
Tarjimon va kinossenariychi; Jek London, Tagor, Gorkiy, Bokkachcho, Bulgakov va Gomer asarlarini o'zbek tiliga tarjima qilgan, «O'zbekfilm» dublyaj guruhining badiiy rahbari bo'lgan.
Biografiya
Qodir Mirmuhamedov (Qodir Mirqosimovich) tarjimon va kinossenariychi bo'lib, Jek London, Tagor, Gorkiy, Bokkachcho, Bulgakov, Gomer kabi mualliflarni o'zbek kitobxoniga yetkazgan. U 1920-yilda Toshkentda tug'ilgan. Tug'ilgan kunining sanasi manbalarda turlicha beriladi, shuning uchun bu yerda faqat yil ko'rsatilgan. Ikkinchi jahon urushida qatnashgan; 1950-yilda Toshkentdagi kechki pedagogika institutini bitirgan.
Ish yo'li quyidagicha kechgan: 1956–1958-yillarda O'zbekiston radioqo'mitasida katta muharrir; 1958–1959-yillarda O'zbekiston televideniyesi adabiyot tahririyatining bosh muharriri; 1959–1961-yillarda G'afur G'ulom nomidagi nashriyotning tarjima bo'limi mudiri. Eng uzoq davr — 1961–1989-yillar — «O'zbekfilm» kinostudiyasi bilan bog'liq: avval ssenariy bo'limida muharrir, so'ng dublyaj guruhining bosh muharriri va badiiy rahbari.
Tarjima bilan 1951-yilda shug'ullana boshlagan: dastlab bolalarga atalgan ertak va hikoyalarni o'zbekchalashtirgan. Birinchi katta ishi indoneziyalik yozuvchi Abdul Muisning «Surapati» romani (1958) bo'ldi. Keyinchalik rus tilidan o'zbekchaga ko'plab asarlarni o'girgan. Qadimgi va klassik adabiyotdan: Gomerning «Iliada»si (1988), Jovanni Bokkachchoning «Dekameron»i (1978–1979), Viktor Gyugoning «Byug-Jargal»i (1982). Rus va sovet adabiyotidan: Mixail Bulgakovning «Usta va Margarita»si (1987), Maksim Gorkiyning «Klim Samginning hayoti» romani (2- va 3-qismlar, 1974–1975). Boshqa mualliflardan: Jek Londonning «Martin Iden»i (1968), Rabindranat Tagorning «So'nggi doston» va «Xonadon va jahon» asarlari (1973), Krishan Chandarning «Bir qizga ming oshiq»i (1976).
Shuningdek, xorijiy mualliflarning bir qancha dramalarini va ko'p sonli badiiy filmlarni o'zbek tiliga ag'dargan.
Mirmuhamedov xizmat ko'rsatgan san'at arbobi (1999) unvoniga hamda O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi (1981) unvoniga sazovor bo'lgan. 2012-yilda vafot etgan.
Ta'lim
- Toshkent kechki pedagogika institutiOliygoh · Toshkent · 1950
Karyera
- Adabiyot va sanʼat nashriyotiTarjima bo'limi boshlig'i · Toshkent · 1959–1961hozirgi nomi — G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyoti
- O'zbekiston radiosiRadioqo'mita katta muharriri · Toshkent · 1956–1958
- «O'zbekfilm» kinostudiyasiSsenariy bo'limi muharriri, dublyaj guruhi bosh muharriri va badiiy rahbari · Toshkent · 1961–1989
- O'zbekiston televideniyesiAdabiyot tahririyati bosh muharriri · Toshkent · 1958–1959
Mukofotlar
O'zbekiston san'at arbobi1999 · O'zbekiston
O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi1981 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1920Toshkentda tug'ilgan
- Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi
- 1950Toshkent kechki pedagogika institutini tamomlagan
- 1951Bolalar uchun ertak va hikoyalarni tarjima qilishdan tarjimonlikni boshlagan
- 1956–1958Radioqo'mitada (O'zbekiston) katta muharrir
- 1958–1959Televideniye (O'zbekiston) adabiyot tahririyatida bosh muharrir
- 1958Birinchi yirik tarjimasi: A. Muisning «Surapati» romani
- 1959–1961G'afur G'ulom nomidagi nashriyotda tarjima bo'limi mudiri
- 1961–1989«O'zbekfilm»da muharrir, so'ng dublyaj guruhining bosh muharriri va badiiy rahbari
- 1981O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi
- 1999O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan san'at arbobi
- 2012Vafot etgan
Asarlar
- «Surapati» (1958)A. Muis romanining tarjimasi
- «Martin Iden» (1968)J. London romanining tarjimasi
- «Xonadon va jahon» (1973)R. Tagor romanining tarjimasi
- «So'nggi doston» (1973)R. Tagor romanining tarjimasi
- «Klim Samginning hayoti» (1975)M. Gorkiy romanining 2- va 3-qismlari tarjimasi (1974–1975)
- «Bir qizga ming oshiq» (1976)K. Chandar asarining tarjimasi
- «Dekameron» (1979)J. Bokkachcho asarining tarjimasi (1978–1979)
- «Byug-Jargal» (1982)V. Gyugo romanining tarjimasi
- «Usta va Margarita» (1987)M. Bulgakov romanining tarjimasi
- «Iliada» (1988)Gomer dostonining tarjimasi