Qodir G'ulomov
Fizik olim, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi; 2000–2005-yillarda mamlakatning birinchi fuqarolik mudofaa vaziri, shoir G'afur G'ulomning o'g'li.
- Faoliyat:
- Olim, Siyosatchi, Fizik
- Tug'ilgan:
- 17 fevral 1945(81 yosh) ♒
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
- Otasi:
- G'afur G'ulom
Biografiya
Qodir G'ofurovich G'ulomov 1945-yil 17-fevralda Toshkentda tug'ilgan. U o'zbek shoiri G'afur G'ulomning o'g'li. 1963-yilda Toshkent davlat universitetida (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) o'qishni boshlagan.
1967-yilda Birlashgan yadro tadqiqotlari institutining (Dubna) Yuqori energiyalar laboratoriyasiga yuborilib, Bruno Pontekorvo, Mixail Meshcheryakov, Aleksandr Baldin va boshqa olimlar rahbarligida tahsil olgan. 1968-yildan O'zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida Sodiq Azimov boshchiligidagi yuqori energiyalar laboratoriyasida ishlagan. 1971-yilda bu laboratoriya Fizika-texnika institutiga o'tkazilgan; institut keyinchalik «Fizika–Quyosh» ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasining tarkibiga kirgan.
Uning ilmiy qiziqishlari tezlatgich energiyalarida adronlar va yadrolarning yadrolar bilan to'qnashuvida ko'p zarra tug'ilishi jarayonlariga bog'liq. U CERNda, AQShdagi Fermi va Brukxeyven laboratoriyalarida, Dubna va Protvinoda o'tkazilgan bir qator emulsiya tajribalariga rahbarlik qilgan, yadrolarda zarralar tug'ilishining ayrim nazariy modellarini tanqidiy tahlil qilgan. Uning 300 dan ortiq ilmiy ishi, asosan xalqaro jurnallarda, e'lon qilingan.
1980-yilda fizika-matematika fanlari doktori bo'lgan, 1989-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi, 1995-yilda akademigi, 1997-yilda Islom olami Fanlar akademiyasining a'zosi etib saylangan. 1983-yilda Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan. 1989–1999-yillarda «Fizika–Quyosh» birlashmasining bosh direktori, 1991–1999-yillarda Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi bo'lgan; uning tashabbusi va rahbarligida 1993-yilda Akademiyaning Materialshunoslik instituti tashkil etilgan, 1995-yilda UZSCINET o'zbek ilmiy-ta'lim tarmog'i yaratilgan. 1993–2000-yillarda O'zbekistonning NATO Ilmiy qo'mitasidagi vakili bo'lgan.
1999–2000-yillarda mudofaa vaziri o'rinbosari — Qurolli Kuchlar akademiyasi boshlig'i, 2000–2005-yillarda mamlakatning birinchi fuqarolik mudofaa vaziri, so'ng Prezident davlat maslahatchisi lavozimlarida ishlagan. Vazirlik davrida harbiy aspirantura va harbiy adabiyot nashrini yo'lga qo'ygan, til tayyorgarligi markazini tashkil etgan, 2004-yilda Qurolli Kuchlarning simulyatsiya va modellashtirish markaziga asos solgan.
2006-yildan «Fizika–Quyosh» birlashmasining yetakchi ilmiy xodimi. 1997 va 2010-yillarda Xalqaro quyosh energiyasi markazini tashkil etishni taklif qilgan; 2013-yilda Toshkentda Xalqaro quyosh energiyasi instituti ochilgan. 2023-yil 26-avgustda Prezident farmoni bilan unga «O'zbekiston Respublikasi fan arbobi» faxriy unvoni berilgan. Shuningdek, Oliy Majlisning «Mustaqillik» medali (1992) va «Shon-sharaf» ordeni (2003) bilan taqdirlangan.
Ta'lim
- O'zbekiston Milliy universitetiOliygoh · Toshkent · 1963
Karyera
- O'zbekiston Respublikasi prezidentligiPrezident davlat maslahatchisi · 2005–2006
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiBosh ilmiy kotib (1991–1999); muxbir a'zo (1989), akademik (1995) · Toshkent · 1989–hozirgacha
- O'zbekiston SSR FA Fizika-texnika institutiKichik va katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri (1971–1988); bosh ilmiy xodim (2023-yilda) · Toshkent · 1971–hozirgacha
- O'zbekiston SSR FA Yadro fizikasi institutiYuqori energiyalar laboratoriyasi xodimi · Toshkent · 1968–1971
- «Fizika–Quyosh» ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasiBosh direktor o'rinbosari (1988–1989), bosh direktor (1989–1999), yetakchi ilmiy xodim (2006-yildan) · Toshkent · 1988–…
- O'zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiVazir o'rinbosari — Qurolli Kuchlar akademiyasi boshlig'i (1999–2000), mudofaa vaziri (2000–2005) · Toshkent · 1999–2005
Mukofotlar
O'zbekiston fan arbobi2023 · O'zbekiston
Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1983 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1945Tug'ilgan
Toshkentda shoir G'afur G'ulomning oilasida tug'ilgan.
- 1963Universitet
Toshkent davlat universitetida o'qishni boshlagan.
- 1967–1968Dubna
Birlashgan yadro tadqiqotlari institutining Yuqori energiyalar laboratoriyasida tahsil olgan.
- 1968–1971Yadro fizikasi instituti
O'zbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida Sodiq Azimov laboratoriyasiga yuborilgan.
- 1971–1988Fizika-texnika instituti
Laboratoriya Fizika-texnika institutiga o'tkazilgach, kichik va katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri bo'lib ishlagan.
- 1980Doktorlik
Fizika-matematika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan.
- 1983Davlat mukofoti
Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan.
- 1989–1999«Fizika–Quyosh» birlashmasi
Birlashmaning bosh direktori; 1989-yilda Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi bo'lgan.
- 1991–1999Fanlar akademiyasi
O'zbekiston Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi.
- 1995Akademik
O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan; shu yili UZSCINET tarmog'i yaratilgan.
- 1999–2005Mudofaa vazirligi
Mudofaa vaziri o'rinbosari va Qurolli Kuchlar akademiyasi boshlig'i (1999–2000), so'ng fuqarolik mudofaa vaziri (2000–2005).
- 2005–2006Prezident davlat maslahatchisi
Vazirlikdan keyin Prezident davlat maslahatchisi lavozimida ishlagan.
- 2006–hozirIlmiy ish
«Fizika–Quyosh» birlashmasida yetakchi ilmiy xodim; 2023-yilda «O'zbekiston Respublikasi fan arbobi» unvoni berilgan.
Asarlar
- «Is the tube approach to the multiple production on nuclei credible?» (1978)Maqola
S. A. Azimov va boshqalar bilan hammualliflikda; Physics Letters B 73 jurnalida chop etilgan, yadrolarda ko'p zarra tug'ilishining «quvur» modeliga bag'ishlangan.
- «Search for shock waves in nucleus-nucleus collisions» (1976)Maqola
E. S. Basova va boshqalar bilan hammualliflikda; JETP Letters 24 jurnalida chop etilgan, yadrolar to'qnashuvida zarba to'lqinlarini qidirishga oid.
- «Nuclear interactions of 21 GeV/c protons and 50 GeV/c negative pions in emulsions exposed in a strong magnetic field» (1981)Maqola
S. A. Azimov va boshqalar bilan hammualliflikda; Zeitschrift für Physik A 300 jurnalida chop etilgan, kuchli magnit maydonda emulsiyalarda o'tkazilgan tajribalar natijalari.
- «Rapidity density distributions in 16O, 28Si, 36S, 197Au and 208Pb induced heavy ion interactions at 4–200 A GeV» (1992)Maqola
M. I. Adamovich va boshqalar bilan hammualliflikda; Physical Review Letters 69 jurnalida chop etilgan, og'ir ionlar to'qnashuvida zarralar taqsimotiga oid.
