарийлари муаллифи, «Ден истинй» филми режиссёри.
Биография
Жасур Илҳомович Исҳоқов 1947-йил 16-мартда Тошкентда зиёли оилада туғилган. Отаси Илҳом Исҳоқов Тошкент олийгоҳларида фалсафадан дарс берган, онаси Ҳабиба Зияхонова тиш шифокори ва адабий таржимон бўлган. 1965-йилда мактабни битириб, Тошкент политехника институтининг архитектура йўналишига кирган, 1967-йилда А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтининг режиссёрлик факултетига ўтган ва уни 1971-йилда тамомлаган.
Институтдан сўнг Тошкент телефилм студиясида ҳужжатли филмлар суратга олган. 1970-йилларнинг ўрталарида СССР Давкиноси ҳузуридаги Олий ссенаристлар ва режиссёрлар курсларида ўқиган, 1976-йилда Малик Қаюмов раҳбарлигидаги Ўзбеккинохроникада ишлаган, 1978-йилдан «Ўзбекфилм» киностудиясида фаолият юритган. Унинг ссенарийси асосидаги «Ясне ключи» (1978) филми бадиий кинодаги дебюти ҳисобланади; «V стремнине бешеной реки» (1980) ва «Взлёт разрешаэтся» филмлари ҳам унинг ссенарийлари бўйича суратга олинган.
Исҳоқов Элёр Ишмуҳамедов ва ссенарийнавис Оделша Агишев билан ҳамкорликда машҳур бўлди: «Прошчай, зелен лета» (1985), «Шок» ва «С любовю и болю» (иккаласи 1989) филмлари шу ҳамкорлик маҳсули. «Прошчай, зелен лета» 1986-йилда Олма-отадаги Бутуниттифоқ кинофестивалида Гран-при, 1987-йилда Деҳлидаги Халқаро кинофестивалда «Олтин товус» мукофотини олган. Исҳоқов Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати ҳисобланади.
Ўз ссенарийлари бўйича режиссёр сифатида бешта бадиий филм суратга олган: «Останся!..» (1992), «Проклятиэ золотого коня» (1998), «Охота для настояшчих музҳчин» (2006), «Приключения в стране Чатранга» (2008) ва «Ден истинй» (2011). Шунингдек, ўттиздан ортиқ ҳужжатли филм ва ўнга яқин анимацион филм яратишда иштирок этган, «Наштар» ва «Зумраша» сатирик киножурналларига сюжетлар ёзган. Ҳужжатли филмлари орасида Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистонга кўчирилган болалар тақдирига бағишланган «Дети войнй» ва 1966-йилги Тошкент зилзиласидан кейинги қайта тиклашда барча совет республикаларининг иштирокини ёритган «Столитса друзҳбй и тепла» бор.
Исҳоқов драматург ва носир сифатида ҳам танилган. Унинг песалари Тошкент театрларида саҳналаштирилган: «Продаётся на слом», «Мардикор», «Пончики для Анжи», «Буталок», «Азбука для маленких пешеходов». Ҳикоя ва эсселари ички ва хорижий журнал ҳамда газеталарда босилган; «Восмой раунд с Робертом Тейлором» ҳикояси 2011-йилда «Литературная Вена» халқаро танловида биринчи ўринни олган. «Снй о старом Ташкенте» ҳикоялар тўплами 2017-йилда нашр этилган, 2020-йилда «Ноч жёлтой лунй» китоби чиққан.
Исҳоқов Ўзбекистон кинематографчилар уюшмаси ва Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси бўлган, ёш киночилар учун курсларда дарс берган. Рафиқаси журналист ва режиссёр Мастура Исҳоқова билан бирга радиода кино ҳақида «Поговорим о кино» кўрсатувини олиб борган. У 2021-йил 2-декабрда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Тошкент политехника институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1965–1967 · Архитектура
- А. Н. Островский номидаги Тошкент давлат театр ва рассомлик институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1967–1971 · Режиссёрликҳозирги номи — Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти
- СССР Давкиноси ҳузуридаги Олий ссенаристлар ва режиссёрлар курслариБошқа · Ссенарийнавислик
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиАъзо · Тошкент
- «Ўзбекфилм» киностудиясиСсенарийнавис ва режиссёр · Тошкент · 1978–…
- Ўзбекистон кинематографчилар уюшмасиАъзо · Тошкент
Мукофотлар
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотиЎзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1947Туғилиши
Тошкентда зиёли оилада туғилган.
- 1965–1967Политехника институти
Тошкент политехника институтининг архитектура йўналишида ўқиган.
- 1967–1971Театр ва рассомлик институти
А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтининг режиссёрлик факултетида ўқиган.
- 1971Ҳужжатли кино
Тошкент телефилм студиясида ҳужжатли филм суратга ола бошлаган.
- 1970-йиллар ўрталариОлий курслар
СССР Давкиноси ҳузуридаги Олий ссенаристлар ва режиссёрлар курсларини битирган.
- 1976Ўзбеккинохроника
Малик Қаюмов раҳбарлигида Ўзбеккинохроникада ишлаган.
- 1978«Ўзбекфилм»да
«Ўзбекфилм» киностудиясига ўтган; «Ясне ключи» филми унинг ссенарийси асосида суратга олинган.
- 1985«Прошчай, зелен лета»
Элёр Ишмуҳамедов режиссёрлигидаги филм ссенарийси устида ишлаган; филм Олма-ота ва Деҳлида мукофотланган (1986, 1987).
- 1989«Шок» ва «С любовю и болю»
Ишмуҳамедов ва Агишев билан ҳамкорликдаги ссенарийлар асосида икки филм суратга олинган.
- 1992–2011Режиссёр сифатида
Ўз ссенарийлари бўйича «Останся!..», «Проклятиэ золотого коня», «Охота для настояшчих музҳчин», «Приключения в стране Чатранга» ва «Ден истинй» филмларини суратга олган.
- 2017Ҳикоялар тўплами
«Снй о старом Ташкенте» тўплами нашр этилган.
- 2021Вафоти
2-декабрда Тошкентда вафот этган.
Фильмография
Китоблар
- Снй о старом Ташкенте2017 · Ҳикоялар тўплами
Эски Тошкент ҳаётига бағишланган ҳикоялар китоби.
- Ноч жёлтой лунй2020 · Хотиралар, ҳикоялар ва эсселар
Хотира, ҳикоя ва эсселарни ўз ичига олган тўплам.
- Motociklist и ливен· Ҳикоялар
Муаллифнинг ҳикоялар тўплами, 2020-йилда русча серияда қайта нашр этилган.
- Голубка· Ҳикоялар
Муаллифнинг ҳикоялар тўплами, 2020-йилда русча серияда қайта нашр этилган.
