Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Павел Бенков
Тузатиш таклиф қилиш

Павел Бенков

Рус ва ўзбек рассоми, Қозон ва Самарқанд рассомчилик билим юртларининг ўқитувчиси; портретлар ва Бухоро ҳамда Самарқанд манзаралари муаллифи, Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби.

Фаолият:
Рассом
Туғилган:
20 декабр 1879(69 ёш) ♐ — 16 январ 1949

Биография

Павел Петрович Бенков 1879-йил 20-декабрда (эски услубда 8-декабр) Қозонда ҳунармандлар оиласида туғилган: ота-онаси тери ошлаш устахонаси тутган. 1895-йилда у шаҳарда янги очилган рассомчилик мактабининг биринчи қабул гуруҳига ўқишга кирган.

1901-йилдан Бенков Петербургдаги Император Бадииёт академияси ҳузуридаги Олий бадиий билим юртида Дмитрий Кардовский устахонасида таҳсил олган, ўз хоҳиши билан Иля Репин машғулотларига ҳам қатнашган. Париждаги Жюлиан хусусий академиясида дарс олган, Италия ва Испанияга саёҳат қилган.

1909-йилда рассом Қозонга қайтиб, рассомчилик мактабида дарс бера бошлаган; танаффуслар билан 1929-йилгача шу ерда ишлаб, Николай Фешин билан бирга мактабнинг етакчи педагоги ҳисобланган. 1913–1918-йилларда Қозон шаҳар театри спектаклларини безаган, хусусий дарслар берган — шогирдлари орасида бўлажак шоир Велимир Хлебников ҳам бўлган. 1919-йилда Бенков адмирал Колчак қўшинларининг чекиниши билан Сибирга кетиб, 1920-йилгача Иркутск ва Омскда театр декоратори бўлиб ишлаган, 1921-йилда Қозонга қайтган, 1922-йилда Инқилобий Россия рассомлари уюшмасига аъзо бўлган.

1928-йилда у биринчи марта Бухорога келди, 1929–1930-йилларда Хива ва Самарқандда ҳам бўлди, 1930-йилда эса Самарқандга бутунлай кўчиб ўтди. У ерда рассомчилик билим юртида дарс берди, Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмасини ташкил этишда қатнашди (1932–1938-йилларда ташкилий қўмита бошқаруви аъзоси, 1938-йилда Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқаруви аъзоси). Шогирдлари орасида Абдулҳақ Абдуллаев, Юсуф Елизаров, Зинаида Ковалевская ва республиканинг бошқа рассомлари бор.

Самарқанд йилларида Бенков маиший саҳналар (бозор, чойхона), фабрика ва пахта далаларида аёллар меҳнатига бағишланган композициялар, портретлар ҳамда қадимий масжидлар, ҳовузлар ва ариқли ҳовлилар тасвирланган шаҳар манзараларини чизган. Унинг ижодида академик расм қатъийлиги ва табиатдан ишлаш импрессионизм усуллари билан уйғунлашган. Асарлари, жумладан «Хивалик қиз» (1931), Третяков галереясида ҳамда Қозон, Тошкент, Самарқанд, Бухоро ва Нукус музейларида сақланади.

1939-йилда Бенковга Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони берилган. У 1949-йил 16-январда Самарқандда вафот этган ва шаҳар Марказий қабристонига дафн қилинган. Шу йили у яшаган кўча ва рассомчилик билим юрти унинг номи билан аталган; Тошкент рассомчилик техникуми билан бирлаштирилган бу билим юрти кўп ўн йиллар шу ном билан фаолият юритган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1879
    Қозонда туғилиши

    Тери ошлаш устахонаси тутган ҳунармандлар оиласида туғилган.

  2. 1895–1901
    Қозон рассомчилик мактаби

    Мактабнинг биринчи қабул гуруҳига кириб, уни 1901-йилда тамомлаган.

  3. 1901-йилдан
    Петербург Бадииёт академияси

    Олий бадиий билим юртида Дмитрий Кардовский устахонасида ўқиган; Иля Репин машғулотларига қатнашган.

  4. 1905–1906
    Париж ва Европа сафарлари

    Жюлиан академиясида дарс олган, Италия ва Испанияга саёҳат қилган.

  5. 1909–1929
    Қозонда дарс бериш

    Қозон рассомчилик мактабида (танаффуслар билан) Николай Фешин билан бирга ишлаган.

  6. 1913–1918
    Театр рассоми

    Қозон шаҳар театри учун декорация ва костюм эскизларини чизган.

  7. 1919–1921
    Сибир

    Иркутск ва Омскда театр декоратори бўлиб ишлаган, сўнг Қозонга қайтган.

  8. 1922
    АХРР аъзолиги

    Инқилобий Россия рассомлари уюшмасига қўшилган.

  9. 1928–1930
    Ўрта Осиёга сафарлар

    Биринчи марта Бухорога келган, кейин Хива ва Самарқандда бўлган.

  10. 1930
    Самарқандга кўчиб ўтиши

    Самарқандга бутунлай кўчиб, умрининг охиригача шу ерда ишлаган.

  11. 1932–1938
    Ўзбекистон ССР Рассомлар уюшмаси

    Уюшма ташкилий қўмитаси бошқаруви аъзоси бўлган; 1938-йилда Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқарувига сайланган.

  12. 1939
    Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони

    Рассомлик ва педагоглик фаолияти учун унвон билан тақдирланган.

Асарлар

  • «Татар ёзувчиси Ғ. Иброҳимов портрети» (1926)
    Портрет

    Қозон даврида чизилган татар ёзувчиси Ғалимжон Иброҳимов портрети; Татаристон тасвирий санъат музейида сақланади.

  • «Бухоролик амалдор» (1928)
    Портрет

    Бухоролик амалдор портрети; Бухоро музей-қўриқхонасида сақланади.

  • «Сувчилар билан ҳовуз» (1929)
    Шаҳар манзараси

    Шаҳар ҳовузи бўйидаги саҳна; Тошкентдаги Ўзбекистон Давлат санъат музейида сақланади.

  • «Хивалик қиз» (1931)
    Портрет

    Ўрта Осиёдаги дастлабки йилларда чизилган портрет; Третяков галереясида сақланади.

  • «Эски Бухоро» (1931)
    Шаҳар манзараси

    Эски шаҳар кўриниши; Москвадаги Шарқ халқлари санъати давлат музейида сақланади.

  • «Биринчи Қурултой. Ўзбекистон ССР эълон қилиниши» (1940)
    Мавзули картина

    Кўп фигурали композиция; Ўзбекистон Давлат санъат музейида.

  • «Шоҳи Зиндадаги рассомлар» (1943)
    Жанр картинаси

    Уруш йилларида чизилган Самарқанд картиналаридан бири; Самарқанд музей-қўриқхонасида.

  • «Дугоналар. Фронт мактуби» (1945)
    Жанр картинаси

    Уруш йилларидаги, фронтдан келган хат билан боғлиқ жанр саҳнаси; Шарқ халқлари санъати давлат музейида.

  • «Дуторчи қиз» (1947)
    Портрет

    Рассомнинг кечки асарларидан бири.

Мерос

Бенков Самарқанд рассомчилик билим юртида ўзбек рассомларининг бутун бир авлодини тарбиялаган; санъатшунос С. М. Круковская унинг Самарқанд мактабини яратганини ёзган. Самарқанддаги кўча ва рассомчилик билим юрти унинг номи билан аталган.

Давр: Совет Ўзбекистони, 1930–1940-йиллар
  • Самарқандга кўчиб ўтиши (1930)
  • Самарқанд рассомчилик билим юртига рассом номининг берилиши (1949)

Алоқадор шахслар

Павел Бенков (1879–1949) — Рассом | Shaxs.uz