Asosiy qismga o'tish

Qodir G'ulomov

Fizik olim, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi; 2000–2005-yillarda mamlakatning birinchi fuqarolik mudofaa vaziri, shoir G'afur G'ulomning o'g'li.

Faoliyat:
Olim, Siyosatchi, Fizik
Tug'ilgan:
17 fevral 1945(81 yosh) ♒
Tug'ilgan joy:
Toshkent
Otasi:
G'afur G'ulom
  • O'zbekiston fan arbobi
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Qodir G'ofurovich G'ulomov 1945-yil 17-fevralda Toshkentda tug'ilgan. U o'zbek shoiri G'afur G'ulomning o'g'li. 1963-yilda Toshkent davlat universitetida (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) o'qishni boshlagan.

1967-yilda Birlashgan yadro tadqiqotlari institutining (Dubna) Yuqori energiyalar laboratoriyasiga yuborilib, Bruno Pontekorvo, Mixail Meshcheryakov, Aleksandr Baldin va boshqa olimlar rahbarligida tahsil olgan. 1968-yildan O'zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida Sodiq Azimov boshchiligidagi yuqori energiyalar laboratoriyasida ishlagan. 1971-yilda bu laboratoriya Fizika-texnika institutiga o'tkazilgan; institut keyinchalik «Fizika–Quyosh» ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasining tarkibiga kirgan.

Uning ilmiy qiziqishlari tezlatgich energiyalarida adronlar va yadrolarning yadrolar bilan to'qnashuvida ko'p zarra tug'ilishi jarayonlariga bog'liq. U CERNda, AQShdagi Fermi va Brukxeyven laboratoriyalarida, Dubna va Protvinoda o'tkazilgan bir qator emulsiya tajribalariga rahbarlik qilgan, yadrolarda zarralar tug'ilishining ayrim nazariy modellarini tanqidiy tahlil qilgan. Uning 300 dan ortiq ilmiy ishi, asosan xalqaro jurnallarda, e'lon qilingan.

1980-yilda fizika-matematika fanlari doktori bo'lgan, 1989-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi, 1995-yilda akademigi, 1997-yilda Islom olami Fanlar akademiyasining a'zosi etib saylangan. 1983-yilda Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan. 1989–1999-yillarda «Fizika–Quyosh» birlashmasining bosh direktori, 1991–1999-yillarda Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi bo'lgan; uning tashabbusi va rahbarligida 1993-yilda Akademiyaning Materialshunoslik instituti tashkil etilgan, 1995-yilda UZSCINET o'zbek ilmiy-ta'lim tarmog'i yaratilgan. 1993–2000-yillarda O'zbekistonning NATO Ilmiy qo'mitasidagi vakili bo'lgan.

1999–2000-yillarda mudofaa vaziri o'rinbosari — Qurolli Kuchlar akademiyasi boshlig'i, 2000–2005-yillarda mamlakatning birinchi fuqarolik mudofaa vaziri, so'ng Prezident davlat maslahatchisi lavozimlarida ishlagan. Vazirlik davrida harbiy aspirantura va harbiy adabiyot nashrini yo'lga qo'ygan, til tayyorgarligi markazini tashkil etgan, 2004-yilda Qurolli Kuchlarning simulyatsiya va modellashtirish markaziga asos solgan.

2006-yildan «Fizika–Quyosh» birlashmasining yetakchi ilmiy xodimi. 1997 va 2010-yillarda Xalqaro quyosh energiyasi markazini tashkil etishni taklif qilgan; 2013-yilda Toshkentda Xalqaro quyosh energiyasi instituti ochilgan. 2023-yil 26-avgustda Prezident farmoni bilan unga «O'zbekiston Respublikasi fan arbobi» faxriy unvoni berilgan. Shuningdek, Oliy Majlisning «Mustaqillik» medali (1992) va «Shon-sharaf» ordeni (2003) bilan taqdirlangan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1945
    Tug'ilgan

    Toshkentda shoir G'afur G'ulomning oilasida tug'ilgan.

  2. 1963
    Universitet

    Toshkent davlat universitetida o'qishni boshlagan.

  3. 1967–1968
    Dubna

    Birlashgan yadro tadqiqotlari institutining Yuqori energiyalar laboratoriyasida tahsil olgan.

  4. 1968–1971
    Yadro fizikasi instituti

    O'zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida Sodiq Azimov laboratoriyasiga yuborilgan.

  5. 1971–1988
    Fizika-texnika instituti

    Laboratoriya Fizika-texnika institutiga o'tkazilgach, kichik va katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri bo'lib ishlagan.

  6. 1980
    Doktorlik

    Fizika-matematika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan.

  7. 1983
    Davlat mukofoti

    Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan.

  8. 1989–1999
    «Fizika–Quyosh» birlashmasi

    Birlashmaning bosh direktori; 1989-yilda Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi bo'lgan.

  9. 1991–1999
    Fanlar akademiyasi

    O'zbekiston Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi.

  10. 1995
    Akademik

    O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan; shu yili UZSCINET tarmog'i yaratilgan.

  11. 1999–2005
    Mudofaa vazirligi

    Mudofaa vaziri o'rinbosari va Qurolli Kuchlar akademiyasi boshlig'i (1999–2000), so'ng fuqarolik mudofaa vaziri (2000–2005).

  12. 2005–2006
    Prezident davlat maslahatchisi

    Vazirlikdan keyin Prezident davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan.

  13. 2006–hozir
    Ilmiy ish

    «Fizika–Quyosh» birlashmasida yetakchi ilmiy xodim; 2023-yilda «O'zbekiston Respublikasi fan arbobi» unvoni berilgan.

Asarlar

  • «Is the tube approach to the multiple production on nuclei credible?» (1978)
    Maqola

    S. A. Azimov va boshqalar bilan hammualliflikda; Physics Letters B 73 jurnalida chop etilgan, yadrolarda ko'p zarra tug'ilishining «quvur» modeliga bag'ishlangan.

  • «Search for shock waves in nucleus-nucleus collisions» (1976)
    Maqola

    E. S. Basova va boshqalar bilan hammualliflikda; JETP Letters 24 jurnalida chop etilgan, yadrolar to'qnashuvida zarba to'lqinlarini qidirishga oid.

  • «Nuclear interactions of 21 GeV/c protons and 50 GeV/c negative pions in emulsions exposed in a strong magnetic field» (1981)
    Maqola

    S. A. Azimov va boshqalar bilan hammualliflikda; Zeitschrift für Physik A 300 jurnalida chop etilgan, kuchli magnit maydonda emulsiyalarda o'tkazilgan tajribalar natijalari.

  • «Rapidity density distributions in 16O, 28Si, 36S, 197Au and 208Pb induced heavy ion interactions at 4–200 A GeV» (1992)
    Maqola

    M. I. Adamovich va boshqalar bilan hammualliflikda; Physical Review Letters 69 jurnalida chop etilgan, og'ir ionlar to'qnashuvida zarralar taqsimotiga oid.