Биография
Қодир Ғофурович Ғуломов 1945-йил 17-февралда Тошкентда туғилган. У ўзбек шоири Ғафур Ғуломнинг ўғли. 1963-йилда Тошкент давлат университетида (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) ўқишни бошлаган.
1967-йилда Бирлашган ядро тадқиқотлари институтининг (Дубна) Юқори энергиялар лабораториясига юборилиб, Бруно Понтекорво, Михаил Мешчеряков, Александр Балдин ва бошқа олимлар раҳбарлигида таҳсил олган. 1968-йилдан Ўзбекистон Фанлар академияси Ядро физикаси институтида Содиқ Азимов бошчилигидаги юқори энергиялар лабораториясида ишлаган. 1971-йилда бу лаборатория Физика-техника институтига ўтказилган; институт кейинчалик «Физика–Қуёш» илмий-ишлаб чиқариш бирлашмасининг таркибига кирган.
Унинг илмий қизиқишлари тезлатгич энергияларида адронлар ва ядроларнинг ядролар билан тўқнашувида кўп зарра туғилиши жараёнларига боғлиқ. У CERNda, АҚШдаги Ферми ва Брукхейвен лабораторияларида, Дубна ва Протвинода ўтказилган бир қатор эмулсия тажрибаларига раҳбарлик қилган, ядроларда зарралар туғилишининг айрим назарий моделларини танқидий таҳлил қилган. Унинг 300 дан ортиқ илмий иши, асосан халқаро журналларда, эълон қилинган.
1980-йилда физика-математика фанлари доктори бўлган, 1989-йилда Ўзбекистон Фанлар академиясининг мухбир аъзоси, 1995-йилда академиги, 1997-йилда Ислом олами Фанлар академиясининг аъзоси этиб сайланган. 1983-йилда Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти берилган. 1989–1999-йилларда «Физика–Қуёш» бирлашмасининг бош директори, 1991–1999-йилларда Фанлар академиясининг бош илмий котиби бўлган; унинг ташаббуси ва раҳбарлигида 1993-йилда Академиянинг Материалшунослик институти ташкил этилган, 1995-йилда UZSCINET ўзбек илмий-таълим тармоғи яратилган. 1993–2000-йилларда Ўзбекистоннинг НАТО Илмий қўмитасидаги вакили бўлган.
1999–2000-йилларда мудофаа вазири ўринбосари — Қуролли Кучлар академияси бошлиғи, 2000–2005-йилларда мамлакатнинг биринчи фуқаролик мудофаа вазири, сўнг Президент давлат маслаҳатчиси лавозимларида ишлаган. Вазирлик даврида ҳарбий аспирантура ва ҳарбий адабиёт нашрини йўлга қўйган, тил тайёргарлиги марказини ташкил этган, 2004-йилда Қуролли Кучларнинг симуляция ва моделлаштириш марказига асос солган.
2006-йилдан «Физика–Қуёш» бирлашмасининг етакчи илмий ходими. 1997 ва 2010-йилларда Халқаро қуёш энергияси марказини ташкил этишни таклиф қилган; 2013-йилда Тошкентда Халқаро қуёш энергияси институти очилган. 2023-йил 26-августда Президент фармони билан унга «Ўзбекистон Республикаси фан арбоби» фахрий унвони берилган. Шунингдек, Олий Мажлиснинг «Мустақиллик» медали (1992) ва «Шон-шараф» ордени (2003) билан тақдирланган.
Таълим
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1963
Карьера
- Ўзбекистон Республикаси президентлигиПрезидент давлат маслаҳатчиси · 2005–2006
- Ўзбекистон Фанлар академиясиБош илмий котиб (1991–1999); мухбир аъзо (1989), академик (1995) · Тошкент · 1989–ҳозиргача
- Ўзбекистон ССР ФА Физика-техника институтиКичик ва катта илмий ходим, лаборатория мудири (1971–1988); бош илмий ходим (2023-йилда) · Тошкент · 1971–ҳозиргача
- Ўзбекистон ССР ФА Ядро физикаси институтиЮқори энергиялар лабораторияси ходими · Тошкент · 1968–1971
- «Физика–Қуёш» илмий-ишлаб чиқариш бирлашмасиБош директор ўринбосари (1988–1989), бош директор (1989–1999), етакчи илмий ходим (2006-йилдан) · Тошкент · 1988–…
- Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигиВазир ўринбосари — Қуролли Кучлар академияси бошлиғи (1999–2000), мудофаа вазири (2000–2005) · Тошкент · 1999–2005
Мукофотлар
Ўзбекистон фан арбоби2023 · Ўзбекистон
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1983 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1945Туғилган
Тошкентда шоир Ғафур Ғуломнинг оиласида туғилган.
- 1963Университет
Тошкент давлат университетида ўқишни бошлаган.
- 1967–1968Дубна
Бирлашган ядро тадқиқотлари институтининг Юқори энергиялар лабораториясида таҳсил олган.
- 1968–1971Ядро физикаси институти
Ўзбекистон Фанлар академияси Ядро физикаси институтида Содиқ Азимов лабораториясига юборилган.
- 1971–1988Физика-техника институти
Лаборатория Физика-техника институтига ўтказилгач, кичик ва катта илмий ходим, лаборатория мудири бўлиб ишлаган.
- 1980Докторлик
Физика-математика фанлари доктори илмий даражасини олган.
- 1983Давлат мукофоти
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти берилган.
- 1989–1999«Физика–Қуёш» бирлашмаси
Бирлашманинг бош директори; 1989-йилда Фанлар академиясининг мухбир аъзоси бўлган.
- 1991–1999Фанлар академияси
Ўзбекистон Фанлар академиясининг бош илмий котиби.
- 1995Академик
Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги этиб сайланган; шу йили UZSCINET тармоғи яратилган.
- 1999–2005Мудофаа вазирлиги
Мудофаа вазири ўринбосари ва Қуролли Кучлар академияси бошлиғи (1999–2000), сўнг фуқаролик мудофаа вазири (2000–2005).
- 2005–2006Президент давлат маслаҳатчиси
Вазирликдан кейин Президент давлат маслаҳатчиси лавозимида ишлаган.
- 2006–ҳозирИлмий иш
«Физика–Қуёш» бирлашмасида етакчи илмий ходим; 2023-йилда «Ўзбекистон Республикаси фан арбоби» унвони берилган.
Асарлар
- «Ис тҳе тубе аппроач то тҳе мултипле production он nuclei credible?» (1978)Мақола
С. А. Азимов ва бошқалар билан ҳаммуаллифликда; Physics Леттерс Б 73 журналида чоп этилган, ядроларда кўп зарра туғилишининг «қувур» моделига бағишланган.
- «Сеарч фор shock waves ин nucleus-nucleus collisions» (1976)Мақола
Э. С. Басова ва бошқалар билан ҳаммуаллифликда; ЖЕТП Леттерс 24 журналида чоп этилган, ядролар тўқнашувида зарба тўлқинларини қидиришга оид.
- «Nuclear interactions оф 21 ГеВ/c протонс анд 50 ГеВ/c негативе пионс ин эмулсионс эхпосед ин а стронг magnetic фиэлд» (1981)Мақола
С. А. Азимов ва бошқалар билан ҳаммуаллифликда; Зеитсчрифт für Пҳйсик А 300 журналида чоп этилган, кучли магнит майдонда эмулсияларда ўтказилган тажрибалар натижалари.
- «Рапидитй денситй дистрибутионс ин 16О, 28Си, 36С, 197Ау анд 208Пб induced ҳеавй ион interactions ат 4–200 А ГеВ» (1992)Мақола
М. И. Адамович ва бошқалар билан ҳаммуаллифликда; Physical Review Леттерс 69 журналида чоп этилган, оғир ионлар тўқнашувида зарралар тақсимотига оид.
