
Таржимон ва киноссенарийчи; Жек Лондон, Тагор, Горкий, Боккаччо, Булгаков ва Гомер асарларини ўзбек тилига таржима қилган, «Ўзбекфилм» дубляж гуруҳининг бадиий раҳбари бўлган.
Биография
Қодир Мирмуҳамедов (Қодир Мирқосимович) таржимон ва киноссенарийчи бўлиб, Жек Лондон, Тагор, Горкий, Боккаччо, Булгаков, Гомер каби муаллифларни ўзбек китобхонига етказган. У 1920-йилда Тошкентда туғилган. Туғилган кунининг санаси манбаларда турлича берилади, шунинг учун бу ерда фақат йил кўрсатилган. Иккинчи жаҳон урушида қатнашган; 1950-йилда Тошкентдаги кечки педагогика институтини битирган.
Иш йўли қуйидагича кечган: 1956–1958-йилларда Ўзбекистон радиоқўмитасида катта муҳаррир; 1958–1959-йилларда Ўзбекистон телевидениеси адабиёт таҳририятининг бош муҳаррири; 1959–1961-йилларда Ғафур Ғулом номидаги нашриётнинг таржима бўлими мудири. Энг узоқ давр — 1961–1989-йиллар — «Ўзбекфилм» киностудияси билан боғлиқ: аввал ссенарий бўлимида муҳаррир, сўнг дубляж гуруҳининг бош муҳаррири ва бадиий раҳбари.
Таржима билан 1951-йилда шуғуллана бошлаган: дастлаб болаларга аталган эртак ва ҳикояларни ўзбекчалаштирган. Биринчи катта иши индонезиялик ёзувчи Абдул Муиснинг «Сурапати» романи (1958) бўлди. Кейинчалик рус тилидан ўзбекчага кўплаб асарларни ўгирган. Қадимги ва классик адабиётдан: Гомернинг «Илиада»си (1988), Жованни Боккаччонинг «Декамерон»и (1978–1979), Виктор Гюгонинг «Бюг-Жаргал»и (1982). Рус ва совет адабиётидан: Михаил Булгаковнинг «Уста ва Маргарита»си (1987), Максим Горкийнинг «Клим Самгиннинг ҳаёти» романи (2- ва 3-қисмлар, 1974–1975). Бошқа муаллифлардан: Жек Лондоннинг «Мартин Иден»и (1968), Рабиндранат Тагорнинг «Сўнгги достон» ва «Хонадон ва жаҳон» асарлари (1973), Кришан Чандарнинг «Бир қизга минг ошиқ»и (1976).
Шунингдек, хорижий муаллифларнинг бир қанча драмаларини ва кўп сонли бадиий филмларни ўзбек тилига ағдарган.
Мирмуҳамедов хизмат кўрсатган санъат арбоби (1999) унвонига ҳамда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими (1981) унвонига сазовор бўлган. 2012-йилда вафот этган.
Таълим
- Тошкент кечки педагогика институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1950
Карьера
- Адабиёт ва санъат нашриётиТаржима бўлими бошлиғи · Тошкент · 1959–1961ҳозирги номи — Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти
- Ўзбекистон радиосиРадиоқўмита катта муҳаррири · Тошкент · 1956–1958
- «Ўзбекфилм» киностудиясиСсенарий бўлими муҳаррири, дубляж гуруҳи бош муҳаррири ва бадиий раҳбари · Тошкент · 1961–1989
- Ўзбекистон телевидениесиАдабиёт таҳририяти бош муҳаррири · Тошкент · 1958–1959
Мукофотлар
Ўзбекистон санъат арбоби1999 · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган маданият ходими1981 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1920Тошкентда туғилган
- Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси
- 1950Тошкент кечки педагогика институтини тамомлаган
- 1951Болалар учун эртак ва ҳикояларни таржима қилишдан таржимонликни бошлаган
- 1956–1958Радиоқўмитада (Ўзбекистон) катта муҳаррир
- 1958–1959Телевидение (Ўзбекистон) адабиёт таҳририятида бош муҳаррир
- 1958Биринчи йирик таржимаси: А. Муиснинг «Сурапати» романи
- 1959–1961Ғафур Ғулом номидаги нашриётда таржима бўлими мудири
- 1961–1989«Ўзбекфилм»да муҳаррир, сўнг дубляж гуруҳининг бош муҳаррири ва бадиий раҳбари
- 1981Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими
- 1999Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби
- 2012Вафот этган
Асарлар
- «Сурапати» (1958)А. Муис романининг таржимаси
- «Мартин Иден» (1968)Ж. Лондон романининг таржимаси
- «Хонадон ва жаҳон» (1973)Р. Тагор романининг таржимаси
- «Сўнгги достон» (1973)Р. Тагор романининг таржимаси
- «Клим Самгиннинг ҳаёти» (1975)М. Горкий романининг 2- ва 3-қисмлари таржимаси (1974–1975)
- «Бир қизга минг ошиқ» (1976)К. Чандар асарининг таржимаси
- «Декамерон» (1979)Ж. Боккаччо асарининг таржимаси (1978–1979)
- «Бюг-Жаргал» (1982)В. Гюго романининг таржимаси
- «Уста ва Маргарита» (1987)М. Булгаков романининг таржимаси
- «Илиада» (1988)Гомер достонининг таржимаси